สมองเปลี่ยนรสนิยมจนหลงใหลอาหารหรูได้จริงหรือ?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

บางคนตื่นขึ้นมาหลังป่วยทางสมอง แล้วพบว่านิสัยเรื่องอาหารเปลี่ยนไปอย่างน่าประหลาด จากคนที่เคยกินง่ายๆ กลับเริ่มสนใจวัตถุดิบหายาก รสชาติละเอียดอ่อน และการจัดจานอย่างจริงจัง จนคนใกล้ตัวรู้สึกเหมือนกำลังคุยกับคนละคน

อาการลักษณะนี้เรียกว่า Gourmand Syndrome หรือกลุ่มอาการหลงใหลอาหารชั้นเลิศ เป็นภาวะทางพฤติกรรมที่พบได้น้อยมาก นักประสาทวิทยาพบความสัมพันธ์ระหว่างอาการกับรอยโรคบริเวณสมองส่วนหน้าด้านขวา รวมถึงบริเวณที่เชื่อมโยงกับการควบคุมแรงกระตุ้น อารมณ์ และการตัดสินใจ

ผู้ที่มีภาวะนี้อาจไม่ได้กินอาหารปริมาณมหาศาลเสมอไป แต่จะหมกมุ่นกับคุณภาพและรายละเอียดของอาหารมากขึ้น บางคนสนใจการคิดค้นเมนูใหม่ เขียนบันทึกรสชาติ ตระเวนหาร้านอาหารพิเศษ หรือเปลี่ยนเส้นทางชีวิตไปทำงานเกี่ยวกับอาหาร สิ่งที่เคยเป็นเพียงความชอบธรรมดาอาจกลายเป็นเรื่องที่อยู่ในความคิดแทบตลอดวัน

การเปลี่ยนแปลงมักเกิดขึ้นหลังเหตุการณ์ที่กระทบสมอง เช่น โรคหลอดเลือดสมอง อุบัติเหตุ เนื้องอก หรือโรคลมชัก แต่ไม่ได้หมายความว่าคนที่มีรอยโรคสมองซีกขวาทุกคนจะต้องเกิดอาการนี้ กลไกยังอธิบายได้ไม่ครบถ้วน นักวิจัยเชื่อว่าเมื่อวงจรควบคุมแรงกระตุ้นทำงานผิดปกติ ความสนใจต่ออาหารและความพึงพอใจจากการกินอาจเด่นชัดขึ้น

สิ่งที่ทำให้ภาวะนี้น่าสนใจคือ ผู้ป่วยบางรายยังคงใช้ชีวิตและทำงานได้ตามปกติ เพียงแต่มีความสนใจด้านอาหารเพิ่มขึ้นอย่างฉับพลัน อย่างไรก็ดี หากความหมกมุ่นเริ่มกระทบการเงิน งาน สุขภาพ หรือความสัมพันธ์ในครอบครัว ควรเข้ารับการประเมินจากแพทย์ระบบประสาทและผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิต

Gourmand Syndrome จึงไม่ใช่คำอธิบายสำหรับคนที่ชอบกินของแพงทุกคน และไม่ควรใช้เรียกคนที่เป็นนักชิมโดยทั่วไป ภาวะนี้หมายถึงการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมที่เกิดขึ้นใหม่อย่างชัดเจน โดยเฉพาะเมื่อมีประวัติเกี่ยวข้องกับความผิดปกติของสมองร่วมด้วย

บางครั้งสมองไม่ได้เปลี่ยนแค่ความจำ การพูด หรือการเคลื่อนไหวเท่านั้น แต่อาจเปลี่ยนสิ่งที่เราอยากทำ สิ่งที่เราให้คุณค่า และความสุขที่เราได้รับจากเรื่องธรรมดาอย่างอาหารได้เช่นกัน