ทำไมบางคนถึงหน้ามืดหลังนวดสปาและแช่น้ำอุ่นจัด?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

การหลับเคลิ้มระหว่างนวดเป็นเรื่องที่พบได้ เพราะกล้ามเนื้อคลายตัว เสียงรอบข้างเบาลง และสมองเข้าสู่โหมดพัก แต่ถ้าหลับลึกจนเรียกไม่ตื่น ปลุกไม่ตอบสนอง หรือร่างกายทรุดวูบ นั่นอาจไม่ใช่การนอนหลับธรรมดา แต่อาจเป็นภาวะเป็นลมจากความดันโลหิตลดลงชั่วคราว

น้ำอุ่นจัดทำให้หลอดเลือดบริเวณผิวหนังขยายตัวเพื่อระบายความร้อน เลือดจึงกระจายไปเลี้ยงผิวมากขึ้น ขณะที่เลือดไหลกลับเข้าสู่หัวใจอาจลดลง ความดันจึงตกได้ โดยเฉพาะเมื่อแช่น้ำนาน อยู่ในห้องอบร้อน หรือดื่มน้ำน้อยมาก่อน หากเลือดไปเลี้ยงสมองไม่พอ จะเริ่มมีอาการหน้ามืด ตาพร่า คลื่นไส้ เหงื่อออก ตัวร้อน และอาจหมดสติชั่วครู่

หลังนวดเสร็จ ร่างกายยังอยู่ในภาวะผ่อนคลายและนอนนิ่งมาระยะหนึ่ง พอลุกขึ้นเร็ว เลือดอาจคั่งลงขาในทันที ระบบไหลเวียนต้องเร่งปรับตัวเพื่อส่งเลือดกลับไปเลี้ยงสมอง หากปรับไม่ทันก็อาจวูบล้มได้ ความเสี่ยงจะสูงขึ้นเมื่อรวมความร้อนจากน้ำอุ่นจัดเข้ากับการยืนนาน อากาศอบอ้าว การอดอาหาร หรือการเสียเหงื่อ

กลิ่นน้ำมันหอมระเหยมีส่วนช่วยสร้างบรรยากาศสงบและทำให้รู้สึกผ่อนคลายได้ในบางคน แต่ยังไม่ควรสรุปว่ากลิ่นเพียงอย่างเดียวสั่งให้หลอดเลือดขยายทั่วร่างจนสลบ งานข้อมูลด้านอโรมาเธอราพีมีผลแตกต่างกันตามชนิดน้ำมัน ความเข้มข้น และสภาพร่างกายของแต่ละคน น้ำมันบางชนิดยังทำให้ระคายเคือง แพ้ หรือกระตุ้นอาการทางเดินหายใจได้ด้วย

คนที่ควรระวังเป็นพิเศษ ได้แก่ คนที่มีความดันต่ำ โรคหัวใจ ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ เบาหวาน ผู้สูงอายุ ผู้ที่ขาดน้ำ และคนที่ใช้ยาลดความดันหรือยาขับปัสสาวะ แอลกอฮอล์ก็เพิ่มความเสี่ยง เพราะทำให้ร่างกายเสียสมดุลน้ำและทำให้การควบคุมความดันแย่ลง

ถ้าระหว่างนวดหรือแช่น้ำเริ่มรู้สึกร้อนผิดปกติ ใจสั่น คลื่นไส้ หูอื้อ เห็นภาพมืด หรือเหมือนพื้นกำลังหมุน ควรบอกพนักงานทันที หยุดแช่น้ำ นอนราบในที่อากาศถ่ายเท และยกขาสูงเล็กน้อย อย่าฝืนลุกเดินเอง อย่ากลับลงน้ำต่อเพียงเพราะคิดว่าเป็นอาการง่วง

การป้องกันทำได้ด้วยการดื่มน้ำให้พอ เลี่ยงแอลกอฮอล์ ไม่ใช้น้ำร้อนจัด และจำกัดเวลาแช่ตามคำแนะนำของสถานบริการ ควรแจ้งโรคประจำตัวและยาที่ใช้ก่อนรับบริการ หลังนวดให้นั่งพักริมเตียงสักครู่ ขยับข้อเท้า แล้วค่อยยืนโดยมีคนอยู่ใกล้ๆ

ถ้ามีคนหมดสติจริง ให้หยุดการนวดและนำออกจากความร้อน ตรวจดูการหายใจ อย่าป้อนน้ำหรือยาในช่วงที่ยังไม่รู้สึกตัว หากปลุกไม่ตื่นภายในเวลาสั้นๆ หายใจผิดปกติ เจ็บหน้าอก ใจสั่น ชัก ศีรษะกระแทก หรือเป็นลมขณะนอนราบ ควรเรียกความช่วยเหลือฉุกเฉินทันที แม้ฟื้นแล้วก็ควรพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุ โดยเฉพาะถ้าเป็นครั้งแรกหรือเกิดซ้ำ เพราะอาการวูบอาจเกี่ยวกับหัวใจ ความดัน หรือภาวะทางระบบประสาท ไม่ควรโยนให้กลิ่นหอมกับความเหนื่อยเพียงอย่างเดียว