รู้จักแหล่งทองคำของไทย เหมืองชาตรีถึงทองบางสะพาน
ประเทศไทยมีแหล่งแร่ทองคำกระจายอยู่หลายภูมิภาค แต่คำว่า “แหล่งแร่ทองคำ” กับ “เหมืองทองคำที่เปิดดำเนินการ” ไม่ได้หมายถึงสิ่งเดียวกัน เพราะบางพื้นที่เป็นแหล่งที่มีการสำรวจพบ บางแห่งมีประวัติการทำเหมืองในอดีต ขณะที่ปัจจุบันมีเหมืองทองคำเชิงพาณิชย์ที่เปิดดำเนินการอยู่เพียงแห่งเดียว ตามข้อมูลของกรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่ ณ เดือนกุมภาพันธ์ 2569
ต้นฉบับเดิมยกพื้นที่สำคัญตั้งแต่พิจิตร–เพชรบูรณ์ จังหวัดเลย ไปจนถึงบางสะพานและโต๊ะโมะ ซึ่งล้วนเกี่ยวข้องกับแหล่งทองคำของไทยในลักษณะที่แตกต่างกัน
พิจิตร–เพชรบูรณ์ ที่ตั้งเหมืองทองคำชาตรี
หากพูดถึงการทำเหมืองทองคำในระดับอุตสาหกรรม จุดสำคัญที่สุดในปัจจุบันคือ เหมืองแร่ทองคำชาตรี ซึ่งดำเนินการโดย บริษัท อัครา รีซอร์สเซส จำกัด (มหาชน) ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเขาเจ็ดลูก อำเภอทับคล้อ จังหวัดพิจิตร และตำบลท้ายดง อำเภอวังโป่ง จังหวัดเพชรบูรณ์
กรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่ระบุเมื่อวันที่ 12 กุมภาพันธ์ 2569 ว่า บริษัทอัคราฯ เป็นสถานประกอบการเหมืองแร่ทองคำที่เปิดดำเนินการอยู่แห่งเดียวในประเทศไทยในขณะนั้น
ในด้านธรณีวิทยา แหล่งชาตรีอยู่ใน แนวแหล่งแร่ทองคำเลย–เพชรบูรณ์–ปราจีนบุรี และอยู่ในแนวหินภูเขาไฟลพบุรี–เพชรบูรณ์ โดยจัดเป็นแหล่งแร่ทองคำ–เงินแบบอีพิเธอร์มัลซัลไฟด์ต่ำ ซึ่งเกิดจากระบบน้ำแร่ร้อนในอดีต
จังหวัดเลย อีกพื้นที่สำคัญของแหล่งทองคำ
จังหวัดเลย มีแหล่งทองคำที่เป็นที่รู้จักหลายบริเวณ โดยพื้นที่ ภูทับฟ้า อำเภอวังสะพุง เคยมีการทำเหมืองทองคำ และกรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่มีข้อมูลเกี่ยวกับการทำเหมืองของบริษัท ทุ่งคำ จำกัด ในพื้นที่นี้
นอกจากนี้ เอกสารของกรมทรัพยากรธรณียังระบุ แหล่งแร่ทองคำภูถ้ำพระ จังหวัดเลย เป็นหนึ่งในแหล่งทองคำของภาคตะวันออกเฉียงเหนือด้วย
อย่างไรก็ตาม การพบแหล่งแร่หรือการเคยมีเหมืองในอดีต ไม่ได้หมายความว่าพื้นที่นั้นยังมีการทำเหมืองเชิงพาณิชย์อยู่ในปัจจุบัน
บางสะพาน แหล่ง “ทองบางสะพาน” ที่มีชื่อเสียงมานาน
อีกพื้นที่หนึ่งที่คนไทยคุ้นชื่อคือ อำเภอบางสะพาน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ โดยเฉพาะบริเวณป่าร่อน ซึ่งกรมทรัพยากรธรณีบันทึกไว้เป็นแหล่งแร่ทองคำสำคัญของภาคตะวันตกและภาคใต้
พื้นที่นี้มีชื่อเสียงจากการพบทองคำตามธรรมชาติและการร่อนทอง จนคำว่า “ทองบางสะพาน” กลายเป็นชื่อที่ผูกพันกับประวัติศาสตร์ทองคำของท้องถิ่นมานาน
โต๊ะโมะ แหล่งทองคำเก่าแก่ในนราธิวาส
