ทำไมหลับกลางแดดไม่นานผิวถึงแดงแสบไปหลายวัน?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ริมหาดมีทั้งแดดตรงจากท้องฟ้าและแสงที่สะท้อนจากผิวน้ำกับเม็ดทราย คนที่นอนหลับเพลินจึงอาจรับรังสีอัลตราไวโอเลตต่อเนื่องนานกว่าที่รู้ตัว พอตื่นขึ้นมา ผิวอาจแดงจัด ร้อน แสบ และแตะแล้วเจ็บเหมือนโดนลวก

อาการนี้เรียกว่าผิวไหม้แดด หรือ sunburn เป็นการบาดเจ็บจากรังสี UV โดยเฉพาะ UVB ที่ทำลายเซลล์ผิวชั้นนอก ร่างกายจึงเปิดกระบวนการอักเสบเพื่อกำจัดเซลล์ที่เสียหาย หลอดเลือดเล็กๆ ในผิวขยายตัวและมีสารก่อการอักเสบหลั่งออกมา จึงเห็นผิวแดง บวม ร้อน และรู้สึกปวดแสบปวดร้อน

อาการไม่ได้ขึ้นทันทีตอนลุกจากผ้า ปูที่นอน บางคนเริ่มแดงหลังออกแดดไปแล้วหลายชั่วโมง และอาการอาจชัดที่สุดในช่วงวันแรก หากโดนแดดแรงต่อเนื่องจนผิวเสียหายมาก อาจตามมาด้วยตุ่มน้ำ ผิวลอก ไข้ หนาวสั่น คลื่นไส้ หรืออ่อนเพลียจากการเสียความร้อนและน้ำ

รอยชุดว่ายน้ำที่เห็นเป็นแถบเกิดจากผิวแต่ละส่วนได้รับ UV ไม่เท่ากัน บริเวณที่โดนแดดอาจแดงหรือคล้ำขึ้น ขณะที่ส่วนที่มีผ้าปิดยังคงสีเดิม หลังผิวอักเสบและเริ่มสร้างเม็ดสี รอยจึงดูตัดกันชัด บางคนจางลงในไม่กี่สัปดาห์ แต่คนที่ผิวคล้ำง่ายหรืออักเสบรุนแรงอาจมีรอยเข้มอยู่นานหลายเดือน

ถ้าผิวเริ่มไหม้ ให้หลบแดดทันที อาบน้ำเย็นหรือน้ำอุณหภูมิปกติ ประคบผ้าเย็นแบบไม่วางน้ำแข็งลงบนผิวโดยตรง แล้วทามอยส์เจอไรเซอร์หรือเจลว่านหางจระเข้ที่ไม่มีแอลกอฮอล์ ดื่มน้ำเพิ่ม พักผ่อน และอย่าแกะผิวลอกหรือเจาะตุ่มน้ำ เพราะเสี่ยงติดเชื้อ

ช่วงที่ยังแดงหรือแสบควรคลุมผิวด้วยเสื้อผ้าหลวมๆ และเลี่ยงแดดจนกว่าจะหายดี การป้องกันครั้งต่อไปควรใช้ครีมกันแดดแบบ broad spectrum SPF 30 ขึ้นไป ทาซ้ำทุกสองชั่วโมง รวมถึงหลังว่ายน้ำหรือเหงื่อออก ใช้หมวก เสื้อคลุม และร่มช่วยลดปริมาณ UV ที่ผิวรับ

ถ้ามีตุ่มน้ำขนาดใหญ่ แผลไหม้กินพื้นที่กว้าง อาการหน้ามืด สับสน อาเจียน ไข้สูง ปัสสาวะน้อย หรือมีอาการปวดตาและตามัว ควรพบแพทย์ ไม่ควรรอให้รอยไหม้ค่อยๆ หายเอง เพราะนั่นอาจเป็นสัญญาณของการไหม้แดดรุนแรงหรือภาวะขาดน้ำ