ไข่ตุ๊กแกกองอยู่มุมเดิม เพราะแม่จำรังเก่าได้จริงหรือ
ในช่วงกลางคืนที่บ้านทั้งหลังเงียบสงบ เสียง “ตุ๊กแก...ตุ๊กแก...” อาจดังขึ้นมาจากผนังหรือเพดานจนกลายเป็นเสียงที่หลายคนคุ้นเคย แต่สัตว์เลื้อยคลานเจ้าของเสียงร้องอันเป็นเอกลักษณ์นี้ยังมีพฤติกรรมอีกอย่างที่น่าสนใจ นั่นคือการกลับมาใช้บริเวณเดิมวางไข่ซ้ำ
คำถามที่ว่า “ตุ๊กแกชอบวางไข่ที่เดิมจริงหรือไม่” คำตอบคือ จริงในบางกรณี แต่ไม่ควรเหมารวมว่าตุ๊กแกทุกตัวหรือทุกชนิดจะมีพฤติกรรมเหมือนกันทั้งหมด
ตุ๊กแกเป็นสัตว์เลื้อยคลานที่ออกลูกเป็นไข่ โดยตุ๊กแกหลายชนิดมักวางไข่คราวละ 1–2 ฟอง ส่วนความถี่ในการวางไข่และฤดูสืบพันธุ์จะแตกต่างกันไปตามชนิด ภูมิอากาศ และสภาพแวดล้อม
ไข่จำนวนเพียงไม่กี่ฟองนั้นมักถูกวางในตำแหน่งที่ช่วยลดโอกาสถูกรบกวน เพราะตัวอ่อนต้องอาศัยสภาพแวดล้อมรอบรังในการพัฒนาจนพร้อมฟักออกมา
ทำไมตุ๊กแกจึงเลือกซอกผนังและใต้หลังคา
ซอกหลืบ รอยแตกของผนัง ช่องว่างตามอาคาร บริเวณใต้ฝ้าเพดาน หรือพื้นที่ตามหลังคา เป็นจุดที่อาจพบไข่ตุ๊กแกได้ เนื่องจากพื้นที่เหล่านี้ค่อนข้างสงบ มีสิ่งกำบัง และช่วยปกป้องไข่จากผู้ล่าหรือการรบกวน
ตุ๊กแกที่อาศัยอยู่ตามธรรมชาติอาจเลือกซอกหิน โพรงไม้ ใต้เปลือกไม้ หรือพื้นที่กำบังอื่น ๆ ด้วยเหตุผลใกล้เคียงกัน
เมื่อได้ตำแหน่งที่เหมาะสม ตุ๊กแกบางชนิดจะวางไข่สีขาวหรือขาวขุ่นที่มีเปลือกค่อนข้างแข็ง ไข่ของบางชนิดสามารถยึดติดกับพื้นผิว ทำให้ไม่กลิ้งหรือตกจากผนังและซอกมุมง่าย ๆ
หากพบไข่ที่ติดแน่นอยู่กับผนัง ไม่ควรพยายามดึงหรือหมุนไข่ เพราะอาจทำให้เปลือกแตกหรือกระทบต่อตัวอ่อนภายในได้
ทำไมจึงพบไข่กองอยู่ที่เดิมหลายฟอง
หากตุ๊กแกพบว่าสถานที่ใดปลอดภัยและมีสภาพแวดล้อมเหมาะสม มันอาจกลับมาใช้บริเวณนั้นวางไข่อีกในรอบต่อไป นอกจากนี้ ตุ๊กแกบางชนิดยังมีพฤติกรรมใช้รังร่วมกัน โดยตัวเมียหลายตัวนำไข่มาวางในบริเวณเดียวกัน
ดังนั้น ไข่ที่รวมกันอยู่เป็นกลุ่มจึงไม่ได้หมายความว่าเป็นลูกของแม่ตุ๊กแกตัวเดียวทั้งหมดเสมอไป บางครั้งอาจเป็นไข่จากหลายครอก หลายช่วงเวลา หรือจากตัวเมียมากกว่าหนึ่งตัว
งานศึกษาพฤติกรรมการวางไข่ร่วมกันในสัตว์เลื้อยคลานพบว่า การใช้รังร่วมกันเกิดขึ้นในกิ้งก่าหลายชนิด และการทดลองในบางชนิดยังพบว่าตัวเมียเลือกวางไข่ใกล้ไข่เดิม เมื่อเทียบกับพื้นที่ลักษณะเหมือนกันที่ยังไม่มีไข่
จึงเป็นไปได้ว่าภาพที่เราเห็นว่า “แม่ตุ๊กแกกลับมาวางไข่ที่เดิม” อาจเกิดได้จากหลายสถานการณ์ ทั้งการกลับมาใช้ตำแหน่งเดิมของตัวเดิมและการมีตุ๊กแกตัวอื่นเลือกใช้จุดเดียวกัน
ตุ๊กแกทุกชนิดทิ้งไข่ไว้ตามลำพังหรือไม่
พฤติกรรมดูแลไข่แตกต่างกันตามชนิด จึงไม่ควรสรุปว่าตุ๊กแกทุกชนิดวางไข่แล้วจากไปทันที
สำหรับตุ๊กแกบ้านขนาดใหญ่อย่าง ตุ๊กแก (Gekko gecko) มีข้อมูลว่าพ่อและแม่สามารถเฝ้าไข่ รวมถึงปกป้องลูกหลังฟักได้ พฤติกรรมนี้ต่างจากตุ๊กแกอีกหลายชนิดที่แทบไม่มีการดูแลลูกหลังวางไข่
ระยะฟักก็แตกต่างกันมากตามชนิด อุณหภูมิ ความชื้น และสภาพของรัง จึงไม่สามารถใช้ตัวเลขระยะฟักหรืออุณหภูมิชุดเดียวอธิบายตุ๊กแกทุกชนิดได้
