เหรียญ 2 บาท มีกี่รุ่น เปิดประวัติตั้งแต่รุ่นแรก พ.ศ. 2548 ถึงปัจจุบัน

เหรียญ 2 บาทที่เราใช้กันทุกวันนี้ไม่ได้มีหน้าตาแบบเดียวมาตลอด หากนับเฉพาะ เหรียญกษาปณ์หมุนเวียน จะเห็นการเปลี่ยนรูปแบบสำคัญ 3 รุ่น ตั้งแต่เริ่มผลิตเพื่อใช้หมุนเวียนในปี พ.ศ. 2548 จนถึงรุ่นรัชกาลที่ 10 ที่ใช้ในปัจจุบัน

แต่มีเรื่องหนึ่งที่หลายคนสับสน เพราะไทยเคยมี เหรียญกษาปณ์ที่ระลึกชนิดราคา 2 บาท มาก่อนหน้านั้นแล้ว

เหรียญ 2 บาทมีกี่รุ่น

ถ้าหมายถึง เหรียญ 2 บาทหมุนเวียน ที่ออกแบบมาเพื่อใช้ในชีวิตประจำวัน สามารถแบ่งตามการเปลี่ยนรูปแบบสำคัญได้ 3 รุ่นหลัก

ข้อมูลของโรงกษาปณ์ระบุรายละเอียดของเหรียญหมุนเวียน 2 บาทในแต่ละช่วง และชุดเหรียญรัชกาลที่ 10 ที่เริ่มนำออกใช้ตั้งแต่ 6 เมษายน 2561

รุ่นที่ 1: เหรียญ 2 บาทสีเงิน เริ่มต้นใน พ.ศ. 2548

เหรียญ 2 บาทหมุนเวียนรุ่นแรกเริ่มประกาศใช้ใน พ.ศ. 2548 โดยเป็นเหรียญโลหะสีขาวหรือสีเงิน ใช้ ไส้เหล็กชุบนิกเกิล มีน้ำหนัก 4.4 กรัม และเส้นผ่านศูนย์กลาง 21.75 มิลลิเมตร

ด้านหลังเป็นภาพ บรมบรรพต วัดสระเกศ กรุงเทพมหานคร ซึ่งกลายเป็นภาพจำของเหรียญ 2 บาทยุคแรก

จุดที่น่าสนใจคือรุ่นนี้ผลิตต่อเนื่องหลายปี โดยข้อมูลการผลิตระบุว่าในปี 2548 ผลิต 60 ล้านเหรียญ, ปี 2549 ผลิต 107.8725 ล้านเหรียญ และปี 2550 ผลิตประมาณ 232.1 ล้านเหรียญ

ดังนั้น “เหรียญ 2 บาทปี 2548, 2549 และ 2550” ไม่ควรนับเป็น 3 รุ่น หากใช้เกณฑ์การเปลี่ยนแบบเหรียญ เพราะยังอยู่ในรูปแบบเดียวกัน

รุ่นที่ 2: เหรียญ 2 บาทสีทอง เริ่มใช้ พ.ศ. 2551

ความเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่เกิดขึ้นใน พ.ศ. 2551

เหรียญ 2 บาทเปลี่ยนจากโลหะสีขาวมาเป็น อะลูมิเนียมบรอนซ์ ทำให้มีลักษณะเป็นสีทองเหลืองอย่างที่คนไทยคุ้นตาในปัจจุบัน

ขนาดยังอยู่ที่ 21.75 มิลลิเมตร แต่ลดน้ำหนักจาก 4.4 กรัม เหลือ 4 กรัม

เหตุผลสำคัญของการเปลี่ยนวัสดุและรูปแบบคือช่วยให้ประชาชน แยกเหรียญ 2 บาทออกจากเหรียญ 1 บาทได้ง่ายขึ้น ขณะเดียวกันก็มีการปรับพระบรมฉายาลักษณ์บนด้านหน้าให้เป็นรูปแบบใหม่

