ถ้าไดโนเสาร์ยังอยู่ในยุคนี้ มนุษย์จะอยู่ร่วมกับมันได้ไหม

ลองจินตนาการว่าเช้าวันหนึ่งเราเปิดหน้าต่างออกมา แล้วแทนที่จะเห็นรถวิ่งอยู่บนถนน กลับเห็นไดโนเสาร์กินพืชตัวใหญ่กำลังเดินผ่านสวนสาธารณะ ส่วนบนท้องฟ้ามีนกบินผ่านเหมือนทุกวัน เพียงแต่คราวนี้เรารู้แล้วว่า “นก” เองก็เป็นไดโนเสาร์กลุ่มหนึ่งที่ยังมีชีวิตอยู่จนถึงปัจจุบัน

ในความเป็นจริง ไดโนเสาร์ที่ไม่ใช่นกสูญพันธุ์ไปเมื่อประมาณ 66 ล้านปีก่อน จากเหตุการณ์การสูญพันธุ์ครั้งใหญ่ที่เกี่ยวข้องกับการชนของดาวเคราะห์น้อยขนาดใหญ่บริเวณคาบสมุทรยูคาทาน ประเทศเม็กซิโก แต่สายหนึ่งของไดโนเสาร์รอดมาได้และวิวัฒนาการต่อจนกลายเป็นนกในปัจจุบัน

ดังนั้น ถ้าจะถามว่า “มนุษย์กับไดโนเสาร์อยู่ร่วมกันได้ไหม” คำตอบที่ตรงที่สุดคือ เป็นไปได้ในทางสมมติ แต่คงไม่ง่ายเลย

เหตุผลแรกคือเรื่อง พื้นที่และอาหาร ไดโนเสาร์ไม่ได้มีแค่สัตว์กินเนื้อตัวใหญ่แบบที่เห็นในภาพยนตร์ มีทั้งสัตว์กินพืช สัตว์กินเนื้อ ขนาดเล็ก ขนาดกลาง และขนาดมหึมา พวกมันจึงน่าจะต้องการพื้นที่และแหล่งอาหารแตกต่างกันมาก หากมีไดโนเสาร์ขนาดใหญ่จำนวนมากอยู่ในโลกยุคปัจจุบัน ระบบนิเวศจะต้องรองรับสัตว์เหล่านี้ด้วย

ลองนึกถึงไดโนเสาร์กินพืชขนาดใหญ่อย่างซอโรพอด หากมันเดินอยู่ในพื้นที่เกษตรกรรมของมนุษย์ ทุ่งข้าวหรือสวนผลไม้ที่เคยเป็นแหล่งอาหารของคน ก็อาจกลายเป็นแหล่งอาหารชั้นดีของสัตว์ขนาดยักษ์ทันที ปัญหาคงไม่ได้จบแค่ “ไดโนเสาร์มากินพืช” แต่รวมถึงความเสียหายต่อพื้นที่เกษตรและการแข่งขันเรื่องทรัพยากรด้วย

ส่วนไดโนเสาร์นักล่าขนาดใหญ่ก็น่าจะสร้างปัญหาอีกแบบ หากมีสัตว์นักล่าขนาดใหญ่เดินอยู่ตามป่า มนุษย์คงต้องกำหนดพื้นที่อยู่อาศัยของมันอย่างจริงจัง คล้ายกับการจัดการสัตว์ป่าในปัจจุบัน เพียงแต่คราวนี้คู่แข่งของมนุษย์อาจมีฟันและกรงเล็บขนาดใหญ่กว่าที่เราคุ้นเคย

แต่สิ่งที่เปลี่ยนโลกมากที่สุดอาจไม่ใช่การมีไดโนเสาร์เพิ่มขึ้นเพียงไม่กี่ชนิด หากไดโนเสาร์ไม่สูญพันธุ์เมื่อ 66 ล้านปีก่อน พวกมันก็คงมีเวลาวิวัฒนาการต่อมาอีกยาวนานมาก จึงไม่มีทางรู้ว่าไดโนเสาร์ในโลกปัจจุบันจะยังมีหน้าตาและพฤติกรรมเหมือนสายพันธุ์ที่เรารู้จักจากฟอสซิลหรือไม่ เพราะวิวัฒนาการอาจทำให้พวกมันเปลี่ยนไปอย่างมาก

และนี่คือจุดที่เรื่องสมมตินี้น่าสนใจที่สุด เพราะโลกที่มีไดโนเสาร์อาศัยอยู่จนถึงวันนี้ อาจไม่ใช่โลกใบเดียวกับที่เรารู้จักแล้วมีไดโนเสาร์เพิ่มเข้ามา แต่อาจเป็นโลกที่ระบบนิเวศ การกระจายของสัตว์ และเส้นทางวิวัฒนาการเปลี่ยนไปตั้งแต่หลายสิบล้านปีก่อน

แม้กระทั่งมนุษย์เองก็อาจไม่ได้มีโอกาสขึ้นมาเป็นสัตว์ชนิดที่ครองโลกในแบบปัจจุบัน หากไดโนเสาร์ยังคงครองพื้นที่ทางนิเวศไว้มากมาย เรื่องนี้จึงไม่มีคำตอบแน่ชัดว่า Homo sapiens จะสามารถเกิดขึ้นมาเหมือนทุกวันนี้หรือไม่

เพราะฉะนั้น ถ้าไดโนเสาร์ยังอยู่จนถึงยุคปัจจุบัน คำถามอาจไม่ใช่แค่ “มนุษย์จะอยู่ร่วมกับไดโนเสาร์ได้ไหม” แต่ควรถามกลับว่า

“ถ้าไดโนเสาร์ไม่เคยสูญพันธุ์ โลกที่มนุษย์ถือกำเนิดขึ้นมาจะยังเป็นโลกแบบเดิมหรือเปล่า?”

และบางทีคำตอบที่น่าตื่นเต้นที่สุดอาจเป็นว่า เราอาจไม่ได้เป็นเจ้าของโลกตั้งแต่แรกก็ได้