4 เหตุผลที่ไม่ควรเดินลุยน้ำท่วม

เวลาน้ำท่วมหน้าบ้าน หลายคนอาจมองว่าเป็นเพียงน้ำขังที่ต้องเดินผ่านให้ได้

น้ำสูงแค่ข้อเท้าเอง

เดินช้า ๆ ก็คงไม่เป็นอะไร

เมื่อวานก็เดินผ่าน วันนี้ก็น่าจะเหมือนเดิม

แต่ปัญหาของน้ำท่วมคือ เราเห็นแค่สิ่งที่อยู่เหนือผิวน้ำ

ลองมาดูกันว่า ทำไมการเดินลุยน้ำท่วมธรรมดา ๆ ถึงไม่ธรรมดาอย่างที่คิด

1. น้ำที่ดูตื้น อาจมีหลุมหรือสิ่งของอยู่ข้างใต้

นี่เป็นอันตรายที่เกิดขึ้นได้ง่ายที่สุด เพราะน้ำท่วมทำให้เราเห็นพื้นถนนหรือพื้นบ้านไม่ชัด

เมื่อก่อนตรงนั้นอาจเป็นถนนเรียบ ๆ แต่หลังน้ำเข้ามา ฝาท่ออาจเปิดออก เศษไม้ เศษเหล็ก ขวดแก้ว หรือของใช้ต่าง ๆ อาจถูกน้ำพัดมาอยู่ในเส้นทางเดิน

ใต้ผืนน้ำอาจมีหลุม ฝาท่อที่เปิดอยู่ เศษกระจก สายไฟ หรือสิ่งของที่ถูกกระแสน้ำพัดมาซ่อนอยู่ก็ได้ และน้ำท่วมยังอาจปนเปื้อนสิ่งสกปรกจากท่อระบายน้ำ ดินโคลน สารเคมี หรือสิ่งปฏิกูลอีกด้วย

บางครั้งแค่ก้าวพลาดหนึ่งก้าวก็อาจสะดุด ล้ม หรือถูกของมีคมบาดได้

องค์การอนามัยโลกระบุว่าน้ำท่วมอาจซ่อนอันตราย เช่น หลุม เศษวัสดุ และของมีคมเอาไว้ใต้ผิวน้ำ และการเดินในน้ำที่ไม่ทราบความลึกเพิ่มความเสี่ยงต่อการบาดเจ็บ

ที่น่ากลัวคือ เวลาเดินบนพื้นแห้ง เรามองเห็นว่าจะเหยียบอะไร

แต่เวลาเดินในน้ำขุ่น เรากำลังใช้เท้า “เดา” พื้นที่อยู่ใต้ตัวเอง

และการเดาเรื่องพื้นในน้ำท่วม อาจมีราคาแพงกว่าที่คิด

2. น้ำท่วมอาจมีไฟฟ้ารั่วโดยที่เราไม่รู้ตัว

นี่คือเหตุผลสำคัญมากที่ไม่ควรเดินเข้าใกล้บริเวณที่มีสายไฟ เสาไฟ อุปกรณ์ไฟฟ้า หรือบ้านที่ระบบไฟฟ้าอาจถูกน้ำท่วม

น้ำสามารถนำกระแสไฟฟ้าได้ หากมีไฟฟ้ารั่วลงมาในพื้นที่น้ำท่วม คนที่เดินเข้าไปอาจได้รับไฟฟ้าช็อตหรือไฟฟ้าดูดโดยที่มองไม่เห็นอันตรายเลย

สิ่งที่น่ากลัวคือเราไม่สามารถมองน้ำแล้วรู้ได้ว่า “ตรงนี้มีไฟหรือไม่มีไฟ”

ดังนั้น หากเห็นสายไฟตก เสาไฟเสียหาย หรือมีอุปกรณ์ไฟฟ้าจมน้ำ อย่าเข้าไปแตะต้อง และอย่าเดินลุยน้ำเข้าไปตรวจสอบด้วยตัวเอง

เรื่องนี้จึงไม่ใช่แค่ “ระวังไฟดูด”

