เมนูอาหารตามร้านอาจสกปรกกว่าที่คุณคิด?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

หลายคนล้างมือก่อนกินข้าว แต่พอหยิบเมนูอาหารขึ้นมาเปิดกลับลืมไปว่า สิ่งของเล่มนั้นผ่านมือใครมาแล้วบ้าง เมนูอาจถูกจับตั้งแต่โต๊ะหนึ่งไปอีกโต๊ะหนึ่ง ถูกวางบนเคาน์เตอร์ ถูกพนักงานหยิบส่งต่อ และบางครั้งมีคราบน้ำมันหรือเศษอาหารติดอยู่ตามขอบโดยไม่มีใครสังเกต

งานศึกษาหลายชิ้นพบว่าเมนูในร้านอาหารสามารถมีแบคทีเรียสะสม และเชื้อบางชนิดอาจอยู่บนพื้นผิวได้นานพอที่จะถ่ายโอนไปยังมือของลูกค้าได้ ตัวอย่างที่ตรวจพบในงานวิจัยมีทั้งเชื้อกลุ่มที่ใช้ชี้วัดความสกปรกอย่าง E. coli และเชื้อ Staphylococcus aureus แต่ผลตรวจจากร้านหนึ่งไม่ได้แปลว่าเมนูทุกร้านมีเชื้อชนิดเดียวกันหรือมีปริมาณเท่ากัน

คำพูดว่าเมนูสกปรกกว่าฝาชักโครกจึงไม่ควรฟันธงเป็นความจริงในทุกสถานการณ์ เพราะความสะอาดขึ้นกับวัสดุ ความถี่ในการเช็ด วิธีทำความสะอาด และจำนวนคนที่จับ สิ่งที่พูดได้เต็มที่คือเมนูเป็นจุดสัมผัสร่วมที่หลายร้านอาจมองข้าม และมีโอกาสสะสมเชื้อจากมือของคนจำนวนมาก โดยเฉพาะเล่มที่มีคราบเหนียว กลิ่นอับ หรือรอยนิ้วมือเต็มปก

ความเสี่ยงจะเพิ่มขึ้นเมื่อจับเมนูแล้วใช้มือหยิบของกินเข้าปากทันที เช่น เฟรนช์ฟรายส์ ขนมปัง ผลไม้ หรืออาหารที่ไม่ผ่านความร้อนอีกครั้ง เชื้อไม่ได้กระโดดจากเมนูลงกระเพาะอาหารโดยตรง แต่เดินทางผ่านมือที่จับเมนูไปแตะอาหาร และจากอาหารเข้าสู่ร่างกาย การสัมผัสครั้งเดียวอาจไม่ทำให้ป่วยทันที แต่พฤติกรรมแบบเดิมซ้ำๆ เพิ่มโอกาสรับเชื้อและสิ่งสกปรกโดยไม่จำเป็น

วิธีป้องกันทำได้ง่ายกว่าที่คิด ล้างมือด้วยสบู่และน้ำก่อนกินอาหาร โดยถูให้ทั่วฝ่ามือ หลังมือ ซอกนิ้ว และปลายเล็บอย่างน้อย 20 วินาที หากไม่มีอ่างล้างมือ ใช้เจลแอลกอฮอล์ที่มีแอลกอฮอล์อย่างน้อย 60 เปอร์เซ็นต์ได้ในกรณีที่มือไม่เปื้อนคราบมันหรือสิ่งสกปรกชัดเจน

ถ้าร้านมีเมนูแบบคิวอาร์โค้ด ใช้โทรศัพท์เปิดดูแทนการจับเล่มร่วมก็ช่วยลดจุดสัมผัสได้ ส่วนร้านอาหารควรเช็ดเมนูที่นำกลับมาใช้ซ้ำตามรอบอย่างสม่ำเสมอ เลือกน้ำยาที่เหมาะกับวัสดุและปล่อยให้พื้นผิวแห้งก่อนนำกลับไปวางบนโต๊ะ เพราะการใช้ผ้าเดิมเช็ดทุกโต๊ะอาจย้ายคราบจากโต๊ะหนึ่งไปอีกโต๊ะหนึ่งแทนที่จะกำจัดมัน

เมนูจึงไม่ใช่สิ่งที่ต้องกลัวจนเลิกกินข้าวนอกบ้าน แค่จำให้ได้ว่า หลังจับของที่หลายคนใช้ร่วมกัน อย่ารีบเอามือแตะอาหารหรือใบหน้า ล้างมือก่อนกินทุกครั้ง และสังเกตความสะอาดของร้านโดยรวม เท่านี้ก็ลดโอกาสพาเชื้อโรคจากโต๊ะอาหารเข้าสู่ร่างกายได้มากขึ้น