ข้อมูลการผลิตสะท้อนว่ารุ่นนี้ไม่ได้ผลิตเพียงปีเดียว เช่น 2551 ผลิต 10.004 ล้านเหรียญ, 2552 ผลิต 244.741 ล้านเหรียญ และยังมีการผลิตต่อเนื่องในปีต่อ ๆ มา

นี่จึงเป็นเหตุผลว่า เหรียญ 2 บาทปี 2551 กับปี 2555 แม้ตัวเลขปีต่างกัน แต่ยังเป็นรูปแบบเดียวกัน

รุ่นที่ 3: เหรียญ 2 บาทรัชกาลที่ 10 เริ่มใน พ.ศ. 2561

เ

มื่อเข้าสู่รัชกาลที่ 10 ไทยมีการจัดทำ เหรียญกษาปณ์หมุนเวียนชุดใหม่ 9 ชนิดราคา ตั้งแต่ 1 สตางค์ ไปจนถึง 10 บาท และทยอยนำออกใช้ตั้งแต่ 6 เมษายน 2561

ในกลุ่มนี้มีเหรียญ 2 บาท ด้วย โดยยังใช้โลหะ อะลูมิเนียมบรอนซ์ ขนาด 21.75 มิลลิเมตร และน้ำหนัก 4 กรัม

สิ่งที่เห็นได้ชัดที่สุดจึงไม่ใช่สีของเหรียญ แต่เป็น พระบรมฉายาลักษณ์ด้านหน้าและรูปแบบด้านหลังที่เปลี่ยนเข้าสู่ชุดเหรียญรัชกาลที่ 10

ข้อมูลของโรงกษาปณ์ระบุว่าเหรียญ 2 บาทรัชกาลที่ 10 ในปี 2564 ผลิต 40 ล้านเหรียญ ขณะที่ข้อมูลการผลิตในช่วงหลังยังแสดงว่ามีการผลิตเหรียญ 2 บาทหมุนเวียนต่อเนื่อง เช่น ปีงบประมาณ 2567 ผลิต 10 ล้านเหรียญ

แล้วเหรียญ 2 บาท “ปีต่างกัน” นับเป็นคนละรุ่นหรือไม่

ไม่เสมอไป

นี่เป็นจุดที่นักสะสมมือใหม่มักสับสน

ตัวอย่างเช่น เหรียญ 2 บาท 2548, 2549 และ 2550 มีปี พ.ศ. แตกต่างกัน แต่ยังอยู่ในรูปแบบเหรียญรุ่นแรก

เช่นเดียวกับเหรียญ 2 บาท 2551–2560 ที่มีการผลิตในหลายปี แต่เป็นรูปแบบหลักเดียวกัน

ดังนั้นถ้าต้องการตอบคำถามว่า “มีกี่รุ่น” ควรใช้เกณฑ์ การเปลี่ยนแบบหรือการเปลี่ยนวัสดุ ไม่ใช่นับทุกปีที่มีตัวเลข พ.ศ. แตกต่างกันเป็นหนึ่งรุ่น

ตารางจำง่าย: 3 รุ่นของเหรียญ 2 บาทหมุนเวียน

ช่วงปีในตารางเป็นการจัดกลุ่มตาม การเปลี่ยนรูปแบบหลัก ไม่ใช่การระบุว่าในทุกปีมีการผลิตเหรียญจำนวนเท่ากัน โดยข้อมูลของโรงกษาปณ์แสดงว่าปริมาณผลิตในแต่ละปีแตกต่างกันมาก

แล้วเหรียญ 2 บาทที่ระลึกที่ผลิตก่อนปี 2548 คืออะไร?

