เปิด 7 ธนบัตรรัชกาลที่ 8 หาดูได้ยาก คนรุ่นใหม่แทบไม่เคยเห็น

ธนบัตรที่มีพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล รัชกาลที่ 8 เป็นหนึ่งในกลุ่มธนบัตรเก่าที่ได้รับความสนใจจากนักสะสมอย่างมาก โดยเฉพาะ ธนบัตรแบบ 5 ซึ่งเริ่มทยอยออกใช้เมื่อ พ.ศ. 2485 ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 และมีครบ 7 ชนิดราคา

ทั้ง 7 ชนิดราคานี้ปัจจุบันไม่ได้ใช้หมุนเวียนทั่วไปแล้ว จึงพบเห็นได้ยากกว่าธนบัตรยุคใหม่ บทความนี้เลือกนำเสนอธนบัตรแบบ 5 ทั้ง 7 ราคา ได้แก่ 50 สตางค์, 1 บาท, 5 บาท, 10 บาท, 20 บาท, 100 บาท และ 1,000 บาท โดยอ้างอิงข้อมูลหลักจากธนาคารแห่งประเทศไทย ซึ่งระบุว่าธนบัตรชุดนี้พิมพ์ที่ประเทศญี่ปุ่นและแต่ละชนิดราคามีรายละเอียดที่น่าสนใจแตกต่างกัน 

ธนบัตร 50 สตางค์ รัชกาลที่ 8

ธนบัตร 50 สตางค์เป็นชนิดราคาที่ต่ำที่สุดในธนบัตรแบบ 5 ของรัชกาลที่ 8 ด้านหน้ามีพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดลเมื่อทรงพระเยาว์เป็นภาพประธาน และมีลวดลายเฟื่องเป็นภาพประกอบ ซึ่งทำให้ธนบัตรมีเอกลักษณ์ของงานออกแบบในยุคก่อนอย่างชัดเจน

ความน่าสนใจของธนบัตรใบนี้อยู่ที่ปัจจุบันชนิดราคา 50 สตางค์แทบไม่พบเห็นในการใช้จ่ายแล้ว โดยธนบัตรแบบ 5 ทุกชนิดราคาได้รับการจัดพิมพ์ในประเทศญี่ปุ่นและเริ่มออกใช้เมื่อ พ.ศ. 2485 การพบธนบัตรเก่าที่ยังคงสภาพสมบูรณ์จึงกลายเป็นเรื่องที่นักสะสมให้ความสนใจเป็นพิเศษ 

ธนบัตร 1 บาท รัชกาลที่ 8

ธนบัตร 1 บาทแบบ 5 มีพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์ของรัชกาลที่ 8 เมื่อทรงพระเยาว์เป็นภาพประธาน โดยมีภาพ อุโบสถและวิหารวัดภูมินทร์ จังหวัดน่าน เป็นภาพประกอบ ซึ่งสะท้อนการนำศิลปะและสถาปัตยกรรมไทยมาใช้ในการออกแบบธนบัตร

ในยุคนั้นเงิน 1 บาทยังมีบทบาทสำคัญในชีวิตประจำวัน แตกต่างจากปัจจุบันที่การใช้ธนบัตรชนิดราคา 1 บาทได้หมดไปจากระบบแล้ว จึงทำให้ธนบัตรเก่าชนิดนี้เป็นหลักฐานสำคัญที่ช่วยบอกเล่าเรื่องราวของเศรษฐกิจและสังคมไทยในอดีต 

ธนบัตร 5 บาท รัชกาลที่ 8

ธนบัตร 5 บาทแบบ 5 มีภาพพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์รัชกาลที่ 8 เป็นภาพประธานเช่นเดียวกับธนบัตรชนิดราคาอื่น ๆ ในชุด ส่วนภาพประกอบที่สำคัญคือ พระอุโบสถวัดเบญจมบพิตรดุสิตวนาราม ซึ่งเป็นหนึ่งในสถาปัตยกรรมสำคัญของกรุงเทพมหานคร

ความโดดเด่นของธนบัตรชุดนี้คือการใช้ภาพสถานที่สำคัญของไทยเป็นองค์ประกอบ ทำให้แต่ละชนิดราคาไม่ได้แตกต่างกันเพียงตัวเลข แต่ยังมีภาพประกอบที่ช่วยบันทึกศิลปะและสถาปัตยกรรมไทยไว้ด้วย ธนบัตร 5 บาทในสภาพเก่าจึงมีคุณค่าทั้งในฐานะของสะสมและหลักฐานทางประวัติศาสตร์ 

ธนบัตร 10 บาท รัชกาลที่ 8

ธนบัตร 10 บาทแบบ 5 ใช้พระบรมฉายาสาทิสลักษณ์รัชกาลที่ 8 เมื่อทรงพระเยาว์เป็นภาพประธาน ด้านหน้ามีภาพ ประตูซุ้มยอดมงกุฎวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม หรือวัดโพธิ์ เป็นภาพประกอบ แสดงให้เห็นความประณีตของการเลือกสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรมไทยมาปรากฏบนเงินตรา

