จันทรุปราคา 27–28 ส.ค. 2569 เกือบเต็มดวงแค่ไหน? ทำไมข้อมูล NASA ไม่ได้ระบุไทยในพื้นที่ชมช่วงสำคัญ

จันทรุปราคา 27–28 ส.ค. 2569 เกือบเต็มดวงแค่ไหน? ทำไมข้อมูล NASA ไม่ได้ระบุไทยในพื้นที่ชมช่วงสำคัญ

ถ้าเห็นพาดหัวว่า “จันทรุปราคาเกือบเต็มดวง” หลายคนอาจนึกว่าดวงจันทร์กำลังจะเปลี่ยนเป็นสีแดงทั้งดวง หรือเป็นปรากฏการณ์ที่มองเห็นได้จากทุกประเทศ แต่สำหรับเหตุการณ์วันที่ 27–28 สิงหาคม 2569 คำถามสำคัญคือ เกือบแค่ไหน และใครมีโอกาสเห็นช่วงสำคัญจริง

ข้อมูลจาก NASA Scientific Visualization Studio ระบุว่า ในวันที่ 28 สิงหาคม 2569 ดวงจันทร์จะเคลื่อนผ่านเงาของโลก เกิดเป็น จันทรุปราคาบางส่วนระดับลึก. ช่วงคราสสูงสุดอยู่ที่ 04:13 น. ตามเวลา UTC และในจังหวะนั้น 96.3% ของ “พื้นที่จานดวงจันทร์” จะอยู่ในเงามืดส่วนในของโลก หรือ umbra [1]

ตัวเลขนี้ฟังดูเหมือนเกือบเต็มดวง แต่ต้องแยกให้ถูก. 96.3% เป็นการวัด พื้นที่ ที่อยู่ในเงามืด ไม่ใช่ความกว้างของดวงจันทร์. จึงยังเรียกว่า “จันทรุปราคาบางส่วน” เพราะยังมีส่วนของดวงจันทร์อยู่นอกเงามืด [1]

แผนภาพ NASA แสดงว่าดวงจันทร์ผ่านเงามัว หรือ penumbra ก่อนเข้าสู่เงามืด หรือ umbra. ส่วนที่อยู่ในเงามืดอาจมีสีทองแดงหรือส้มคล้ำ แต่สีที่เห็นจริงขึ้นอยู่กับตำแหน่งบนโลก สภาพท้องฟ้า และช่วงเวลาที่ดวงจันทร์อยู่เหนือขอบฟ้า

NASA ระบุว่าช่วงสำคัญมองเห็นได้ในทวีปอเมริกา ยกเว้นอะแลสกาและแคนาดาตะวันตกเฉียงเหนือ รวมถึงยุโรปตะวันตกและแอฟริกาตะวันตก [1] หน้าข้อมูลนี้ไม่ได้ระบุประเทศไทยอยู่ในพื้นที่ชมช่วงสำคัญ จึงไม่ควรพาดหัวว่าคนไทยจะเห็นคราสสูงสุดหากไม่มีแหล่งดาราศาสตร์ไทยยืนยันเพิ่มเติม

นี่คือเหตุผลว่าทำไมต้องดูทั้งเหตุการณ์และภูมิศาสตร์: เหตุการณ์เดียวกันอาจมองเห็นคนละช่วง หรือไม่เห็นช่วงสำคัญเลย. “เกิดขึ้นวันที่ 28 สิงหาคมตาม UTC” จึงไม่เท่ากับ “ทุกประเทศจะเห็นในคืนวันที่ 28 สิงหาคม”

จันทรุปราคาครั้งนี้จึงน่าสนใจตรงความต่างระหว่างภาษาข่าวกับภาษาวิทยาศาสตร์: “เกือบเต็มดวง” อธิบายประสบการณ์เชิงภาพได้ แต่คำจำแนกทางดาราศาสตร์ยังเป็น “บางส่วน”. ตัวเลข 96.3% ทำให้เห็นว่าคราสบางส่วนก็ลึกมากได้ ขณะที่แผนที่เตือนว่าทุกพื้นที่ไม่ได้เห็นเหมือนกัน

การเรียกว่า “บางส่วน” ไม่ได้หมายความว่าดวงจันทร์ต้องถูกบังเพียงเสี้ยวเล็ก ๆ แต่หมายถึงยังมีพื้นที่บางส่วนอยู่นอกเงามืด. การใช้ทั้งตัวเลข แผนภาพ และพื้นที่มองเห็นช่วยไม่ให้สับสนระหว่างเหตุการณ์จริงกับภาพจำลอง

แหล่งอ้างอิง: [1] NASA Scientific Visualization Studio: August 27–28, 2026 Deep Partial Lunar Eclipse · [2] NASA Images and Media Usage Guidelines