วัดร้างในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา “วัดพระยาพาน”

 “วัดพระยาพาน” วัดร้างในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา ข้อมูลที่พบมีดังนี้

วัดพระยาพาน วัดร้างกลางทุ่งอยุธยา

วัดพระยาพานเป็น โบราณสถานวัดร้าง ตั้งอยู่บริเวณ ตำบลสำเภาล่ม ทางทิศใต้ของเกาะเมืองพระนครศรีอยุธยา และอยู่ไม่ไกลจากแหล่งโบราณคดีวัดพระยากง

สิ่งที่น่าสนใจคือ ยังไม่พบหลักฐานที่ชัดเจนเกี่ยวกับประวัติการสร้างหรือการบูรณะวัด ทำให้ไม่สามารถระบุได้แน่นอนว่าวัดแห่งนี้สร้างขึ้นในรัชสมัยใด ปัจจุบันพื้นที่ค่อนข้างรกร้าง และหลักฐานโบราณคดีบางส่วนถูกทำลายไปตามกาลเวลา 

จากการสำรวจพบ ซากเจดีย์และโบราณสถานก่ออิฐ รวมถึงชิ้นส่วนพระพุทธรูปและเศษภาชนะดินเผา บริเวณพื้นที่วัด นอกจากนี้ยังพบร่องรอยคูน้ำและระบบคลองโบราณที่เชื่อมโยงกับพื้นที่ชุมชนโปรตุเกสในสมัยอยุธยาอีกด้วย 

อีกประเด็นที่น่าสนใจคือชื่อ “พระยาพาน” มีความเกี่ยวข้องกับตำนาน พระยากง–พระยาพาน ซึ่งปรากฏในตำนานพระปฐมเจดีย์ แต่ยังไม่มีหลักฐานเพียงพอที่จะยืนยันว่า วัดพระยาพานที่อยุธยาเกี่ยวข้องโดยตรงกับตัวละครในตำนานดังกล่าว นักโบราณคดีจึงควรพิจารณาเรื่องนี้อย่างระมัดระวัง