ทางภาคใต้ยังมี แหล่งทองคำโต๊ะโมะ จังหวัดนราธิวาส ซึ่งมีประวัติการทำเหมืองมานาน เอกสารของกรมทรัพยากรธรณีระบุถึงการทำเหมืองโดยบริษัทฝรั่งเศสในอดีต ก่อนที่กิจการจะยุติลงภายหลังเมื่อสินแร่คุณภาพดีลดลง
พื้นที่โต๊ะโมะจึงมีความสำคัญในแง่ประวัติศาสตร์ของอุตสาหกรรมเหมืองทองคำไทย มากกว่าจะเป็นศูนย์กลางการผลิตทองคำเชิงพาณิชย์ในปัจจุบัน
แหล่งทองคำ ไม่ได้หมายความว่ามีเหมืองทุกแห่ง
กรมทรัพยากรธรณีมีข้อมูลแหล่งแร่ทองคำอีกหลายพื้นที่ทั่วประเทศ ทั้งภาคเหนือ ภาคกลาง ภาคตะวันออก ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ตะวันตก และภาคใต้
ดังนั้น หากถามว่า “เหมืองทองคำที่เปิดดำเนินการของไทยอยู่ที่ไหน?” คำตอบปัจจุบันคือพื้นที่พิจิตร–เพชรบูรณ์ ซึ่งเป็นที่ตั้งของเหมืองชาตรี
แต่หากถามว่า “ประเทศไทยมีแหล่งทองคำอยู่ที่ไหนบ้าง?” คำตอบจะกว้างกว่านั้นมาก เพราะยังมีทั้งจังหวัดเลย บางสะพานในประจวบคีรีขันธ์ โต๊ะโมะในนราธิวาส และแหล่งแร่อื่น ๆ ที่มีความสำคัญทั้งทางธรณีวิทยาและประวัติศาสตร์
SOURCES:
กรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่ (กพร.) — ข้อมูลสถานะเหมืองทองคำอัครา ณ 12 กุมภาพันธ์ 2569
กรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่ — ข้อมูลธรณีวิทยาแหล่งทองคำชาตรีและแนวเลย–เพชรบูรณ์–ปราจีนบุรี
กรมทรัพยากรธรณี — หนังสือและฐานข้อมูลแหล่งแร่ทองคำในประเทศไทย
กรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่ — ข้อมูลการทำเหมืองทองคำในจังหวัดเลย
REFERENCES:
https://www.dpim.go.th/inside/6291/
https://www5.dpim.go.th/km/2025/11/10/km2568-กองวิศวกรรมบริการ-กว/
https://www.dmr.go.th/ทองคำ-bookgold/
https://envi-mining.dpim.go.th/modules.php?NUID=17&m=article&op=detailnewsupdate
เขียนโดย puypuy
ตารางหวย ปกเขียว งวด 1 ธันวาคม 69
LIFE or DEAD : เกมสยองขวัญสุดหลอน ที่ทำให้ผมต้องเปิดไฟนอน
มหาทักษา เปิดตารางเลขมงคล งวด 1 ธ.ค. 69 ส่องเลข 5 ตัว จับสลับจัดชุด 2 ตัวท้าย–3 ตัวท้าย
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯ
สาขาที่คนสมัครมากที่สุด TCAS69 เปิด 10 อันดับ นิติฯ แชมป์ เภสัช มก. แข่ง 1 ต่อ 190
หญิงจีนทนเสียงรบกวนจากเพื่อนบ้าน นาน 8 ปี ก่อนตอบโต้กลับด้วยวิธีที่คาดไม่ถึง
ทำไมคนไทยถึงขับรถเลนซ้าย? ที่มาที่หลายคนอาจไม่เคยรู้
เปิด 5 อาชีพที่เคยมีอยู่จริงในไทย แต่ปัจจุบันแทบไม่มีคนทำแล้ว
กินผิดร่างพัง! เปิดอาหาร 2 ขั้ว แบบไหนช่วยเพิ่มพลัง เสริมสมรรถภาพ และฟื้นฟูร่างกาย
เงินบริจาค 100 บาทของเรา สุดท้ายถึงมือคนที่เดือดร้อนจริงกี่บาท? แล้วองค์กรรับบริจาคได้อะไร?
ลมหนาวระลอกใหม่มาแล้วจริงหรือ? เช็กให้ชัวร์ 18–22 พ.ย. 2569 หนาวลงแค่ไหน ภาคไหนต้องเตรียมตัว?
5 มหาวิทยาลัยที่มีพื้นที่กว้างที่สุดในประเทศไทย ครอบคลุมหลายพันไร่ ใหญ่จนแทบเป็นเมือง




