จับคางคกแล้วมือเป็นหูดจริงไหม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ความเชื่อเรื่องจับคางคกแล้วมือจะกลายเป็นหูดอยู่คู่กับวัยเด็กมานาน เห็นผิวหนังคางคกเป็นตุ่มขรุขระทีไร หลายคนก็รีบถอยห่างเพราะกลัวว่าจะติดมาที่มือ แต่รูปร่างของผิวคางคกกับสาเหตุของหูดในคนเป็นคนละเรื่องกันโดยสิ้นเชิง

ตุ่มที่เห็นบนตัวคางคกไม่ใช่หูด และไม่ได้เป็นก้อนเชื้อไวรัสที่พร้อมกระโดดมาติดผิวคน ส่วนหนึ่งเป็นต่อมบนผิวหนัง โดยเฉพาะต่อมพิษบริเวณด้านหลังตาและลำตัว คางคกใช้สารคัดหลั่งจากต่อมเหล่านี้ช่วยป้องกันตัวเมื่อถูกจับหรือถูกนักล่ากัด สารพิษอาจทำให้เกิดการระคายเคือง โดยเฉพาะถ้าเข้าตา ปาก หรือแผลเปิด จึงควรล้างมือหลังสัมผัสและไม่จับหน้าในทันที

หูดบนผิวหนังมนุษย์เกิดจากไวรัส HPV บางสายพันธุ์ที่ติดอยู่ในผิวหนังของคน ไวรัสมักเข้าสู่ร่างกายผ่านรอยถลอก แผลเล็กๆ ผิวแตก หรือบริเวณรอบเล็บที่ถูกกัด จากนั้นจึงค่อยๆ ทำให้เซลล์ผิวหนาตัวขึ้นเป็นตุ่มแข็งหรือผิวขรุขระ

การรับเชื้อจึงเกี่ยวข้องกับการสัมผัสหูดของคนที่ติดเชื้อ การเกาแล้วพาเชื้อไปยังผิวส่วนอื่น หรือการใช้ของใช้และพื้นผิวที่ปนเปื้อนร่วมกัน เช่น ผ้าเช็ดตัว พื้นห้องน้ำ หรือบริเวณสระว่ายน้ำ ไม่ใช่การสัมผัสคางคกแล้วเชื้อจากสัตว์จะเปลี่ยนเป็นหูดบนมือทันที

ถึงอย่างนั้น การจับคางคกก็ไม่ควรทำแบบเล่นๆ เพราะสารคัดหลั่งของคางคกบางชนิดเป็นพิษ หากเข้าตาอาจแสบและอักเสบ หากเข้าปากอาจทำให้คลื่นไส้ อาเจียน หรือมีอาการผิดปกติได้ วิธีที่ปลอดภัยคือหลีกเลี่ยงการจับโดยไม่จำเป็น หากต้องย้ายมันออกจากบ้านควรใช้ภาชนะช่วยต้อน และล้างมือด้วยสบู่หลังสัมผัสทุกครั้ง

ถ้ามีตุ่มใหม่ขึ้นที่มือแล้วไม่แน่ใจว่าเป็นหูด แมลงกัด ผื่น หรือก้อนชนิดอื่น อย่าใช้มีดตัด อย่าแกะจนเลือดออก และอย่าใช้ยากัดหูดกับแผลเปิดเอง ตุ่มที่เจ็บมาก โตเร็ว มีเลือดออก หรือไม่ดีขึ้นควรให้แพทย์ตรวจ เพราะลักษณะภายนอกอย่างเดียวอาจแยกโรคผิวหนังแต่ละชนิดได้ไม่แน่นอน

สั้นๆ คือ คางคกมีตุ่มเพราะโครงสร้างและต่อมบนผิวหนัง ส่วนคนเป็นหูดเพราะไวรัส HPV การจับคางคกไม่ได้ทำให้มือเป็นหูด แต่การล้างมือหลังสัมผัสสัตว์ยังเป็นนิสัยที่ควรทำเพื่อป้องกันสารคัดหลั่งและเชื้อโรคอื่นๆ