โปสาลมาณพปุจฉา ที่ ๑๔
จาก โสฬสปัญหา ปารายนวรรค สุตตนิบาต ขุททกนิกาย พระสุตตันตปิฎก
๑. ผู้มีสติในสภาวะแห่งความไม่มีอะไรเลย
โปสาลมาณพ :
"ข้าแต่พระผู้มีพระภาค ข้าพระองค์ขอทูลถามถึงญาณของบุคคลผู้ละความสำคัญในรูป (รูปสัญญา) ได้แล้ว ละรูปกายได้หมดสิ้น เห็นอยู่ซึ่งสภาพว่า 'ไม่มีอะไรเล็กน้อยเลย' ทั้งภายในและภายนอก บุคคลผู้มีความตั้งใจเช่นนี้ จะพึงแนะนำ (พึงปฏิบัติ) อย่างไร พระเจ้าข้า?"
พระพุทธเจ้า :
"ดูก่อนโปสาละ ตถาคตย่อมรู้ภูมิเป็นที่ตั้งแห่งวิญญาณทั้งหมด จึงรู้บุคคลผู้มีสติ มีความตั้งใจอยู่ในอากิญจัญญายตนะนั้น ว่าเขาผู้ละรูปสัญญาได้ ย่อมเป็นผู้มีความมุ่งมั่นไปสู่สภาวะนั้น"
อรรถาธิบาย:
โปสาลมาณพถามถึงบุคคลที่ปฏิบัติจนบรรลุอากิญจัญญายตนะ (สมาธิขั้นสูงที่เพ่งความไม่มีอะไรเลยเป็นอารมณ์) ว่าควรทำอย่างไรต่อไป พระพุทธองค์ทรงตอบรับว่า ตถาคตรู้ชัดถึงสถานะของวิญญาณทุกรูปแบบ และรู้ว่าบุคคลในสภาวะนั้นละการยึดติดในรูปกายได้แล้ว และมุ่งสู่ความไม่มีอะไรเลยจริงๆ
๒. ก้าวข้ามความเพลิดเพลินในสมาธิ
พระพุทธเจ้า (ตรัสเพิ่มเติม) :
"ก็แลบุคคลนั้น ทราบว่าความเพลิดเพลิน (นันทิ) เป็นเครื่องประกอบกิเลส ดังนั้นแล้ว พึงพิจารณาเห็นสภาวะนั้นให้แจ่มแจ้ง (โดยความเป็นอนัตตา) นี้เป็นญาณของพราหมณ์ผู้มีสติ ผู้ประพฤติพรหมจรรย์อันสำเร็จแล้ว"
อรรถาธิบาย:
แม้อากิญจัญญายตนะจะสงบและประณีตมาก แต่ก็ยังเป็น "สังขตธรรม" (สิ่งที่ถูกปรุงแต่ง) และผู้ปฏิบัติมักจะหลงเพลิดเพลิน (นันทิ) ในความสงบนั้น พระองค์จึงทรงแนะให้พิจารณาความว่างนั้นว่าไม่ใช่ตัวตน (อนัตตา) เมื่อเห็นแจ้งดังนี้ จึงจะสลัดหลุดจากความยึดติดในสมาธิ และบรรลุญาณของมุนีผู้หลุดพ้นโดยสมบูรณ์
“ความเพลิดเพลินแม้ในความไม่มีอะไรเลย ก็ยังเป็นเครื่องผูกมัด ผู้มีสติเห็นแจ้งสภาวะนั้น ย่อมบรรลุญาณแห่งความหลุดพ้น”
https://jarukittihome.github.io/young-man-fourteen/
ส่องก่อนใคร ปฏิทินจีนกับเลขปฏิทิน งวด 1 ธันวาคม 2569 นี้
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯ
ตำนานเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยวกับมัสยิดกรือเซะ
รีวิวแกะกล่อง CAPTAIN AMERICA : THE FIRST AVENGERS กัปตันอเมริกา อเวนเจอร์สรุ่นที่ 1
เเนวทางเลขสัญจร อ.ไม้เอก นาคา 1 ธันวาคม 2569
นกตาทิพย์ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขวงกลมเด่น 3 จัดชุดสองตัวบน 31-33-35-37
ทำไมไม่ค่อยมีธงชาติสีม่วง
ทำไมคนสมัยก่อนถึงไม่ค่อยยิ้มเวลาถ่ายรูป? ความจริงเบื้องหลังใบหน้าเคร่งขรึมในภาพถ่ายโบราณ
ประเทศที่มีการเปลี่ยนชื่อใหม่ล่าสุด
รู้หรือไม่? รองเท้าส้นสูงในอดีตไม่ได้สร้างมาเพื่อผู้หญิง แต่เริ่มต้นจากรองเท้าของผู้ชายและทหารม้า
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
ย้อนตำนาน "Seiko TV Watch" นาฬิกาดูทีวีเรือนแรกของโลกแห่งยุค 80
มันมากกว่าแค่ “สมอง”
เปิด 6 ปรากฏการณ์ซีรีส์แนว Girl’s Love (GL) ของไทย ที่กำลังสร้างกระแสฟีเวอร์ไปทั่วเอเชียและโกยรายได้มหาศาล
ย้อนรอย 5 เหตุการณ์สารเคมีรั่วไหลและมลพิษทางน้ำครั้งใหญ่ในไทย บทเรียนราคาแพงที่ทำลายระบบนิเวศและวิถีชีวิตชาวบ้าน
เปิด 6 สารพิษอันตรายที่ปนเปื้อนในแหล่งน้ำธรรมชาติ! สังเกตอย่างไร และส่งผลต่อสุขภาพระยะยาวร้ายแรงแค่ไหน?