นั่งในห้องกระจกทำไมยังต้องทากันแดด?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

หลายคนทาครีมกันแดดเฉพาะวันที่แดดแรงจนแสบผิว หรือวันที่ต้องออกไปทำกิจกรรมกลางแจ้งนานๆ พอนั่งทำงานอยู่ในห้องแอร์ มีหลังคา มีเมฆ หรือมีผนังกระจกกั้น ก็คิดว่าผิวน่าจะปลอดภัยแล้ว แต่รังสีที่ทำให้ผิวเสื่อมไม่ได้มีแค่แสงแดดที่ทำให้รู้สึกร้อนและแสบเท่านั้น

แสงอัลตราไวโอเลตแบ่งเป็นหลายช่วง รังสี UVA เดินทางผ่านชั้นบรรยากาศได้ดีและมีอยู่ในช่วงกลางวัน แม้ท้องฟ้าจะครึ้ม เมฆช่วยลดปริมาณรังสีลงได้บ้าง แต่ไม่ได้ปิดกั้นทั้งหมด จึงยังมีรังสีบางส่วนลงมาถึงผิว โดยเฉพาะวันที่ต้องอยู่กลางแจ้งนานหรืออยู่ในพื้นที่ที่มีแสงสะท้อนจากพื้น ถนน น้ำ และอาคาร

UVA ต่างจาก UVB ตรงที่กระจกใสทั่วไปกรอง UVB ได้ค่อนข้างมาก แต่ปล่อย UVA ผ่านเข้ามาได้บางส่วน หากโต๊ะทำงานอยู่ติดหน้าต่าง ขับรถเป็นประจำ หรือนั่งในร้านกาแฟที่มีแสงส่องเข้าหน้าเป็นเวลาหลายชั่วโมง ผิวด้านที่รับแสงซ้ำๆ จึงได้รับรังสีสะสม แม้จะไม่แดงหรือแสบร้อนให้เห็นทันที

เมื่อ UVA ลงลึกถึงชั้นผิว รังสีจะกระตุ้นความเสียหายจากอนุมูลอิสระและเร่งการเสื่อมของโครงสร้างที่ช่วยพยุงผิว ผลที่ค่อยๆ สังเกตได้อาจเป็นผิวไม่เรียบ สีผิวไม่สม่ำเสมอ จุดด่างดำ ฝ้า และริ้วรอยที่เห็นชัดขึ้น การเปลี่ยนแปลงมักสะสมทีละน้อย จึงทำให้ไม่รู้ว่าผิวได้รับผลกระทบตั้งแต่เมื่อไร

การทากันแดดทุกวันไม่ได้หมายความว่าต้องทาหนาเท่ากันทุกสถานการณ์ ถ้าวันนั้นอยู่แต่ในอาคาร ห่างจากหน้าต่าง และแทบไม่โดนแสงแดด ความจำเป็นย่อมน้อยกว่าวันที่ต้องเดินทางหรือทำงานข้างหน้าต่าง แต่ถ้ามีโอกาสโดนแสงกลางวันเป็นประจำ ควรเลือกผลิตภัณฑ์ที่เขียนว่า broad spectrum หรือมีการปกป้องทั้ง UVA และ UVB พร้อมค่า SPF 30 ขึ้นไป

ทาให้ทั่วบริเวณที่แสงโดนถึง เช่น ใบหน้า หู ลำคอ หลังมือ และแนวไรผม หากต้องออกแดด เหงื่อออก หรือเช็ดหน้า ควรเติมตามคำแนะนำบนฉลาก การใช้หมวก เสื้อแขนยาว ม่าน หรือฟิล์มกรองรังสีร่วมด้วย ช่วยลดปริมาณแสงที่สัมผัสผิวได้อีกทาง

คนที่มีฝ้า ผิวไวต่อแสง ใช้ยาหรือสกินแคร์ที่ทำให้ผิวระคายง่าย ควรให้ความสำคัญกับการป้องกันมากขึ้น และเลือกสูตรที่ไม่ทำให้แสบหรืออุดตัน หากมีผื่น คัน แสบ บวม หรือรอยคล้ำผิดปกติหลังใช้ ควรหยุดผลิตภัณฑ์และปรึกษาแพทย์ผิวหนัง

การทากันแดดจึงไม่ใช่เรื่องของวันที่แดดเปรี้ยงเพียงอย่างเดียว แต่ขึ้นอยู่กับระยะเวลาที่ผิวสัมผัสแสงและตำแหน่งที่นั่งในแต่ละวัน ห้องกระจกไม่ได้เท่ากับห้องที่ตัดรังสีได้หมด การป้องกันแบบพอดีและทำสม่ำเสมอช่วยลดโอกาสที่ริ้วรอย จุดด่างดำ และความเสียหายสะสมจะมาเร็วกว่าที่ควร