อุทยมาณพปุจฉา ที่ ๑๓
จาก โสฬสปัญหา ปารายนวรรค สุตตนิบาต ขุททกนิกาย พระสุตตันตปิฎก
๑. หนทางแห่งความบริสุทธิ์
อุทยมาณพ :
"ข้าแต่พระผู้มีพระภาค ข้าพระองค์มาเพื่อทูลถามพระองค์ผู้ทรงปราศจากธุลี (กิเลส) ทรงมีปกติประทับนั่งด้วยความเพ่งพินิจ (ฌาน) ขอพระองค์จงตรัสบอกข้อปฏิบัติอันเป็นเครื่องล่วงพ้นความโง่เขลา (อวิชชา) และการชำระใจให้บริสุทธิ์ด้วยเถิด พระเจ้าข้า"
พระพุทธเจ้า :
"ดูก่อนอุทยะ การชำระใจให้บริสุทธิ์ คือการละความพอใจในกามคุณเสียให้สิ้น และการขจัดโทมนัส (ความเสียใจ/ความขัดเคือง) เสียให้ได้ เป็นการบรรเทาความง่วงเหงาหาวนอน (ถีนมิทธะ) และการห้ามปรามความรำคาญใจ (อุทธัจจกุกกุจจะ)"
อรรถาธิบาย:
อุทยมาณพมุ่งเน้นถามถึงวิธีชำระจิตให้บริสุทธิ์จากอวิชชา พระพุทธองค์จึงทรงชี้ให้เห็นถึงการกำจัดนิวรณ์ (เครื่องกั้นจิตไม่ให้บรรลุความดี) เป็นด่านแรก คือต้องละกามฉันทะ พยาบาท ถีนมิทธะ และอุทธัจจกุกกุจจะ เพื่อเตรียมจิตให้พร้อมสู่ความสงบและบริสุทธิ์
๒. สติและอุเบกขา เครื่องทำลายอวิชชา
พระพุทธเจ้า (ตรัสเพิ่มเติม) :
"สติที่มีอุเบกขาเป็นบริวาร (อุเปกขาสติปาริสุทธิง) มีความตรึกธรรมเป็นเบื้องหน้า (ธัมมวิจยะ) เรากล่าวว่า นั่นคือธรรมเป็นเครื่องหลุดพ้นจากอวิชชา เป็นความทำลายเสียซึ่งความโง่เขลา"
อุทยมาณพ :
"โลกมีอะไรเป็นเครื่องผูกพันไว้ อะไรเป็นเครื่องสัญจรไปของโลกนั้น และเพราะละอะไรได้เด็ดขาด จึงเรียกว่า นิพพาน พระเจ้าข้า?"
พระพุทธ เจ้า :
"โลกมีความเพลิดเพลิน (นันทิ) เป็นเครื่องผูกพัน มีความตรึก (วิตก) เป็นเครื่องสัญจรไป เพราะละความทะยานอยาก (ตัณหา) เสียได้เด็ดขาด จึงเรียกว่า นิพพาน"
อรรถาธิบาย:
การเจริญสติที่สมบูรณ์ต้องประกอบด้วย "อุเบกขา" (ความวางเฉย ไม่ยินดียินร้าย) และการสอดส่องพิจารณาธรรม นี่คืออาวุธสำคัญในการทำลายอวิชชา พระองค์ยังทรงตอบปัญหาเชิงปรัชญาอย่างลึกซึ้งว่า โลกที่สัตว์เวียนว่ายอยู่นี้ถูกผูกมัดด้วย "ความเพลิดเพลิน" ขับเคลื่อนด้วย "ความคิดปรุงแต่ง" และการจะหลุดพ้นเข้าสู่นิพพานได้ มีเพียงหนทางเดียวคือ "การละตัณหา"
“โลกมีความเพลิดเพลินเป็นเครื่องผูกพัน เพราะละตัณหาเสียได้เด็ดขาด จึงเรียกว่า นิพพาน”
https://jarukittihome.github.io/young-man-thirteen/
แครอทจิ๋วในถุงทำมาจากอะไร
6 สเกตบอร์ดแผ่นไม้ลายกราฟิตียุค 90s ที่ผ่านการเล่นมาแล้ว แต่ราคายังพุ่งแรง!
เลขชน 3 สำนัก 16 ก.ย. 69 ไทยรัฐ-เดลินิวส์-บางกอกทูเดย์ เลข 4-5 โผล่ครบ
รู้หรือไม่? ปลาในประเทศไทยบางชนิดไม่ได้จับหรือซื้อขายกันได้อย่างที่คิด 🐟
ตำนานจุดทศนิยมของผักโขมเกิดขึ้นจริงหรือไม่
เตรียมใจ… คำที่เรามักลืม จนกระทั่งเหตุการณ์ในชีวิต ไม่เหมือนเดิมอีกต่อไป
เด็กเทคนิคเรียนสายไหนมากที่สุด เปิดข้อมูลอาชีวะ สายช่างที่มีผู้เรียนมากอันดับ 1
อำเภอที่ขอแยกตัวเป็นจังหวัด อำเภอล่าสุดของประเทศไทย
มหาวิทยาลัยไทยที่ติดอันดับโลก อันดับ 1 ของไทยอยู่ที่เท่าไร?
เปิด 10 เลขขายดี งวด 16 ก.ย. 69 เลขไหนถูกกว้านซื้อ และเลขไหนโผล่ซ้ำหลายกระแส
5 ภาพถ่ายโบราณแบบออริจินัล ที่กลายเป็นของสะสมทรงคุณค่าราคาแพง
ไขปริศนา DNA ดำรงอยู่ถึงเอเชียตะวันออกเฉียงใต้: "เดนิโซวัน" มนุษย์ลึกลับผู้เคยครองโลกโบราณตำนานจุดทศนิยมของผักโขมเกิดขึ้นจริงหรือไม่แครอทจิ๋วในถุงทำมาจากอะไร
ทำไมองุ่นผ่าครึ่งในไมโครเวฟจึงเกิดประกายพลาสมา
น้ำตาลทรายแดงดีต่อสุขภาพกว่าน้ำตาลขาวจริงหรือ
สนามบินที่ตั้งอยู่ห่างไกลจากตัวเมืองมากที่สุดในประเทศไทย
กว่าจะเป็น 1 กระทู้บน Postjung ผมทำอะไรบ้าง? หลังบ้านตั้งแต่หาเรื่องจนตามผลหลังโพสต์
สาระ เกร็ดน่ารู้
ทำไมองุ่นผ่าครึ่งในไมโครเวฟจึงเกิดประกายพลาสมา
เปิด 5 ประเทศที่กินข้าวน้อยที่สุดในโลก คนที่นั่นกินอะไรแทนข้าว?จิตวิทยาของคนชอบเปิดเพลงเดิมซ้ำๆ เป็นร้อยรอบ: สมองกำลังใช้มันเป็นยารักษาแผลใจอยู่หรือเปล่า?เปิดปริศนา 2,600 ปี! “มาดีเอส” (Madyes) ราชาไร้ตัวตน ผู้เคยปกครองเอเชีย หรือเป็นแค่เรื่องแต่งของประวัติศาสตร์?