รู้ยัง “สถิติคนโดนงูกัดที่เท้า vs ที่มือ” อวัยวะไหนมีความเสี่ยงสูงกว่ากัน?

หลายคนคิดว่ามือกับเท้าน่าจะมีโอกาสโดนงูกัดใกล้เคียงกัน เพราะทั้งสองส่วนอยู่ใกล้พื้นและมักสัมผัสพื้นที่งูอาศัย แต่ข้อมูลจากหลายพื้นที่กลับชี้ไปทางเดียวกันว่า เท้าและขามักถูกกัดมากกว่า โดยเฉพาะในพื้นที่ชนบทและพื้นที่เกษตรกรรม

🦶 เท้า–ขา ครองสถิติสูงกว่า

องค์การอนามัยโลก (WHO) ระบุว่า มากถึง 80% ของการถูกงูกัดเกิดบริเวณขาหรือเท้าใต้เข่า โดยเฉพาะในพื้นที่ที่ผู้คนเดินเท้าเปล่าหรือสวมรองเท้าที่ป้องกันได้น้อย 

งานศึกษาผู้ป่วยงูกัดในเมียนมาร์จำนวน 946 ราย พบการกัดที่ขาส่วนล่างถึง 82.5% ขณะที่แขนและมือรวมกันอยู่ที่ 16.6% 

อีกการศึกษาจากโรงพยาบาลในอินเดียพบว่า ขาส่วนล่างคิดเป็น 66.27% ของตำแหน่งที่ถูกกัด ส่วนแขนอยู่ที่ 22.24% โดยบริเวณเท้าและนิ้วเท้าเป็นตำแหน่งที่พบมากที่สุดในกลุ่มขา 

✋ มือมีโอกาสโดนกัดตอนไหน?

มือจะมีความเสี่ยงเพิ่มขึ้นมากเมื่อคน พยายามจับ แหย่ ย้าย หรือเข้าใกล้งู

ตัวอย่างชัดเจนมาจากการศึกษาผู้ป่วยในฟลอริดา พบว่าการถูกงูกัดจากการ ตั้งใจจับงู เป็นสาเหตุสำคัญที่สุด และตำแหน่งที่พบมากที่สุดคือ มือหรือนิ้ว 62.7% ขณะที่เท้าและนิ้วเท้าอยู่ที่ 28.4% 

จึงเห็นภาพได้ว่า เท้าเสี่ยงจากการเดินไปเจองู ส่วนมือเสี่ยงจากการเข้าไปยุ่งกับงู

🌾 ทำไมเท้าถึงโดนบ่อย?

ลองนึกภาพคนกำลังเดินผ่านกอหญ้าหรือท้องนา แล้วเหยียบเข้าใกล้งูที่พรางตัวอยู่ งูอาจป้องกันตัวด้วยการกัดบริเวณเท้าหรือข้อเท้าได้ทันที

WHO จึงแนะนำให้คนในพื้นที่เสี่ยงสวม รองเท้าและกางเกงขายาว เพราะการเดินเท้าเปล่าเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้เกิดงูกัดจำนวนมาก 

⚠️ “ตำแหน่งที่ถูกกัด” ไม่ได้บอกความรุนแรงทั้งหมด

มือหรือเท้าไม่ได้หมายความว่าบริเวณหนึ่งจะอันตรายกว่าอีกบริเวณเสมอ ความรุนแรงขึ้นกับ ชนิดงู ปริมาณพิษ ตำแหน่งที่ถูกกัด และระยะเวลาที่ได้รับการรักษา

งูพิษบางชนิดทำให้เกิดอัมพาต เลือดออกผิดปกติ ไตวาย หรือทำลายเนื้อเยื่ออย่างรุนแรงได้ 

🐍 จำง่าย ๆ

เดินในพื้นที่เสี่ยง → เท้าและขามีโอกาสโดนมากกว่า
เข้าไปจับงู → มือและนิ้วมีโอกาสพุ่งสูงขึ้น

หากถูกงูที่สงสัยว่าเป็นงูพิษกัด ให้ถอยออกจากบริเวณนั้น อย่าพยายามจับงู ทำให้ร่างกายส่วนที่ถูกกัดอยู่นิ่ง และรีบไปสถานพยาบาลโดยเร็ว WHO แนะนำให้หลีกเลี่ยงวิธีที่อาจทำให้อาการแย่ลง และให้ได้รับการรักษาที่เหมาะสมโดยเร็วที่สุด