เกาะพะงันกับชาวอิสราเอล ทำไมเกาะเล็กๆ แห่งนี้จึงกลายเป็นบ้านหลังที่สอง

ถ้าเดินผ่านบางย่านของเกาะพะงันในวันที่ไม่มีฟูลมูนปาร์ตี้ อาจได้ยินเสียงพูดภาษาฮีบรูจากโต๊ะอาหาร เห็นร้านชักชูกา ฟาลาเฟล หรืออาหารเช้าแบบอิสราเอลอยู่ใกล้ร้านข้าวแกงไทย ภาพนี้ทำให้หลายคนสงสัยว่าเหตุใดเกาะท่องเที่ยวของไทยจึงกลายเป็นจุดหมายสำคัญของชาวอิสราเอล

คำตอบมีทั้งเส้นทางแบ็กแพ็กที่เดินทางต่อกันมาหลายรุ่น เครือข่ายคนรู้จัก ต้นทุนการใช้ชีวิตที่ดึงดูดคนจากประเทศที่ใช้ชีวิตมีต้นทุนสูง และบรรยากาศที่เหมาะกับคนทำงานทางไกลหรือคนที่อยากพักใจอยู่ยาว

เกาะพะงันไม่ใช่เกาะของชาวอิสราเอล สิ่งที่เกิดขึ้นคือการซ้อนทับกันของการท่องเที่ยว เงินทุน ชุมชนต่างชาติ และกฎหมายไทย

รากเดิมมาจากเส้นทางแบ็กแพ็ก พะงันมีชื่อเสียงจากฟูลมูนปาร์ตี้ งานริมชายหาดหาดริ้นที่เริ่มจากการรวมตัวขนาดเล็กในช่วงทศวรรษ 1980 ก่อนกลายเป็นวัฒนธรรมการเดินทางของคนหนุ่มสาวจากหลายประเทศ เมื่อเส้นทางเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เป็นจุดหมายของนักเดินทางหลังจบการศึกษาและหลังพ้นภารกิจทหาร ชาวอิสราเอลจำนวนไม่น้อยก็เข้ามาอยู่ในวงจรนี้

ช่วงแรกอาจมาเพื่อพักไม่กี่คืนแล้วเดินทางต่อ แต่การมาเยือนซ้ำหลายรุ่นทำให้เกิดเครือข่ายร้านอาหาร ที่พัก คนขับรถ ผู้ให้บริการทัวร์ และกลุ่มเพื่อนที่สื่อสารด้วยภาษาเดียวกัน จากผู้มาเยือน บางรายเปลี่ยนเป็นผู้เช่าบ้าน คนทำงานออนไลน์ หรือผู้ประกอบการ

จากเกาะปาร์ตี้สู่พื้นที่ใช้ชีวิตจริง หลังช่วงโรคระบาด พะงันมีตลาดสุขภาพ โยคะ เวลเนส ร้านอาหารนานาชาติ และที่พักสำหรับคนอยู่เป็นสัปดาห์หรือเป็นเดือน ชาวอิสราเอลบางส่วนจึงมาใช้ชีวิต ไม่ได้มาเฉพาะคืนฟูลมูน

Hey Alma รายงานในปี 2024 ว่ามีครอบครัวชาวอิสราเอลมากกว่า 200 ครอบครัวตั้งถิ่นฐานบนเกาะ ส่วน Times of Israel ในปี 2025 ใช้ตัวเลขประเมินราว 600 ครอบครัว ข้อมูลสองชุดไม่ใช่จำนวนประชากรที่ยืนยันตรงกัน เพราะช่วงเวลาและวิธีนับอาจต่างกัน

ข่าวเดลินิวส์เดือนตุลาคม 2568 อ้างข้อมูลตรวจคนเข้าเมืองว่า ในอำเภอเกาะพะงันมีชาวอิสราเอลอยู่ในระบบ 2,548 ราย ตัวเลขนี้รวมคนเดินทางเข้าออกกับผู้พำนักตามประเภทการอนุญาต จึงไม่ใช่จำนวนคนตั้งบ้านถาวร แต่สะท้อนว่ากลุ่มนี้มีขนาดใหญ่พอให้เห็นผลต่อธุรกิจและบริการ

เหตุผลที่พะงันเหมาะกับการอยู่ยาว คือเครือข่ายเดิม ผู้มาใหม่มีคนช่วยแนะนำบ้านเช่า ร้านอาหาร การเดินทาง และกิจกรรมต่างๆ อีกส่วนคือต้นทุนบางส่วนที่ยังต่ำกว่าการใช้ชีวิตในอิสราเอล แม้ราคาที่พักและที่ดินบนเกาะจะสูงขึ้นแล้ว

ทะเล ป่า น้ำตก ชุมชนสุขภาพ และอินเทอร์เน็ต เหมาะกับคนทำงานทางไกล สำหรับบางครอบครัว พะงันมีความสงบและระยะห่างจากข่าวสงครามในประเทศบ้านเกิด รายงานเกี่ยวกับ David’s Circle สะท้อนว่ามีพื้นที่ให้ผู้ได้รับผลกระทบจากสงครามมาพบปะและพักฟื้นทางอารมณ์

