ทำไมกินไอศกรีมเร็วแล้วปวดจี๊ดขึ้นหัว

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

แดดริมทะเลกำลังร้อนจัด ไอศกรีมเย็นๆ ในมือจึงดูเหมือนตัวช่วยที่เหมาะที่สุด หลายคนตักเข้าปากคำใหญ่แล้วรีบกลืนเพื่อดับร้อน แต่ไม่กี่วินาทีต่อมากลับต้องชะงัก กุมขมับ หรือหลับตาเพราะความเจ็บจี๊ดที่พุ่งขึ้นหน้าผากแบบฉับพลัน

อาการนี้เรียกว่า Brain Freeze หรืออาการปวดศีรษะจากสิ่งกระตุ้นความเย็น ชื่ออาจฟังเหมือนสมองโดนแช่แข็ง แต่ความจริงความเย็นไม่ได้เดินทางเข้าไปแช่สมอง ความเจ็บเกิดจากบริเวณปากและเพดานปากที่รับความเย็นอย่างรวดเร็ว

เมื่อไอศกรีมเย็นจัดแตะเพดานปาก เส้นเลือดฝอยและเนื้อเยื่อบริเวณนั้นจะตอบสนองต่ออุณหภูมิที่ลดลงทันที จากนั้นเมื่อร่างกายพยายามปรับอุณหภูมิกลับ เส้นเลือดก็เปลี่ยนขนาดอย่างรวดเร็ว การหดและขยายตัวฉับพลันนี้ไปกระตุ้นปลายประสาทที่อยู่ใกล้เคียง

สัญญาณความเจ็บถูกส่งผ่านเส้นประสาทไตรเจมินัล หรือเส้นประสาทสมองคู่ที่ 5 ซึ่งรับความรู้สึกจากใบหน้า ช่องปาก และศีรษะ สมองจึงแปลตำแหน่งของความเจ็บคลาดเคลื่อน กลายเป็นความรู้สึกเหมือนปวดอยู่ตรงหน้าผาก ขมับ หรือหลังดวงตา ทั้งที่ต้นเหตุเริ่มจากเพดานปาก

คนที่กินของเย็นเร็วมาก หรือปล่อยให้ไอศกรีมสัมผัสเพดานปากนานๆ มักมีโอกาสเจออาการนี้ง่ายขึ้น ความปวดมักรุนแรงแต่สั้น อยู่เพียงไม่กี่วินาทีถึงไม่กี่นาที และค่อยๆ หายไปเองเมื่ออุณหภูมิในปากกลับสู่ปกติ

ถ้าเริ่มปวด ให้หยุดกินของเย็นก่อน แล้วใช้ลิ้นแนบเพดานปากเพื่อช่วยเพิ่มความอุ่น จิบน้ำอุณหภูมิห้องก็ช่วยให้บริเวณนั้นกลับมาเป็นปกติได้เร็วขึ้น ครั้งต่อไปลองตักไอศกรีมคำเล็กลง กินช้าลง และไม่ดันของเย็นขึ้นไปกดเพดานปากโดยตรง

Brain Freeze โดยทั่วไปไม่ใช่ภาวะอันตรายและไม่ได้ทำให้สมองเสียหาย อาการนี้ก็ไม่ควรทำให้หมดสติหรือล้มลงจริงๆ หากปวดศีรษะนานผิดปกติ ปวดรุนแรงต่อเนื่อง มีแขนขาอ่อนแรง พูดไม่ชัด อาเจียนมาก หรือหมดสติ ควรหยุดคิดว่าเป็นแค่ Brain Freeze และไปพบแพทย์ทันที

ไอศกรีมริมทะเลยังกินได้เหมือนเดิม เพียงลดความเร็วลงสักนิด เพราะบางครั้งสิ่งที่ทำให้ทรมานไม่ใช่ความเย็นเพียงอย่างเดียว แต่เป็นจังหวะที่ความเย็นพุ่งกระแทกเพดานปากเร็วเกินไปจนเส้นประสาทส่งสัญญาณเตือนขึ้นมาถึงศีรษะ