ทำไมไม่ควรเสียบเครื่องใช้ไฟฟ้ากำลังสูงรวมกันในปลั๊กพ่วง?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ปลั๊กพ่วงหนึ่งอันอาจมีหลายช่องเสียบ แต่ไม่ได้หมายความว่าจะรับกำลังไฟจากทุกช่องพร้อมกันได้ไม่จำกัด โดยเฉพาะปลั๊กพ่วงราคาถูกหรือไม่มีเครื่องหมายมาตรฐาน ภายในอาจใช้สายไฟขนาดเล็ก จุดต่อหลวม และวัสดุที่ทนความร้อนไม่ดีพอ

หม้อต้มชาบู กาน้ำร้อน และเตารีด ล้วนเป็นเครื่องใช้ไฟฟ้าที่ดึงกำลังไฟสูงในช่วงทำงาน หากเสียบรวมกัน กระแสไฟที่ไหลผ่านสายและจุดสัมผัสของปลั๊กพ่วงจะเพิ่มขึ้นตามกำลังไฟรวม เมื่อเกินพิกัด สายไฟจะร้อนขึ้นเรื่อยๆ แม้ภายนอกยังดูเหมือนใช้งานได้ตามปกติ

ความร้อนมักเริ่มสะสมตรงจุดที่มองไม่เห็น เช่น ขั้วต่อ สวิตช์ เต้ารับ หรือบริเวณสายไฟที่ถูกพับและกดทับ พลาสติกอาจนิ่ม ละลาย มีกลิ่นไหม้ หรือเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาล จากนั้นฉนวนอาจเสื่อมจนสายไฟแตะกัน เกิดประกายไฟ และลุกลามไปยังผ้าม่าน โต๊ะ หรือวัสดุไวไฟใกล้เคียงได้

ยกตัวอย่างง่ายๆ ปลั๊กพ่วงที่ระบุรองรับ 10 แอมป์ในระบบไฟฟ้า 220 โวลต์ จะรับกำลังไฟได้ประมาณ 2,200 วัตต์ตามเงื่อนไขของผู้ผลิต หากกาน้ำร้อนใช้ 1,500 วัตต์ เตารีดใช้ 1,500 วัตต์ และหม้อต้มใช้ 1,200 วัตต์ การเปิดพร้อมกันย่อมเกินพิกัดทันที ตัวเลขของแต่ละรุ่นอาจต่างกัน จึงควรอ่านฉลากเครื่องใช้ไฟฟ้าและปลั๊กพ่วงทุกครั้ง

เครื่องใช้ไฟฟ้ากำลังสูงควรเสียบกับเต้ารับผนังที่ติดตั้งถูกต้องและมีสายดิน โดยแยกใช้งานทีละเครื่อง ไม่ควรต่อปลั๊กพ่วงซ้อนกัน และไม่ควรใช้ปลั๊กพ่วงเป็นทางจ่ายไฟถาวรให้เครื่องที่ทำความร้อนต่อเนื่อง หากเต้ารับผนังมีไม่พอ ควรให้ช่างไฟตรวจสอบและติดตั้งเพิ่ม แทนการแก้ปัญหาด้วยการซื้อปลั๊กพ่วงหลายอันมาต่อรวมกัน

ก่อนซื้อควรเลือกผลิตภัณฑ์ที่มีเครื่องหมาย มอก. 2432-2555 ระบุพิกัดแรงดัน กระแส หรือกำลังไฟชัดเจน มีสายไฟและเต้ารับแข็งแรง รวมถึงมีระบบป้องกันที่เหมาะกับงาน หลีกเลี่ยงรุ่นที่เบาเกินไป สายบางผิดปกติ เต้ารับโยกได้ หรือไม่มีข้อมูลผู้ผลิตและพิกัดการใช้งาน

ถ้าพบปลั๊กพ่วงร้อนจัด มีกลิ่นเหม็นไหม้ มีเสียงซ่า สวิตช์แตกร้าว หรือมีรอยละลาย ให้หยุดใช้งานทันที หากทำได้อย่างปลอดภัยให้ปิดสวิตช์และถอดปลั๊กโดยจับที่หัวปลั๊ก ไม่ดึงสายไฟ กรณีมีควันหรือเปลวไฟ อย่าใช้น้ำสาด ให้ตัดไฟจากเบรกเกอร์และโทรแจ้งเหตุฉุกเฉิน พร้อมถอยออกจากบริเวณนั้น

ปลั๊กพ่วงช่วยเพิ่มความสะดวกสำหรับอุปกรณ์กำลังต่ำ เช่น ที่ชาร์จ โทรทัศน์ หรือคอมพิวเตอร์ แต่ไม่ควรนำมาเป็นศูนย์รวมของอุปกรณ์ทำความร้อนหลายชิ้น ความสะดวกเพียงไม่กี่นาทีไม่คุ้มกับความเสียหายจากสายไฟร้อน ปลั๊กละลาย หรือไฟไหม้ภายในบ้าน