แฟรงเกนสไตน์ไม่ใช่ชื่อของอสุรกายตัวเขียว

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

คำว่าแฟรงเกนสไตน์กลายเป็นชื่อที่คนทั่วโลกใช้เรียกอสุรกายร่างใหญ่ หน้าตาน่ากลัว ผิวสีเขียว และมีน็อตยื่นออกมาจากลำคอ ภาพจำแบบนั้นติดอยู่ในหนัง การ์ตูน ของเล่น และเทศกาลฮาโลวีนมานาน จนหลายคนแทบลืมไปแล้วว่าต้นกำเนิดของเรื่องมีรายละเอียดต่างจากภาพบนจออย่างมาก

ในนิยาย Frankenstein หรือ The Modern Prometheus ของแมรี เชลลีย์ ซึ่งตีพิมพ์ครั้งแรกในปี 1818 แฟรงเกนสไตน์คือวิกเตอร์ แฟรงเกนสไตน์ ชายหนุ่มผู้หลงใหลในความลับของชีวิต เขาศึกษาวิทยาศาสตร์อย่างหมกมุ่น ก่อนสร้างสิ่งมีชีวิตขึ้นมาจากชิ้นส่วนร่างกายมนุษย์แล้วปลุกให้มันมีชีวิตขึ้นมา

ตัวอสุรกายในนิยายไม่มีชื่อเฉพาะของตัวเองเลย ผู้เขียนเรียกมันด้วยคำต่างๆ เช่น สิ่งมีชีวิต อสุรกาย ปีศาจ หรือสิ่งที่ถูกสร้างขึ้น คำว่าแฟรงเกนสไตน์จึงเป็นนามสกุลของผู้สร้าง ไม่ใช่ชื่อของสิ่งที่ถูกสร้าง หลายคนจึงเรียกมันให้ถูกต้องว่าอสุรกายของแฟรงเกนสไตน์ หรือสิ่งมีชีวิตของวิกเตอร์

ความเข้าใจผิดส่วนหนึ่งมาจากภาพยนตร์ในเวลาต่อมา โดยเฉพาะฉบับปี 1931 ที่นำแสดงโดยบอริส คาร์ลอฟฟ์ หนังออกแบบรูปลักษณ์ของอสุรกายให้มีศีรษะเหลี่ยม ผิวคล้ำอมเขียว แผลเป็น และสลักโลหะบริเวณคอเพื่อให้ผู้ชมจำได้ทันทีว่าเป็นตัวละครจากเรื่องแฟรงเกนสไตน์ รายละเอียดเหล่านี้ไม่ได้ปรากฏในลักษณะเดียวกันในนิยายต้นฉบับ

ในหนังสือ วิกเตอร์ไม่ได้เป็นเพียงคนฉลาดที่สร้างผลงานสำเร็จแล้วใช้ชีวิตอย่างมีความสุข เขาต้องเผชิญกับความหวาดกลัว ความรู้สึกผิด และผลกระทบจากการทอดทิ้งสิ่งมีชีวิตที่ตัวเองสร้างขึ้น อสุรกายเองก็ไม่ได้ถูกวางให้เป็นตัวร้ายแบนๆ ตั้งแต่แรก มันเรียนรู้ภาษา อ่านหนังสือ มีความรู้สึกโดดเดี่ยว และต้องการได้รับการยอมรับจากมนุษย์

แก่นสำคัญของเรื่องจึงไม่ได้อยู่ที่การไล่ล่าฆ่าสัตว์ประหลาดเพียงอย่างเดียว แต่ตั้งคำถามว่าคนสร้างควรรับผิดชอบต่อสิ่งที่ตัวเองสร้างแค่ไหน และสังคมควรตัดสินใครจากรูปลักษณ์ภายนอกหรือการกระทำกันแน่ เมื่อมองกลับไปที่ชื่อเรื่อง จะเห็นว่าความหมายของแฟรงเกนสไตน์ผูกอยู่กับตัวผู้สร้างและความรับผิดชอบของเขา ไม่ใช่แค่ใบหน้าของอสุรกายสีเขียวที่เราคุ้นตา

ดังนั้น ถ้าจะเรียกให้ตรงกับนิยายที่สุด วิกเตอร์ แฟรงเกนสไตน์คือนักวิทยาศาสตร์หนุ่มผู้สร้างสิ่งมีชีวิต ส่วนตัวที่มีรูปร่างน่ากลัวนั้นยังคงเป็นอสุรกายไร้ชื่อ การเรียกมันว่าแฟรงเกนสไตน์เป็นคำติดปากจากวัฒนธรรมสมัยนิยมที่ฟังเข้าใจง่าย แต่ไม่ใช่รายละเอียดตามต้นฉบับของแมรี เชลลีย์