ไทยกำลังวางแผนสร้าง “Digital Twin” ไม่ใช่แผนที่ธรรมดาๆ แต่มีประโยชน์มาก
คำว่า Digital Twin Thailand ฟังดูเหมือนประเทศไทยกำลังจะมี “ร่างดิจิทัล” อีกประเทศหนึ่งให้เราเข้าไปเดินดูได้เหมือนเกมหรือแผนที่สามมิติ แต่สาระของเรื่องนี้ไม่ได้อยู่ที่ภาพสวยหรือโมเดล 3D เป็นหลัก
สิ่งที่รัฐบาลกำลังวางรากฐานคือการเชื่อมข้อมูลเชิงพื้นที่หลายประเภทเข้าด้วยกัน เพื่อให้เวลาต้องตัดสินใจเรื่องน้ำ เมือง ที่ดิน หรือภัยพิบัติ ภาครัฐไม่ได้มองเพียงว่า อะไรอยู่ตรงไหน แต่ลองตั้งคำถามต่อได้ว่า ถ้าเกิดเหตุการณ์นี้ขึ้น อะไรจะได้รับผลกระทบบ้าง
แผนที่บอกตำแหน่ง แต่ Digital Twin ตั้งคำถามแบบ “ถ้าเกิด…”
แผนที่ทั่วไปทำหน้าที่สำคัญมาก คือบอกตำแหน่ง ถนน แม่น้ำ ชุมชน หรือขอบเขตพื้นที่ แต่แนวคิด Digital Twin ในความหมายทั่วไปคือการสร้างคู่เสมือนดิจิทัลของวัตถุ กระบวนการ หรือระบบ โดยใช้ข้อมูลจากต้นแบบมาช่วยวิเคราะห์และทดลองสถานการณ์ก่อนลงมือกับของจริง [1]
เมื่อนำแนวคิดนี้มาอยู่ในระดับประเทศ คำว่า “แฝด” จึงไม่ได้แปลว่าต้องทำภาพเมืองเหมือนจริงทุกตารางเมตร แต่หมายถึงการทำให้ข้อมูลหลายชั้นคุยกันได้มากพอที่จะจำลองผลกระทบเชิงพื้นที่ได้

ในแผนของไทย จะเอาข้อมูลอะไรมาเชื่อมกัน?
ตามข้อมูลของกรมประชาสัมพันธ์ รัฐบาลตั้งเป้าพัฒนา Digital Twin Thailand ภายใต้แผนปฏิบัติการด้านภูมิสารสนเทศแห่งชาติ ปี 2571–2575 โดยพูดถึงการเชื่อมข้อมูลพื้นที่ โครงสร้างพื้นฐาน สิ่งแวดล้อม รวมถึงข้อมูลจากดาวเทียม เซนเซอร์ และอุปกรณ์ต่าง ๆ เพื่อสร้างภาพจำลองและประเมินผลกระทบก่อนตัดสินใจจริง [2]
ตัวอย่างที่รัฐบาลยกไว้จึงไม่ใช่เรื่องไกลตัวทั้งหมด เช่น ถ้าเกิดน้ำท่วม พื้นที่ใดอาจได้รับผลกระทบต่อเนื่องบ้าง ถ้าเกิดภัยแล้ง ปริมาณน้ำในพื้นที่พอหรือไม่ หรือถ้าจะพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานใหม่ การเดินทางและพื้นที่รอบข้างอาจเปลี่ยนอย่างไร จุดสำคัญคือคำว่า “อาจ” เพราะระบบนี้มีเป้าหมายเพื่อช่วยประกอบการวางแผน ไม่ใช่ลูกแก้วที่ทำนายอนาคตได้แม่นยำทุกครั้ง
แล้วตอนนี้คนทั่วไปใช้ได้หรือยัง?
