ถ้าเขื่อนแตกต้องหนีไปทางไหน?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ถ้ามีประกาศว่าเขื่อนแตกหรือมีคำสั่งอพยพ สิ่งแรกที่ต้องทำคือออกจากพื้นที่ทันที อย่ารอดูระดับน้ำ อย่ากลับไปเก็บของ และอย่าเสียเวลาแชร์ข่าวจนกว่าจะพาตัวเองกับคนในบ้านไปอยู่ในจุดปลอดภัย หากเหตุการณ์กำลังเกิดขึ้นตรงหน้า ให้ทำตามประกาศของจังหวัด อำเภอ ผู้นำชุมชน และเจ้าหน้าที่ที่อยู่ในพื้นที่เป็นหลัก

เส้นทางที่ปลอดภัยคือเส้นทางออกจากแนวลำน้ำ คลอง และพื้นที่ลุ่ม ไปยังพื้นที่สูงหรือศูนย์พักพิงที่ทางการกำหนด ถ้าไม่รู้ว่าควรไปทางไหน ให้ถามเจ้าหน้าที่หรือคนในชุมชนที่ได้รับข้อมูลล่าสุด อย่าเดินเลียบแม่น้ำ อย่ามุ่งไปที่สะพาน และอย่าใช้เส้นทางที่น้ำกำลังไหลแรง เพราะระดับน้ำอาจเพิ่มขึ้นเร็วมากจนตัดทางกลับ

ตอนอพยพให้พาเด็ก ผู้สูงอายุ ผู้ป่วย และคนที่เดินทางลำบากออกไปก่อน เตรียมโทรศัพท์พร้อมแบตเตอรี่สำรอง ยาประจำตัว บัตรประชาชน น้ำดื่ม ไฟฉาย นกหวีด เสื้อผ้าแห้ง และเงินสดติดตัวเท่าที่จำเป็น ใส่รองเท้าที่รัดเท้าแน่นและหยิบของให้น้อยชิ้น เพราะการแบกสัมภาระหนักทำให้เดินหนีน้ำลำบากขึ้น หากมีสัตว์เลี้ยง ให้พาไปด้วยเมื่อทำได้โดยไม่ทำให้คนในบ้านเสี่ยงอันตราย

ถ้ากำลังขับรถแล้วพบถนนมีน้ำไหลข้าม ให้หยุดและกลับรถทันที อย่าฝืนขับผ่านแม้น้ำดูไม่ลึก เพราะพื้นถนนอาจถูกกัดเซาะ มีหลุม หรือมีกระแสไฟฟ้ารั่วอยู่ใต้น้ำ หากรถดับกลางทาง ให้ปลดเข็มขัด เปิดประตูหรือหน้าต่าง แล้วออกไปยังที่สูงเมื่อทำได้อย่างปลอดภัย อย่าจอดรถขวางทางอพยพและอย่าขับตามรถคันอื่นเข้าไปในจุดที่มองไม่เห็นสภาพถนน

อย่าแตะเสาไฟ สายไฟ ตู้ไฟ หรือเครื่องใช้ไฟฟ้าที่จมน้ำ หากอยู่ในบ้านและจำเป็นต้องตัดไฟ ให้ปิดเมนเบรกเกอร์เฉพาะกรณีที่จุดตัดไฟอยู่ในบริเวณแห้งและเอื้อมถึงได้โดยไม่ต้องย่ำน้ำ หากน้ำขึ้นถึงตัวบ้านแล้วอย่าเสี่ยงเข้าไปปิดไฟเอง ให้พาคนขึ้นชั้นบนหรือจุดสูงที่มั่นคง แล้วแจ้งตำแหน่งให้เจ้าหน้าที่ทราบ

ถ้าหนีน้ำไม่ทัน ให้ขึ้นชั้นบนหรือจุดสูงที่แข็งแรง หลีกเลี่ยงห้องใต้ดิน ห้องปิดทึบ และบริเวณที่มีสายไฟ ส่งข้อความสั้น ๆ ระบุชื่อ จำนวนคนในบ้าน ตำแหน่งหรือพิกัด และอาการของผู้ป่วยไปยังญาติหรือเจ้าหน้าที่ จากนั้นประหยัดแบตเตอรี่และรอคำแนะนำ อย่าลงน้ำไปช่วยคนอื่นเอง หากไม่ชำนาญการกู้ภัย เพราะกระแสน้ำอาจพัดทั้งคนและสิ่งของจนควบคุมไม่ได้

ช่องทางขอความช่วยเหลือในไทย ได้แก่ สายด่วนนิรภัย ปภ. 1784 ตลอด 24 ชั่วโมง เหตุด่วนเหตุร้ายโทร 191 และเหตุเจ็บป่วยฉุกเฉินโทร 1669 หากโทรไม่ติดให้ลองส่งข้อความหรือแจ้งผ่านผู้นำชุมชน จุดพักพิง และเจ้าหน้าที่ที่อยู่ใกล้ที่สุด พร้อมระบุพิกัดให้ชัดเจน

หลังน้ำลดก็ยังไม่ควรรีบกลับเข้าบ้านจนกว่าจะมีประกาศว่าปลอดภัย บ้านอาจมีโครงสร้างแตกร้าว น้ำปนเปื้อน สัตว์มีพิษ เศษแก้ว และไฟฟ้ารั่ว ห้ามดื่มน้ำจากก๊อกหรือน้ำที่ท่วมขังจนกว่าจะผ่านการตรวจสอบ และควรถ่ายภาพความเสียหายไว้เมื่อปลอดภัยเพื่อใช้ติดต่อหน่วยงานหรือบริษัทประกัน สิ่งสำคัญที่สุดในเหตุเขื่อนแตกไม่ใช่การรักษาทรัพย์สิน แต่คือการพาทุกคนออกจากแนวน้ำให้เร็วและอยู่ในจุดสูงที่เจ้าหน้าที่เข้าถึงได้