ธนบัตรชนิดนี้มีอายุการออกใช้ยาวนานมาหลายสิบปี และไม่พบในการหมุนเวียนทั่วไปแล้ว ผู้ที่พบเห็นในปัจจุบันจึงมักพบผ่านคอลเลกชันของนักสะสม พิพิธภัณฑ์ หรือของเก่าที่ตกทอดภายในครอบครัว ความหายากของแต่ละใบยังขึ้นอยู่กับสภาพและความสมบูรณ์ของธนบัตรด้วย 

ธนบัตร 20 บาท รัชกาลที่ 8

ธนบัตร 20 บาทแบบ 5 มีภาพ พระที่นั่งไอศวรรย์ทิพยอาสน์ เป็นภาพประกอบด้านหน้า ควบคู่กับพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์รัชกาลที่ 8 ทำให้ธนบัตรชนิดนี้มีความโดดเด่นในด้านศิลปะและความเกี่ยวข้องกับสถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์

ธนาคารแห่งประเทศไทยระบุว่า ธนบัตรแบบ 5 มีทั้งหมด 7 ชนิดราคา และด้านหลังของธนบัตรทุกชนิดราคาเป็นภาพพระบรมมหาราชวังด้านวัดพระศรีรัตนศาสดาราม จึงทำให้ธนบัตร 20 บาทและธนบัตรอื่นในชุดมีเอกลักษณ์ร่วมกัน แต่ใช้ภาพประกอบด้านหน้าแตกต่างกันไปตามชนิดราคา 

ธนบัตร 100 บาท รัชกาลที่ 8

ธนบัตร 100 บาทแบบ 5 มีภาพ พระปรางค์วัดอรุณราชวราราม เป็นภาพประกอบร่วมกับพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์ของรัชกาลที่ 8 ภาพพระปรางค์วัดอรุณฯ ซึ่งเป็นหนึ่งในสัญลักษณ์สำคัญของกรุงเทพมหานคร ทำให้ธนบัตรชนิดนี้มีความสวยงามและโดดเด่นเป็นพิเศษ

สำหรับผู้ที่สะสมธนบัตรเก่า การประเมินความน่าสนใจของธนบัตรไม่ได้ดูเพียงชนิดราคาเท่านั้น แต่ยังต้องพิจารณาสภาพ ความสมบูรณ์ รอยพับ รอยขาด และความคมชัดของสีด้วย ดังนั้นแม้จะเป็นธนบัตรชนิดเดียวกัน แต่แต่ละใบอาจมีคุณค่าในการสะสมแตกต่างกันอย่างมาก 

ธนบัตร 1,000 บาท รัชกาลที่ 8

ธนบัตร 1,000 บาทเป็นชนิดราคาสูงสุดของธนบัตรแบบ 5 ด้านหน้ามีพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์รัชกาลที่ 8 เป็นภาพประธาน พร้อมภาพ พระที่นั่งจักรีมหาปราสาทและพระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท เป็นภาพประกอบ ถือเป็นธนบัตรที่รวมภาพสถาปัตยกรรมสำคัญของพระบรมมหาราชวังไว้ด้วยกัน

ในสมัยที่ออกใช้ ธนบัตร 1,000 บาทถือเป็นเงินจำนวนสูงมากเมื่อเทียบกับค่าครองชีพของประชาชนในยุคนั้น ปัจจุบันธนบัตรชนิดนี้จึงเป็นที่สนใจของนักสะสม โดยเฉพาะตัวอย่างที่ยังอยู่ในสภาพดี และเป็นส่วนหนึ่งของชุดธนบัตรแบบ 5 ที่มีประวัติศาสตร์เชื่อมโยงกับช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 

ธนบัตรรัชกาลที่ 8 ทั้ง 7 ชนิดราคาที่กล่าวถึงในบทความนี้ คือ ธนบัตรแบบ 5 ซึ่งประกอบด้วย 50 สตางค์, 1 บาท, 5 บาท, 10 บาท, 20 บาท, 100 บาท และ 1,000 บาท ทุกชนิดมีพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดลเมื่อทรงพระเยาว์เป็นภาพประธาน เริ่มทยอยออกใช้ใน พ.ศ. 2485 และพิมพ์ที่ประเทศญี่ปุ่น 

จุดเด่นสำคัญคือแต่ละชนิดราคาใช้ภาพสถาปัตยกรรมไทยที่แตกต่างกัน ขณะที่ด้านหลังเป็นภาพพระบรมมหาราชวังด้านวัดพระศรีรัตนศาสดารามเหมือนกัน ปัจจุบันธนบัตรเหล่านี้ไม่ได้ใช้หมุนเวียนทั่วไปแล้ว และความหายากในการพบเห็นรวมถึงมูลค่าทางการสะสมจะขึ้นอยู่กับชนิดราคา สภาพ ความสมบูรณ์ และความต้องการของตลาดในแต่ละช่วงเวลา.