ยังไม่ควรเข้าใจว่า Digital Twin Thailand เป็นแอปหรือเว็บไซต์สาธารณะที่เปิดให้ประชาชนเข้าไปดู “ประเทศไทยจำลอง” ได้แล้ว แหล่งข้อมูลทางการระบุว่าเป็นเป้าหมายภายใต้แผนปี 2571–2575 และกำลังวางฐานข้อมูลภูมิสารสนเทศที่ถูกต้องและเชื่อมโยงกัน โดยมี One Map เป็นส่วนสำคัญ [2]
ดังนั้นสิ่งที่ควรจับตาไม่ใช่ว่าจะมีภาพประเทศสวยแค่ไหน แต่คือข้อมูลจากหน่วยงานต่าง ๆ เชื่อมกันได้จริงเพียงใด และข้อมูลนั้นช่วยให้การวางแผนก่อนเกิดปัญหาดีกว่าเดิมหรือไม่
ถ้าจะสรุปให้สั้นที่สุด แผนที่ตอบว่า “ตอนนี้อะไรอยู่ที่ไหน” ส่วน Digital Twin ตั้งใจจะช่วยถามต่อว่า “ถ้าเราเปลี่ยนอะไร หรือเกิดอะไรขึ้น แล้วอะไรตามมา?” นั่นคือเหตุผลที่คำว่า “ฝาแฝดดิจิทัล” ไม่ได้หมายถึงแผนที่ 3 มิติอย่างเดียว
แหล่งข้อมูล
- สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล (DEPA). Digital Twin คู่เสมือนดิจิทัล. https://www.depa.or.th/th/article-view/article1-2563
- กรมประชาสัมพันธ์. รัฐบาลยกระดับภูมิสารสนเทศ สร้าง Digital Twin Thailand, 17 สิงหาคม 2569. https://www.prd.go.th/th/content/category/detail/id/39/iid/532311
เขียนโดย พีรพัฒน์ พีพี
ตำนานตาม่องล่ายกับภูเขาและเกาะในอ่าวไทย
โตโยต้าเตรียมเปิดตัว "GRMN Corolla" รุ่นพิเศษจำนวนจำกัด
ตำนานเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยวกับมัสยิดกรือเซะ
รีวิวแกะกล่อง CAPTAIN AMERICA : THE FIRST AVENGERS กัปตันอเมริกา อเวนเจอร์สรุ่นที่ 1
ส่องก่อนใคร ปฏิทินจีนกับเลขปฏิทิน งวด 1 ธันวาคม 2569 นี้
นกตาทิพย์ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขวงกลมเด่น 3 จัดชุดสองตัวบน 31-33-35-37
เลขชนสำนักพิมพ์ งวด 1 ธ.ค. 69 เทียบโพยเดลินิวส์ ไทยราษฎร์ บางกอกทูเดย์ ได้ชุดเด่น 6 คู่
รู้หรือไม่? รองเท้าส้นสูงในอดีตไม่ได้สร้างมาเพื่อผู้หญิง แต่เริ่มต้นจากรองเท้าของผู้ชายและทหารม้า
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯ
ทำไมไม่ค่อยมีธงชาติสีม่วง
เปิดตำนานถนน 800 กม.! จิ๋นซีฮ่องเต้สั่งสร้างทางหลวงยักษ์ ฝ่าภูเขาเชื่อมชายแดนเมื่อ 2,000 ปีก่อน
เปิดลิสต์ 8 หมวดของจำเป็น จัดกระเป๋าฉุกเฉินให้คุ้มค่า เริ่มต้นงบหลักร้อย
มันมากกว่าแค่ “สมอง”
เปิด 6 ปรากฏการณ์ซีรีส์แนว Girl’s Love (GL) ของไทย ที่กำลังสร้างกระแสฟีเวอร์ไปทั่วเอเชียและโกยรายได้มหาศาล
ย้อนรอย 5 เหตุการณ์สารเคมีรั่วไหลและมลพิษทางน้ำครั้งใหญ่ในไทย บทเรียนราคาแพงที่ทำลายระบบนิเวศและวิถีชีวิตชาวบ้าน
เปิด 6 สารพิษอันตรายที่ปนเปื้อนในแหล่งน้ำธรรมชาติ! สังเกตอย่างไร และส่งผลต่อสุขภาพระยะยาวร้ายแรงแค่ไหน?