ปลิงทะเลโปร่งใส นักว่ายน้ำเรืองแสงแห่งโลกใต้ทะเลลึก

ในทะเลลึก มีสิ่งมีชีวิตรูปร่างแปลกตาชนิดหนึ่งลอยตัวผ่านความมืดอย่างเงียบ ๆ นั่นคือ Enypniastes eximia ปลิงทะเลน้ำลึกที่มีลำตัวกึ่งโปร่งใส สีชมพูไปจนถึงแดงคล้ำ ทำให้บางครั้งสามารถมองเห็นโครงสร้างภายในได้ ต้นฉบับเดิมบรรยายลักษณะเด่นของมันไว้ที่ความโปร่งใส การว่ายน้ำ และการเรืองแสง ขณะที่ฐานข้อมูล World Register of Marine Species รับรองชื่อวิทยาศาสตร์ Enypniastes eximia Théel, 1882 ในกลุ่มปลิงทะเล Holothuroidea

ต่างจากปลิงทะเลจำนวนมากที่เคลื่อนตัวอยู่บนพื้นทะเล E. eximia สามารถว่ายขึ้นสู่มวลน้ำเหนือพื้นทะเลได้ งานศึกษาพฤติกรรมปลิงทะเลว่ายน้ำของ Smithsonian ระบุว่า E. eximia เป็นหนึ่งในชนิดที่มีความสามารถในการว่ายน้ำ โดยอาศัยส่วนของลำตัวและโครงสร้างคล้ายแผ่นหรือครีบช่วยในการเคลื่อนที่

อย่างไรก็ตาม มันไม่ได้ตัดขาดจากพื้นทะเล เพราะยังลงไปกินตะกอนที่พื้น ก่อนกลับขึ้นมาสู่มวลน้ำอีกครั้ง งานวิจัยของ Bruce H. Robison ที่ศึกษาตัวอย่างในทะเลลึกแถบแคริบเบียนพบว่า หลังจากกินอาหารบนพื้นทะเลแล้ว มันสามารถกลับขึ้นมาอยู่ในมวลน้ำใกล้พื้นทะเลได้

อีกความสามารถที่น่าสนใจคือ แสงเรืองชีวภาพ (bioluminescence) เมื่อถูกกระตุ้นทางกายภาพ จุดเรืองแสงจำนวนมากในผนังลำตัวสามารถสว่างขึ้น และหากถูกกระทบอย่างแรง ผิวที่ค่อนข้างบอบบางของมันอาจหลุดออกเป็นชิ้น ๆ พร้อมแสงเรือง ทำให้บริเวณรอบตัวสว่างขึ้น

นักวิจัยเสนอว่ากลไกนี้อาจทำหน้าที่คล้าย “สัญญาณกันขโมย” ในธรรมชาติ กล่าวคือ เมื่อผู้ล่าสัมผัสหรือโจมตีปลิงทะเล แสงที่เกิดขึ้นอาจทำให้ผู้โจมตีถูกมองเห็นได้ง่ายขึ้น และดึงดูดสัตว์นักล่าที่มีขนาดใหญ่กว่า เป็นวิธีป้องกันตัวที่เข้ากับสภาพแวดล้อมมืดมิดของทะเลลึกได้อย่างน่าสนใจ

Enypniastes eximia จึงไม่ได้โดดเด่นเพียงรูปลักษณ์โปร่งใสแปลกตา แต่ยังแสดงให้เห็นว่า สิ่งมีชีวิตในทะเลลึกสามารถพัฒนาทั้งการว่ายน้ำและการใช้แสงให้เหมาะกับการหาอาหารและเอาตัวรอดในโลกที่แทบไม่มีแสงส่องถึง