แต่คือ อย่าเข้าไปอยู่ในจุดที่เราไม่รู้ว่ามีกระแสไฟฟ้าหรือไม่

3. น้ำท่วมไม่ได้มีแค่น้ำ แต่อาจมีเชื้อโรคปะปนอยู่ด้วย

น้ำที่ท่วมตามถนนหรือชุมชนไม่ได้สะอาดเหมือนน้ำประปา

ระหว่างที่ไหลผ่านพื้นที่ต่าง ๆ น้ำอาจปะปนกับดิน โคลน น้ำเสียจากท่อระบายน้ำ สิ่งปฏิกูล หรือเชื้อโรคจากสิ่งแวดล้อม

หนึ่งในโรคที่คนไทยควรระวังคือ โรคเลปโตสไปโรสิส หรือโรคไข้ฉี่หนู

เชื้อสามารถปนเปื้อนอยู่ในน้ำหรือดินที่ชื้นแฉะ และเข้าสู่ร่างกายผ่านบาดแผล รอยถลอก หรือบริเวณที่ผิวหนังสัมผัสน้ำเป็นเวลานาน

กรมควบคุมโรคจึงแนะนำให้หลีกเลี่ยงการเดินเท้าเปล่าลุยน้ำ ย่ำโคลน หรือแช่น้ำเป็นเวลานาน หากจำเป็นต้องเดินลุยน้ำควรสวมรองเท้าบูท และหลังสัมผัสน้ำควรรีบล้างมือและเท้าด้วยสบู่และน้ำสะอาด

ที่สำคัญ โรคนี้ไม่ได้หมายความว่าจะมีอาการทันทีหลังเดินลุยน้ำ

กรมควบคุมโรคระบุว่า หากหลังจากสัมผัสน้ำหรือดินโคลนแล้วมีไข้สูง ปวดศีรษะ หนาวสั่น หรือปวดกล้ามเนื้อ โดยเฉพาะบริเวณน่อง ควรรีบพบแพทย์และแจ้งประวัติการสัมผัสน้ำหรือดินโคลนให้แพทย์ทราบ

เพราะฉะนั้น น้ำท่วมที่แห้งไปแล้วก็ยังไม่ใช่เหตุผลที่จะเดินลุยเล่นด้วยเท้าเปล่า

4. น้ำท่วมอาจพาสัตว์และสิ่งมีชีวิตที่เราไม่อยากเจอเข้ามาด้วย

เวลาน้ำเข้าท่วมพื้นที่ สัตว์บางชนิดก็ต้องหาที่อยู่ใหม่เหมือนกัน

งู หนู แมลง หรือสัตว์อื่น ๆ อาจเคลื่อนย้ายออกจากพื้นที่เดิมเพราะน้ำท่วม และไปอยู่ตามพื้นที่แห้งกว่า เช่น บ้าน กองของ รถ หรือบริเวณที่คนกำลังเดินผ่าน

องค์การอนามัยโลกระบุว่าน้ำท่วมสามารถทำให้คนมีโอกาสสัมผัสสัตว์เลื้อยคลานและสัตว์อื่น ๆ ที่ถูกน้ำพัดหรือรบกวนจากพื้นที่เดิมมากขึ้น

ดังนั้นเวลาลุยน้ำ ไม่ควรเอามือไปแหวกกองขยะ กองไม้ หรือสิ่งของที่จมน้ำเพื่อดูว่าข้างใต้มีอะไร

และหากพบสัตว์ที่ไม่รู้ว่าเป็นอะไร อย่าเข้าไปจับหรือไล่ด้วยมือเปล่า

เพราะเราอาจคิดว่ากำลังช่วยมันออกจากน้ำ แต่ในมุมของสัตว์ มันอาจกำลังคิดว่าเรากำลังเข้าไปใกล้เกินไป

ถ้าจำเป็นต้องเดินลุยน้ำจริง ๆ ควรทำอย่างไร?