ชุมชนนี้ไม่ได้มีแบบเดียว มีทั้งนักท่องเที่ยววัยหนุ่มสาว ครอบครัว คนทำงานออนไลน์ ผู้สนใจธรรมชาติ ผู้ประกอบการ และคนที่กำลังหาทางตั้งหลัก

ประเด็นร้อนอยู่ที่กฎหมาย ไม่ใช่เชื้อชาติ เมื่อชาวต่างชาติเข้ามาอยู่และทำธุรกิจมากขึ้น คำถามเรื่องใบอนุญาตทำงาน การถือครองที่ดิน การประกอบธุรกิจแทนคนไทย โครงสร้างบริษัท และการใช้ทรัพยากรท้องถิ่นย่อมตามมา เรื่องเหล่านี้ต้องตรวจสอบเป็นรายกรณี

เดลินิวส์รายงานข้อกังวลเกี่ยวกับวิลล่า ร้านอาหาร และธุรกิจท่องเที่ยว ส่วน Thai PBS รายงานการตรวจสอบสถานประกอบการต่างชาติบนเกาะพะงัน 3 แห่ง ในจำนวนนั้นมีโรงแรมของชาวอิสราเอลที่ใบอนุญาตไม่ตรงกับชื่อกิจการปัจจุบัน และมีการเปรียบเทียบปรับเจ้าของ ข่าวเดียวกันยังพบกิจการของคนสัญชาติฝรั่งเศสและเยอรมันที่มีปัญหาด้านใบอนุญาต

กุมภาพันธ์ 2569 Thai PBS รายงานการจับกุมเจ้าของร้านอาหารชาวอิสราเอลในคดีที่ตำรวจกล่าวหาว่าลักลอบจำหน่ายยาเสพติด และระบุว่าพบของกลางกว่า 50 ล้านบาท ผู้ถูกกล่าวหายังมีสิทธิต่อสู้คดี เหตุการณ์ของบุคคลหนึ่งไม่ควรถูกใช้เหมารวมชุมชนทั้งเกาะ

อีกด้านคือชุมชนที่พยายามดูแลกันเอง Times of Israel กล่าวถึง David’s Circle ศูนย์กิจกรรมในป่าที่เปิดให้ผู้รอดชีวิตจากเทศกาลดนตรี ผู้ผ่านการเป็นทหาร และผู้ได้รับผลกระทบจากสงครามมาพบปะ ทำศิลปะ ออกกำลังกาย และพูดคุย รายงานระบุว่าศูนย์ต้อนรับผู้มาเยือนมากกว่า 900 รายตั้งแต่เปิดในเดือนกันยายน 2567

สิ่งที่สะท้อนคือชุมชนต่างชาติบนเกาะเริ่มสร้างระบบพึ่งพากันเองในเรื่องอาหาร ศาสนา ความปลอดภัย และสภาพจิตใจ เครือข่ายแบบนี้ช่วยให้คนไกลบ้านมีที่พึ่ง แต่ถ้าเศรษฐกิจกลายเป็นวงปิด คนท้องถิ่นก็อาจเข้าถึงโอกาสได้น้อยลง

ความปลอดภัยทำให้เรื่องนี้ถูกจับตามอง พฤศจิกายน 2567 มีรายงานคำเตือนต่อชาวอิสราเอลก่อนงานฟูลมูนปาร์ตี้ หลังมีข้อมูลเรื่องความเป็นไปได้ของการโจมตีเป้าหมายชาวอิสราเอล เจ้าหน้าที่ไทยเพิ่มมาตรการรักษาความปลอดภัย ฝ่ายอิสราเอลแนะนำให้ระมัดระวังงานขนาดใหญ่ เหตุการณ์นี้ไม่ได้หมายความว่าเกิดเหตุโจมตีบนเกาะ แต่สะท้อนว่าพะงันต้องบริหารความเสี่ยงจากทั้งคนจำนวนมากและความขัดแย้งระหว่างประเทศ

ภาพของเกาะวันนี้มีทั้งทะเลและปาร์ตี้ เศรษฐกิจท่องเที่ยวที่รองรับคนอยู่ยาว ชุมชนชาวอิสราเอลที่มีอาหาร ภาษา ศาสนา และระบบช่วยเหลือ ตลอดจนกฎหมาย ที่ดิน ความปลอดภัย สิ่งแวดล้อม และความรู้สึกของคนท้องถิ่น

คำถามที่ควรถามไม่ใช่ชาวอิสราเอลกำลังยึดเกาะหรือไม่ แต่คือรัฐไทยตรวจสอบธุรกิจต่างชาติได้ทั่วถึงแค่ไหน คนท้องถิ่นได้ประโยชน์จากการเติบโตมากน้อยเพียงใด และนักท่องเที่ยวทุกสัญชาติได้รับการปฏิบัติภายใต้กฎหมายเดียวกันหรือเปล่า การต้อนรับที่ยั่งยืนต้องเดินคู่กับกติกาชัดเจนและการบังคับใช้กฎหมายโดยไม่เลือกสัญชาติ