ตรงนี้ต้องแยกออกจาก “เหรียญ 2 บาทหมุนเวียน”

ไทยมี เหรียญกษาปณ์ที่ระลึกชนิดราคา 2 บาท มาก่อนเหรียญ 2 บาทหมุนเวียน เช่น เหรียญที่ระลึกในปี 2522 และมีเหรียญ 2 บาทที่ระลึกออกอีกหลายวาระในช่วงรัชกาลที่ 9

ตัวอย่างเช่น มีเหรียญ 2 บาทที่ระลึกในวาระต่าง ๆ ในปี 2535 หลายรายการ และมีต่อเนื่องไปจนถึงช่วง 2539

ดังนั้นถ้ามีคนบอกว่า

“เหรียญ 2 บาทรุ่นแรกต้องเป็นปี 2522”

ก็ ไม่ผิดเสียทีเดียว หากกำลังพูดถึงเหรียญกษาปณ์ที่ระลึกชนิดราคา 2 บาท

แต่ถ้าถามถึง เหรียญ 2 บาทหมุนเวียนที่เราใช้ซื้อของในชีวิตประจำวัน รุ่นแรกคือ พ.ศ. 2548

เหรียญ 2 บาทยังมีอยู่ในระบบมากแค่ไหน

เหรียญ 2 บาทไม่ได้หายไปจากระบบ แม้ปริมาณการผลิตในแต่ละปีจะขึ้นลงตามความต้องการ

ข้อมูลกรมธนารักษ์ ณ เมษายน 2568 ระบุว่ามีเหรียญ 2 บาทหมุนเวียนอยู่ในระบบเศรษฐกิจประมาณ 2,554.146 ล้านเหรียญ และในช่วงเดือนตุลาคม 2567–เมษายน 2568 มีการจ่ายแลกประมาณ 67.364 ล้านเหรียญ

ตัวเลขนี้สะท้อนว่าเหรียญ 2 บาทยังเป็นส่วนหนึ่งของระบบเงินสดไทยอย่างชัดเจน ไม่ใช่เพียงเหรียญสำหรับนักสะสม

สรุปสั้น ๆ เหรียญ 2 บาทไทยมีกี่รุ่น

ถ้านับเฉพาะ เหรียญกษาปณ์ 2 บาทหมุนเวียน ตามการเปลี่ยนรูปแบบหลัก มี 3 รุ่น

รุ่นที่ 1 — พ.ศ. 2548
เหรียญสีเงิน ไส้เหล็กชุบนิกเกิล น้ำหนัก 4.4 กรัม

รุ่นที่ 2 — พ.ศ. 2551
เปลี่ยนเป็นอะลูมิเนียมบรอนซ์ สีทอง น้ำหนัก 4 กรัม

รุ่นที่ 3 — พ.ศ. 2561
เข้าสู่ชุดเหรียญหมุนเวียนรัชกาลที่ 10 ขนาด 21.75 มม. น้ำหนัก 4 กรัม

ส่วน เหรียญ 2 บาทที่ระลึก เป็นอีกหมวดหนึ่งและมีจำนวนแบบมากกว่านี้มาก จึงไม่ควรนำมารวมกับเหรียญ 2 บาทหมุนเวียนหากกำลังตอบคำถามว่า “เหรียญ 2 บาทที่ใช้ในชีวิตประจำวันมีกี่รุ่น”

แหล่งข้อมูลหลัก

• กรมธนารักษ์ — ข้อมูลจำนวนเหรียญกษาปณ์หมุนเวียนในระบบเศรษฐกิจ

• โรงกษาปณ์ กรมธนารักษ์ — ตารางการผลิตเหรียญกษาปณ์หมุนเวียนรายปี

• โรงกษาปณ์ กรมธนารักษ์ — ข้อมูลเหรียญหมุนเวียนรัชกาลที่ 10

• เอกสารโครงการจัดทำเหรียญกษาปณ์หมุนเวียนชุดใหม่ — รายละเอียดชุดเหรียญรัชกาลที่ 10

หมายเหตุเรื่องความถูกต้อง: ตัวเลขการผลิตรายปีควรแยกจากคำว่า “รุ่น” เพราะปีผลิตที่ต่างกันไม่ได้หมายความว่าเป็นคนละแบบเสมอไป และข้อมูลทางการที่ค้นพบล่าสุดสำหรับสถิติการผลิตแบบละเอียดครอบคลุมถึงปีงบประมาณ 2567 ขณะที่ข้อมูลจำนวนเหรียญในระบบที่เผยแพร่ระบุถึงเมษายน 2568