แน่นอนว่าในบางสถานการณ์การหลีกเลี่ยงน้ำท่วมอาจทำไม่ได้ เช่น ต้องออกจากบ้าน ต้องไปหาคนในครอบครัว หรือจำเป็นต้องเดินทางไปยังพื้นที่ปลอดภัย

สิ่งสำคัญจึงไม่ใช่การคิดว่า “ลุยได้หรือลุยไม่ได้” เพียงอย่างเดียว แต่ต้องลดความเสี่ยงให้มากที่สุด

ถ้าเลือกเส้นทางได้ ให้เลือกบริเวณที่น้ำไหลช้า ระดับน้ำไม่ลึก และมีพื้นผิวที่มองเห็นได้ชัดกว่า

หลีกเลี่ยงบริเวณที่มีน้ำไหลแรง น้ำขุ่นจนมองไม่เห็นพื้น บริเวณใกล้สายไฟหรืออุปกรณ์ไฟฟ้า รวมถึงพื้นที่ที่มีสิ่งปลูกสร้างเสียหาย

หากจำเป็นต้องสัมผัสน้ำ ควรสวมรองเท้าบูทหรืออุปกรณ์ป้องกันที่เหมาะสม ไม่เดินเท้าเปล่า และเมื่อกลับถึงพื้นที่ปลอดภัยควรล้างมือ ล้างเท้า และทำความสะอาดร่างกายโดยเร็ว

และถ้ามีบาดแผลอยู่ก่อนแล้ว ยิ่งควรหลีกเลี่ยงไม่ให้แผลสัมผัสน้ำท่วม เพราะแผลเปิดเป็นอีกช่องทางหนึ่งที่เชื้อโรคสามารถเข้าสู่ร่างกายได้

สิ่งที่ไม่ควรคิดว่า “ไม่เป็นไรหรอก”

น้ำสูงแค่ข้อเท้า ไม่ได้แปลว่าปลอดภัย

น้ำใส ไม่ได้แปลว่าสะอาด

ไม่มีคลื่น ไม่ได้แปลว่าไม่มีไฟฟ้ารั่ว

เดินเส้นทางเดิมเมื่อวานได้ ไม่ได้แปลว่าวันนี้พื้นยังเหมือนเดิม

และการที่คนอื่นกำลังเดินลุยน้ำอยู่ ก็ไม่ได้แปลว่าเราควรเดินตาม

เพราะน้ำท่วมเปลี่ยนสภาพแวดล้อมเดิมไปหมดแล้ว

หลุมที่เคยเห็นอาจมองไม่เห็น

ฝาท่อที่เคยปิดอาจถูกเปิด

ของที่เคยอยู่คนละที่อาจถูกน้ำพัดมา

สายไฟที่เคยอยู่เหนือพื้นอาจตกลงมา

และน้ำที่เคยสะอาดอาจปนเปื้อนสิ่งต่าง ๆ ไปแล้ว

สุดท้ายแล้ว น้ำท่วมที่น่ากลัวที่สุดอาจไม่ใช่น้ำที่สูง

แต่เป็น อันตรายที่ซ่อนอยู่ในน้ำ

ถ้าไม่จำเป็นต้องเดินลุย ก็ไม่ควรลุย

ถ้าจำเป็นต้องลุย ก็ควรป้องกันตัวเองและเลือกเส้นทางอย่างระมัดระวัง

และถ้าเห็นบริเวณที่มีน้ำไหลแรง สายไฟตก หรือมีความเสี่ยงที่ประเมินไม่ได้ อย่าฝืนเข้าไปเพียงเพราะคิดว่า “อีกนิดเดียวก็ถึงแล้ว”

บางครั้งระยะทางที่ปลอดภัยที่สุด อาจเป็นการเดินอ้อมเพิ่มอีกไม่กี่ร้อยเมตร

ดีกว่าเดินตรงไปแล้วเจอสิ่งที่มองไม่เห็นอยู่ใต้ผิวน้ำ

เพราะเวลาน้ำท่วม สิ่งที่เราเห็น อาจไม่ใช่สิ่งที่เรากำลังเหยียบอยู่