น้ำท่วมซ้ำทุกปี รับมือยังไงให้บ้านเสียหายน้อยและไม่ต้องเริ่มต้นจากศูนย์

"ฝนตกหนักทีไร หลายบ้านไม่ได้กลัวแค่น้ำจะเข้าบ้าน แต่กลัวความเหนื่อยที่ต้องเริ่มเก็บของ ยกเครื่องใช้ไฟฟ้า ล้างโคลน ทิ้งเฟอร์นิเจอร์ และซ่อมแซมทุกอย่างซ้ำเหมือนเดิม หากพื้นที่เดิมถูกน้ำท่วมบ่อย การเตรียมตัวแบบรอให้มีประกาศเตือนแล้วค่อยขนของอาจไม่ทัน เพราะน้ำบางชนิดไหลเข้าพื้นที่เร็วมาก สิ่งแรกที่ควรทำคือทำประวัติน้ำท่วมของบ้านตัวเอง ไม่ใช่จำคร่าวๆ ว่าเคยท่วม แต่ควรจดว่าน้ำเข้าทางไหน ระดับสูงสุดอยู่ตรงจุดใด ใช้เวลากี่ชั่วโมงกว่าจะขึ้นถึงพื้นบ้าน น้ำลดช้าหรือเร็ว เกิดจากฝนตกในพื้นที่ น้ำจากคลอง น้ำระบายไม่ทัน หรือมีน้ำไหลย้อนจากท่อระบายน้ำ ข้อมูลพวกนี้ช่วยให้เลือกวิธีป้องกันได้ตรงจุดกว่าการซื้อกระสอบทรายมากองหน้าบ้านทุกปี หลังน้ำลด ควรถ่ายรูปเส้นระดับน้ำไว้บนผนังหรือเสา วัดความสูงจากพื้น เก็บภาพความเสียหายของเครื่องใช้ไฟฟ้า เฟอร์นิเจอร์ ประตู ผนัง และพื้นบ้าน พร้อมจดวันที่กับระยะเวลาที่น้ำขัง เมื่อเกิดเหตุครั้งต่อไปจะรู้ทันทีว่าสิ่งของชิ้นไหนต้องย้ายก่อน จุดไหนต้องทำแนวกั้น และระดับน้ำแบบใดควรเริ่มอพยพ แบ่งการรับมือออกเป็นสามชั้น จะช่วยให้ไม่วุ่นวายจนเกินไป

• ชั้นแรก ของจำเป็นที่ต้องหยิบได้ทันที เตรียมกระเป๋าฉุกเฉินไว้ในจุดสูง หยิบง่าย ประกอบด้วยเอกสารสำคัญใส่ถุงกันน้ำ ยาประจำตัว น้ำดื่ม อาหารที่เก็บได้นาน ไฟฉาย ถ่านสำรอง พาวเวอร์แบงก์ วิทยุหรือโทรศัพท์สำรอง ชุดปฐมพยาบาล หน้ากากอนามัย ถุงมือ รองเท้าบูท และของใช้สำหรับเด็ก ผู้สูงอายุ ผู้ป่วยติดเตียง หรือสัตว์เลี้ยง

• ชั้นที่สอง ของที่เคลื่อนย้ายได้ เครื่องใช้ไฟฟ้า ปลั๊กพ่วง เอกสาร เสื้อผ้า อาหารแห้ง เครื่องมือช่าง และของมีค่า ควรมีชั้นวางสูงหรือแท่นยกที่ถอดประกอบได้ อย่าวางของสำคัญไว้กับพื้น แม้ในช่วงที่ยังไม่มีน้ำ เพราะเวลาฝนตกหนักจะเสียเวลาขนย้ายมาก

• ชั้นที่สาม การปรับบ้านถาวร ย้ายปลั๊กไฟและอุปกรณ์ควบคุมไฟฟ้าให้สูงขึ้น ติดตั้งวาล์วกันน้ำย้อนในจุดที่เหมาะสม ปรับทางระบายน้ำ ทำขอบกั้นบริเวณประตู และเลือกวัสดุที่ทนน้ำสำหรับส่วนล่างของผนังหรือเฟอร์นิเจอร์

กระสอบทรายช่วยชะลอน้ำได้ แต่ไม่ใช่กำแพงวิเศษที่กันน้ำได้ทุกกรณี หากวางไม่แน่น น้ำจะไหลตามช่องว่างเข้ามาอยู่ดี และถ้าน้ำมาจากท่อหรือพื้นบ้าน การกั้นเฉพาะหน้าประตูอาจไม่ช่วยมากนัก จุดสำคัญคือดูเส้นทางน้ำให้ครบทั้งประตู รางระบายน้ำ ห้องน้ำ ท่อพื้น และช่องเปิดต่าง