ทำไมแช่น้ำร้อนนานแล้วลุกขึ้นถึงหน้ามืดเป็นลม?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

อาการหน้ามืดหลังแช่ออนเซ็นหรืออ่างน้ำวน มักเกี่ยวกับความดันโลหิตที่ลดลงชั่วคราวเมื่อร่างกายเจอความร้อนและเปลี่ยนจากท่านั่งหรือนอนเป็นท่ายืน จึงไม่ใช่เรื่องแปลกที่บางคนจะรู้สึกหูอื้อ ตาพร่า โคลงเคลง หรือทรุดลงทันทีหลังเปิดประตูออกจากอ่าง

ความร้อนทำให้หลอดเลือดบริเวณผิวหนังและแขนขาขยายตัว เพื่อระบายความร้อนออกจากร่างกาย เลือดจึงกระจายไปอยู่ตามส่วนปลายมากขึ้น ขณะเดียวกันเหงื่อที่ออกและการแช่น้ำนานอาจทำให้ปริมาณน้ำในร่างกายลดลง เมื่อยืนขึ้น แรงโน้มถ่วงจะดึงเลือดลงไปด้านล่าง ความดันจึงตกจนเลือดไปเลี้ยงสมองลดลงชั่วขณะ

ระยะเวลา 20 นาทีไม่ใช่เส้นตายที่ทำให้ทุกคนเป็นลมเท่ากัน อุณหภูมิน้ำ ความร้อนของห้อง สภาพร่างกาย การดื่มน้ำน้อย การอดอาหาร การดื่มแอลกอฮอล์ รวมถึงยาบางชนิด ล้วนทำให้หน้ามืดได้เร็วขึ้น คนที่มีความดันต่ำ โรคหัวใจ หรือระบบประสาทอัตโนมัติผิดปกติควรระวังเป็นพิเศษ

อ่างน้ำวนยิ่งต้องใส่ใจ เพราะน้ำอุ่นจัดและแรงพ่นจากหัวเจ็ตอาจทำให้รู้สึกสบายจนไม่ทันสังเกตว่าร่างกายเริ่มอ่อนแรง ถ้านั่งแช่อยู่คนเดียวแล้วหมดสติ ความเสี่ยงไม่ได้มีแค่การล้มฟาดพื้น แต่ยังรวมถึงการจมน้ำด้วย

วิธีออกจากอ่างที่ปลอดภัยกว่าคือขยับตัวช้าๆ ก่อน อย่ารีบลุกพรวดพราด ให้ขึ้นมานั่งที่ขอบอ่าง พักสักครู่ จับราวหรือผนังให้มั่น แล้วค่อยยืน หากเริ่มมีอาการตาลาย คลื่นไส้ เหงื่อเย็น ใจสั่น หรือเสียงรอบตัวเบาลง ให้กลับไปนั่งหรือนอนทันที อย่าฝืนเดินไปหาผ้าเช็ดตัว

ควรดื่มน้ำให้เพียงพอก่อนและหลังแช่ หลีกเลี่ยงการลงอ่างหลังดื่มเหล้า หลังออกกำลังกายหนัก หรือในช่วงที่มีไข้และท้องเสีย ตั้งอุณหภูมิตามคำแนะนำของสถานที่ ใช้เวลาแช่สั้นลงเมื่อเริ่มรู้สึกร้อนเกินไป และไม่ควรแช่คนเดียวถ้ามีประวัติเป็นลมหรือมีโรคประจำตัว

ถ้ามีคนหน้ามืด ให้พาออกจากบริเวณน้ำเท่าที่ทำได้อย่างปลอดภัย จัดให้นอนราบยกขา คลายเสื้อผ้าที่รัดแน่น และเฝ้าดูการหายใจ หากหมดสตินาน ฟื้นแล้วสับสน เจ็บหน้าอก หายใจลำบาก ใจเต้นผิดจังหวะ ชัก หรือศีรษะกระแทก ควรโทร 1669 ทันที การเป็นลมในน้ำหรือเป็นลมซ้ำๆ ก็ควรพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ ไม่ควรสรุปว่าเกิดจากความร้อนเพียงอย่างเดียว