ใช้มือถือกลางฝนเสี่ยงฟ้าผ่าหรือไม่? ความจริงที่ควรรู้ก่อนพายุมา

“มือถือเป็นตัวล่อฟ้า” จริงไหม? ยิ่งใช้กลางฝน ยิ่งเสี่ยงถูกฟ้าผ่าหรือเปล่า? จากการตรวจสอบพบว่า โทรศัพท์มือถือไม่ได้ทำหน้าที่เหมือนแม่เหล็กดึงดูดฟ้าผ่า และการเปิดหรือปิดเครื่องก็ไม่ได้ทำให้โอกาสถูกฟ้าผ่าเพิ่มขึ้นโดยตรง

ในช่วงฤดูฝน หลายคนมักได้ยินคำเตือนว่า หากเกิดฝนฟ้าคะนองให้รีบปิดมือถือ เพราะคลื่นสัญญาณจากโทรศัพท์อาจทำให้ฟ้าผ่าลงมาได้ แต่ความเชื่อนี้ยังไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์รองรับ

ทิศทางของฟ้าผ่าไม่ได้ถูกกำหนดด้วยมือถือหรือคลื่นวิทยุจากอุปกรณ์ แต่เกี่ยวข้องกับสนามไฟฟ้าในบรรยากาศ รวมถึงตำแหน่ง ความสูง รูปร่าง และความโดดเดี่ยวของวัตถุในบริเวณนั้นมากกว่า

ฟ้าผ่าเป็นปรากฏการณ์ทางไฟฟ้าที่มีพลังงานมหาศาล ขณะที่มือถือใช้พลังงานและส่งคลื่นวิทยุในระดับต่ำมาก จึงไม่สามารถเปลี่ยนทิศทางของฟ้าผ่าได้ พูดง่าย ๆ ก็คือ พลังงานจากมือถือเปรียบเหมือนหยดน้ำเล็ก ๆ ในท้องทะเลอันกว้างใหญ่นั่นเอง

ดังนั้น ไม่ว่าจะกำลังใช้มือถือ ปิดเครื่อง หรือไม่ได้ถืออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์เลย ความเสี่ยงหลักยังมาจากตำแหน่งของคนและสภาพแวดล้อมรอบตัว หากยืนอยู่ในพื้นที่อันตราย การปิดโทรศัพท์เพียงอย่างเดียวก็ไม่ได้ทำให้ปลอดภัยขึ้น

ข่าวที่ระบุว่ามีคนถูกฟ้าผ่าขณะใช้มือถือ จึงไม่ได้หมายความว่าโทรศัพท์เป็นสาเหตุเสมอไป ผู้ประสบเหตุอาจอยู่ในพื้นที่โล่ง เช่น ทุ่งนา สนามกีฬา สนามกอล์ฟ หรือชายหาด รวมถึงบริเวณใต้ต้นไม้ใหญ่ที่ตั้งอยู่โดดเดี่ยว ซึ่งล้วนเป็นตำแหน่งเสี่ยงเมื่อเกิดพายุฝนฟ้าคะนอง

หากได้ยินเสียงฟ้าร้อง ควรรีบเข้าไปอยู่ในอาคารที่ปิดมิดชิดหรือรถยนต์หลังคาแข็งและปิดกระจก ไม่ควรหลบใต้ต้นไม้ ศาลาเปิดโล่ง หรือยืนรออยู่กลางสนาม และควรรออย่างน้อย 30 นาทีหลังได้ยินเสียงฟ้าร้องครั้งสุดท้ายก่อนกลับออกไปทำกิจกรรมกลางแจ้ง

โทรศัพท์มือถือและโทรศัพท์ไร้สายสามารถใช้งานภายในสถานที่ปลอดภัยได้ แต่ไม่ควรใช้อุปกรณ์ขณะเสียบสายชาร์จ และควรหลีกเลี่ยงโทรศัพท์บ้านแบบมีสาย เครื่องใช้ไฟฟ้าที่เชื่อมต่อกับเต้ารับ ระบบประปา หน้าต่าง ประตู และระเบียงในช่วงที่พายุยังดำเนินอยู่

สรุปแล้ว มือถือไม่ใช่ตัวล่อฟ้า แต่การมัวใช้มือถือจนไม่สังเกตพายุหรือยังยืนอยู่กลางแจ้งต่างหากที่อาจทำให้ตกอยู่ในอันตราย เมื่อได้ยินเสียงฟ้าร้อง สิ่งสำคัญที่สุดไม่ใช่การปิดเครื่อง แต่คือการรีบหาที่หลบภัยที่เหมาะสม