เมื่อแขนขาของตัวเองกลับรู้สึกว่าไม่ใช่ส่วนหนึ่งของร่างกาย

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

บางคนมองแขนหรือขาของตัวเองแล้วรู้ดีว่าอวัยวะชิ้นนั้นยังแข็งแรง ขยับได้ และเป็นส่วนหนึ่งของร่างกายตามหลักกายวิภาค แต่ความรู้สึกภายในกลับบอกอย่างรุนแรงว่าอวัยวะนั้นไม่ควรอยู่ตรงนั้น ความขัดแย้งนี้ทำให้เกิดความทุกข์ใจเรื้อรัง จนใช้ชีวิต เรียน ทำงาน หรือเข้าสังคมได้ยาก

ภาวะนี้เรียกว่า Body Integrity Dysphoria หรือ BID เดิมเคยพบคำว่า Body Integrity Identity Disorder ผู้ที่มีอาการอาจรู้สึกว่าแขน ขา นิ้ว หรืออวัยวะบางส่วนไม่เข้ากับภาพร่างกายในใจ ทั้งที่ยังรับความรู้สึกและใช้งานอวัยวะนั้นได้ตามปกติ ความรู้สึกไม่ใช่ความงอแงหรือการเรียกร้องความสนใจ และไม่ควรถูกล้อเลียนว่าเป็นคนบ้า

นักวิจัยยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัด งานศึกษาบางส่วนพบความเป็นไปได้ว่าเครือข่ายสมองที่สร้างแผนผังร่างกายและเชื่อมโยงความรู้สึกจากอวัยวะต่างๆ อาจทำงานแตกต่างจากคนทั่วไป แต่ยังไม่ควรสรุปว่ามีสมองส่วนใดส่วนหนึ่งเสียหรือถูกปฏิเสธโดยตรง เพราะหลักฐานปัจจุบันยังอยู่ระหว่างการศึกษา และภาวะนี้ไม่ได้หมายความว่าทุกคนจะมีอาการหลงผิดหรือเป็นโรคจิตเภท

สิ่งที่น่ากังวลคือความคิดอยากตัดหรือทำให้อวัยวะพิการอาจรุนแรงขึ้นจนเกิดพฤติกรรมเสี่ยง การพยายามทำร้ายตัวเองอาจทำให้เลือดออก ติดเชื้อ เส้นประสาทเสียหาย ปวดเรื้อรัง หรือเสียชีวิตได้ จึงห้ามทดลองทำตามความคิดนั้นเด็ดขาด หากเริ่มวางแผน เตรียมอุปกรณ์ หรือรู้สึกว่าควบคุมตัวเองไม่ได้ ควรออกห่างจากของมีคมและอุปกรณ์อันตราย อยู่กับคนที่ไว้ใจได้ แล้วไปห้องฉุกเฉินหรือติดต่อบริการฉุกเฉินทันที

แพทย์มักประเมินทั้งสุขภาพกาย สุขภาพจิต ความคิดที่เกิดซ้ำ และภาวะอื่นที่อาจมีอาการคล้ายกัน การดูแลอาจใช้จิตบำบัด ยารักษาความวิตกกังวลหรือภาวะซึมเศร้า รวมถึงวิธีช่วยให้ใช้ชีวิตได้ปลอดภัยขึ้น โดยเป้าหมายคือการลดความทุกข์และป้องกันการทำร้ายตัวเอง ไม่ใช่การตัดสินคนไข้จากความคิดที่อธิบายได้ยาก การขอความช่วยเหลือเร็วทำให้ทีมรักษาวางแผนรับมือได้ก่อนที่ความคิดจะกลายเป็นอันตรายถาวร