Doggerland ดินแดนที่มนุษย์เคยเดิน แต่วันนี้อยู่ใต้ทะเล

ลองจินตนาการว่าบริเวณทะเลเหนือที่เรามองเห็นเป็นผืนน้ำกว้างใหญ่ในปัจจุบัน ครั้งหนึ่งเคยเป็นแผ่นดินที่มนุษย์สามารถเดินทางจากบริเตนไปยังแผ่นดินใหญ่ของยุโรปได้โดยไม่ต้องลงเรือ

ดินแดนแห่งนั้นมีชื่อว่า Doggerland

ในช่วงปลายยุคน้ำแข็ง ระดับน้ำทะเลต่ำกว่าปัจจุบันมาก เพราะน้ำจำนวนมหาศาลถูกกักเก็บอยู่ในธารน้ำแข็ง พื้นที่กว้างใหญ่บริเวณทะเลเหนือจึงโผล่ขึ้นมาเป็นแผ่นดิน เชื่อมบริเตนเข้ากับยุโรปแผ่นดินใหญ่ มีทั้งที่ราบ แม่น้ำ หนองน้ำ และพื้นที่ป่า ไม่ใช่ผืนดินแห้งแล้งอย่างที่หลายคนอาจจินตนาการ

งานวิจัยล่าสุดจากมหาวิทยาลัยวอร์วิกและมหาวิทยาลัยแบรดฟอร์ดพบหลักฐานจาก ดีเอ็นเอโบราณในตะกอนทะเล ว่าเมื่อกว่า 16,000 ปีก่อน Doggerland มีพืชอย่างโอ๊ก เอล์ม และเฮเซลเติบโตอยู่แล้ว แสดงให้เห็นว่าบางพื้นที่มีสภาพแวดล้อมเหมาะกับการดำรงชีวิตของมนุษย์เร็วกว่าที่เคยคาดกันไว้ 

มนุษย์ในยุคนั้นใช้ชีวิตแบบนักล่าและเก็บของป่า พวกเขาอาศัยสัตว์ป่า ปลา และพืชตามฤดูกาลเป็นอาหาร หลักฐานที่พบจากก้นทะเล เช่น เครื่องมือหิน กระดูกสัตว์ และชิ้นส่วนจากกิจกรรมของมนุษย์ ช่วยยืนยันว่าพื้นที่ซึ่งปัจจุบันอยู่ใต้น้ำเคยเป็นภูมิประเทศที่มนุษย์ใช้ประโยชน์จริง 

แต่เมื่อโลกอุ่นขึ้นหลังยุคน้ำแข็ง ธารน้ำแข็งละลาย น้ำทะเลจึงค่อย ๆ สูงขึ้น พื้นที่ของ Doggerland ลดลงจากผืนดินกว้างใหญ่ กลายเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำ เกาะเล็ก ๆ และในที่สุดก็ถูกทะเลกลืนจนหมด

เหตุการณ์สำคัญเกิดขึ้นเมื่อประมาณ 8,150 ปีก่อน เมื่อเกิดดินถล่มขนาดมหาศาลใต้ทะเลนอกชายฝั่งนอร์เวย์ เรียกว่า Storegga Slide ทำให้เกิดคลื่นสึนามิขนาดใหญ่พัดเข้าสู่พื้นที่รอบทะเลเหนือ แม้เหตุการณ์นี้จะไม่ได้ทำให้ Doggerland จมหายไปทั้งหมดในทันที แต่ย่อมสร้างความเสียหายอย่างรุนแรงแก่ผู้คนที่อาศัยอยู่บริเวณชายฝั่ง และเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ที่เกิดขึ้นในช่วงนั้น 

หลังจากนั้นระดับน้ำทะเลยังคงเพิ่มขึ้นต่อไป จนในที่สุดพื้นที่ส่วนใหญ่ของ Doggerland จมหายอยู่ใต้ทะเลเหนือ ปัจจุบันบริเวณนี้กลายเป็นโลกใต้น้ำที่เรือเดินผ่านโดยแทบไม่รู้ว่าใต้ผิวน้ำเคยมีทั้งป่า แม่น้ำ และผู้คนอาศัยอยู่

สิ่งที่น่าสนใจคือ นักโบราณคดียังสามารถตามหาโลกที่หายไปนี้ได้จาก พื้นทะเล พวกเขาใช้ข้อมูลจากการสำรวจคลื่นไหวสะเทือนและตัวอย่างตะกอน เพื่อสร้างภาพภูมิประเทศในอดีตขึ้นมาใหม่ ปัจจุบันมีการทำแผนที่พื้นที่โบราณของ Doggerland ไปแล้วประมาณ 188,000 ตารางกิโลเมตร และกำลังใช้เทคโนโลยีรวมถึงปัญญาประดิษฐ์ช่วยค้นหาบริเวณที่อาจเคยมีชุมชนมนุษย์ตั้งอยู่ 

เรื่องของ Doggerland จึงไม่ใช่แค่เรื่อง “แผ่นดินที่จมหายไป” แต่เป็นหลักฐานว่าโลกที่มนุษย์เคยอาศัยสามารถเปลี่ยนรูปร่างได้อย่างมหาศาล

ใต้ทะเลเหนือที่ดูว่างเปล่าในวันนี้ ครั้งหนึ่งอาจเคยมีคนเดินตามริมแม่น้ำ ล่าสัตว์ในป่า และมองเห็นผืนดินกว้างไกลสุดสายตา

เพียงแต่เมื่อเวลาผ่านไป โลกเปลี่ยนไป และบ้านของพวกเขากลายเป็นทะเล