นักดมกลิ่นรักแร้มีอยู่จริงและงานนี้ทำอะไรบ้าง?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

อาชีพนักดมกลิ่นมีอยู่จริงในวงการวิจัยสินค้า โดยใช้ชื่อเรียกได้หลายแบบ เช่น Odor Tester, Sensory Panelist หรือ Sensory Assessor หน้าที่ไม่ได้มีแค่การดมแล้วบอกว่าหอมไหม แต่ต้องประเมินกลิ่นอย่างเป็นระบบ เพื่อดูว่าสินค้าระงับกลิ่นกาย ผลิตภัณฑ์ดูแลช่องปาก หรือหมากฝรั่งช่วยลดกลิ่นได้มากน้อยแค่ไหน

การทดสอบรักแร้มักเริ่มจากการคัดเลือกอาสาสมัครที่มีคุณสมบัติตามเกณฑ์ จากนั้นให้ออกกำลังกายหรือทำกิจกรรมที่ทำให้เหงื่อออกตามเวลาที่กำหนด อาสาสมัครอาจใช้ผลิตภัณฑ์ตัวทดลองกับผลิตภัณฑ์ควบคุมคนละข้าง แล้วเข้ารับการประเมินหลังผ่านไปหลายชั่วโมง เพื่อเปรียบเทียบความแรงของกลิ่นและระยะเวลาที่ผลิตภัณฑ์ยังออกฤทธิ์

ผู้ทดสอบจะดมบริเวณรักแร้ตามขั้นตอนที่กำหนด และให้คะแนนด้วยมาตราส่วนเดียวกันทุกครั้ง บางการทดสอบอาจให้ประเมินหลายช่วงเวลา เช่น ก่อนออกแรง หลังออกแรงทันที และหลังผ่านไป 4 หรือ 8 ชั่วโมง ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้นักวิจัยเห็นความแตกต่างระหว่างสูตรสินค้าได้ชัดกว่าการถามความรู้สึกแบบกว้างๆ

ส่วนการทดสอบกลิ่นลมหายใจมักเกี่ยวข้องกับผลิตภัณฑ์ดูแลช่องปาก ยาสีฟัน น้ำยาบ้วนปาก และหมากฝรั่ง อาสาสมัครอาจรับประทานอาหารที่มีกลิ่นชัดเจนตามเงื่อนไข แล้วใช้ผลิตภัณฑ์ทดลอง จากนั้นผู้ประเมินจะตรวจกลิ่นลมหายใจตามช่วงเวลาที่กำหนด งานลักษณะนี้ต้องแยกขั้นตอนให้ชัดเจน เพราะกลิ่นรักแร้กับกลิ่นปากมีแหล่งกำเนิดและวิธีควบคุมตัวแปรแตกต่างกัน

สิ่งที่บริษัทต้องการจึงไม่ใช่คนที่จมูกดีอย่างเดียว แต่เป็นคนที่ให้คะแนนได้คงที่ แยกความแตกต่างเล็กๆ ของกลิ่นได้ และอธิบายความรู้สึกด้วยคำศัพท์ที่ทีมวิจัยเข้าใจตรงกัน ผู้ทดสอบบางคนต้องผ่านการฝึกกับตัวอย่างกลิ่นหลายระดับ เพื่อให้รู้ว่ากลิ่นอ่อน ปานกลาง หรือแรงควรอยู่ในช่วงคะแนนใด

งานนี้ยังมีข้อจำกัดด้านสุขภาพไม่น้อย คนที่เป็นหวัด ภูมิแพ้ จมูกอักเสบ สูบบุหรี่ หรือใช้ผลิตภัณฑ์กลิ่นแรงเป็นประจำ อาจไม่เหมาะกับการทดสอบบางประเภท ผู้ประเมินต้องหลีกเลี่ยงน้ำหอม อาหารกลิ่นจัด และกิจกรรมที่ทำให้ประสาทรับกลิ่นแปรปรวนก่อนเข้าห้องทดลอง รวมถึงต้องทำงานภายใต้การยินยอมและหลักความเป็นส่วนตัวของอาสาสมัคร

คำกล่าวว่างานนี้ได้เงินเดือนหลักแสนบาทจึงควรฟังอย่างระมัดระวัง รายได้ของผู้ทดสอบทั่วไปขึ้นอยู่กับประเทศ จำนวนชั่วโมง รูปแบบการจ้าง และประสบการณ์ บางตำแหน่งเป็นงานพาร์ตไทม์หรือรับเป็นครั้งๆ ขณะที่รายได้สูงมักเกี่ยวข้องกับผู้เชี่ยวชาญด้านประสาทสัมผัส หัวหน้าคณะผู้ประเมิน นักวิจัยผลิตภัณฑ์ หรือที่ปรึกษาซึ่งดูแลการออกแบบการทดลองด้วย ไม่ใช่แค่การดมกลิ่นตลอดทั้งวัน

แม้งานจะฟังดูแปลกและหลายคนอาจรู้สึกว่าไม่น่าทำ แต่ผลการประเมินจากจมูกมนุษย์ยังมีความสำคัญ เพราะผู้บริโภครับรู้กลิ่นในชีวิตจริง ไม่ได้ใช้เครื่องมือวัดเพียงอย่างเดียว นักดมกลิ่นจึงเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการพัฒนาสินค้า ช่วยเปลี่ยนความรู้สึกที่จับต้องไม่ได้ให้กลายเป็นข้อมูลที่ทีมวิจัยนำไปปรับสูตรได้จริง