ตลอดช่วงเวลานั้น ภายนอกอาจดูเหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้น ไข่สีขาวยังคงติดอยู่ตามซอกผนังหรือบริเวณที่มืดและเงียบ แต่ภายในเปลือก ตัวอ่อนกำลังค่อย ๆ พัฒนาจนพร้อมฟักออกมาเป็นลูกตุ๊กแก
ดังนั้น หากวันหนึ่งเราเจอไข่สีขาวเล็ก ๆ ติดอยู่ตามซอกผนัง ก็อย่าเพิ่งมองว่าเป็นเพียงสิ่งแปลกปลอม หากบริเวณนั้นไม่สร้างความเดือดร้อน การปล่อยไข่ไว้โดยไม่จับ หมุน หรือดึงออก ย่อมลดโอกาสที่ไข่จะเสียหาย
ส่วนบ้านที่พบไข่ซ้ำและไม่ต้องการให้ตุ๊กแกกลับมาใช้พื้นที่เดิม ควรรอจนแน่ใจว่าไข่ฟักแล้ว จากนั้นจึงทำความสะอาดและปิดช่องว่างหรือรอยแตกที่ใช้เป็นทางเข้า โดยไม่ใช้สารพิษที่อาจเป็นอันตรายต่อคนและสัตว์อื่นในบ้าน
ไข่เพียงหนึ่งหรือสองฟองอาจดูเป็นจุดเริ่มต้นเล็ก ๆ แต่สำหรับตุ๊กแกแล้ว มันคือการส่งต่อชีวิตจากรุ่นหนึ่งไปสู่อีกรุ่นหนึ่ง และเป็นอีกหนึ่งความมหัศจรรย์ที่ธรรมชาติซ่อนเอาไว้ตามมุมเล็ก ๆ รอบตัวเราอย่างแนบเนียน
REFERENCES:
Smithsonian’s National Zoo: Tokay Gecko
University of Bern: Parental care in geckos
Journal of Animal Ecology: Why do female lizards lay their eggs in communal nests?
The Quarterly Review of Biology: Communal Egg-Laying in Reptiles and Amphibians
เขียนโดย dukedick
เขียนนิยายแฟนตาซีสนุกๆด้วย ในนามปากกา เหมียวกุ่ย หาอ่านได้ที่ Meb Market และ ReadAwrite ครับ ค้นหาด้วย นามปากกาได้เลยครับ หรือค้นหาใน Google ก็ได้ครับ ^_^
เปิดเลขธูป 3 ตัวตรง "ท้าวเวสสุวรรณ" วันที่ 1 ธันวาคม 2569
ทำไมเรื่องน่าอายในอดีตถึงผุดขึ้นมาตอนก่อนนอน
ไทยตอนบนอากาศเย็นลง ลมแรงต่อเนื่อง ขณะที่ "ภาคใต้" เผชิญฝนถล่มหนักถึงหนักมาก 9 จังหวัดเสี่ยงภัยน้ำท่วมฉับพลัน ช่วงวันที่ 19–22 พ.ย. 69
เช็กปีชง 2570 และวิธีแก้เคล็ดแบบประหยัด
เลขน่าจับตา "แต๋วจ๋า พารวย" วันที่ 1 ธันวาคม 2569
“เช็กเกลียว” คืออะไร? เปิดความหมายศัพท์ฮิต หลังดราม่า “น้ำ-ซองดูฮี”
สารหนูและแคดเมียมจากน้ำและดินเข้าสู่อาหารได้อย่างไร
เสือตกถัง เปิดเลขเด็ดงวด 1 ธันวาคม 2569 เผยเลขเด่นกากบาท จับตาแนวทางลุ้นโชคงวดนี้
นอสตราดามุสทำนายปี 2027 ? เปิด 5 ปริศนาคำทำนาย ไฟป่า วิกฤตการเงิน และสมบัติต้องคำสาป
@เอื้อยหล่า เปิดเลขเด็ดงวด 1 ธันวาคม 2569 เลขวิ่งบน 7 ล่าง 5 พร้อมชุดเลขสองตัว-สามตัว
แยกอาการภูมิแพ้ ไข้หวัดใหญ่ และสัญญาณปอดอักเสบเบื้องต้น
เปิด 5 โรงเรียนที่มีพื้นที่กว้างใหญ่ที่สุดในประเทศไทย โรงเรียนไหนมีพื้นที่มากเหมือนมหาวิทยาลัย?
"งูก้นขบ" (Red-tailed Pipe Snake): งูตัวเล็กผู้ซ่อนหัวและชูหางสีแดงเพื่อเบี่ยงเบนความสนใจ
"ตุ๊กแกบิน" (Kuhl's Flying Gecko): นักร่อนตัวจิ๋วแห่งป่าฝน ผู้ใช้พังผืดพรางตัวและเคลื่อนที่ผ่านอากาศ
กบหัวแบนบอร์เนียว (Barbourula kalimantanensis): กบปริศนาแห่งเกาะบอร์เนียว ผู้มีปอดขนาดเล็กจิ๋วและใช้ชีวิตใต้น้ำ
ดิพโพลคอลัส (Diplocaulus): สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบ้ำโบราณผู้มีกะโหลกรูปบูมเมอแรง

