กัปปมาณพปุจฉา ที่ ๑๐
จาก โสฬสปัญหา ปารายนวรรค สุตตนิบาต ขุททกนิกาย พระสุตตันตปิฎก
๑. เกาะที่พึ่งท่ามกลางห้วงน้ำใหญ่
กัปปมาณพ :
"ข้าแต่พระผู้มีพระภาค เมื่อห้วงน้ำใหญ่ (ชราและมรณะ) เกิดขึ้นแล้วแก่ชนทั้งหลาย ผู้ต้องเผชิญอยู่ท่ามกลางห้วงน้ำอันมีภัยอย่างใหญ่หลวง ขอพระองค์จงตรัสบอก 'เกาะ' (ที่พึ่ง) แก่ข้าพระองค์ ขอจงตรัสบอกเกาะที่ความทุกข์นี้จะไม่พึงมีต่อไปด้วยเถิด พระเจ้าข้า"
พระพุทธเจ้า :
"ดูก่อนกัปปะ เมื่อห้วงน้ำใหญ่เกิดขึ้นแล้วแก่ชนทั้งหลาย ผู้ตั้งอยู่ท่ามกลางห้วงน้ำอันมีภัยอย่างใหญ่หลวง เราขอบอกเกาะแก่ท่าน... ความไม่มีกิเลสเครื่องกังวล ความไม่ยึดมั่นถือมั่นสิ่งใดๆ นั่นแลคือเกาะ ไม่มีเกาะอื่นยิ่งไปกว่านี้ เราเรียกเกาะนี้ว่า 'นิพพาน' อันเป็นที่สิ้นไปแห่งชราและมรณะ"
อรรถาธิบาย:กัปปมาณพเปรียบเทียบวัฏสงสารที่มีความแก่ (ชรา) และความตาย (มรณะ) ว่าเป็นเสมือน "ห้วงน้ำใหญ่" (โอฆะ) ที่พัดทำลายและกลืนกินสรรพสัตว์ เขาแสวงหา "เกาะ" หรือพื้นที่สูงที่น้ำท่วมไม่ถึง เพื่อเป็นที่พึ่งพิง พระพุทธองค์จึงทรงชี้ให้เห็นว่า "เกาะ" ที่ปลอดภัยที่สุดนั้นไม่ได้อยู่ที่ไหน แต่อยู่ที่สภาวะจิตใจที่ว่างเปล่าจากกิเลส (อากิญจัญญัง) และการไม่ยึดมั่นถือมั่นในสิ่งใดๆ (อนาทานัง) สภาวะแห่งความหลุดพ้นนี้เรียกว่า "นิพพาน"
๒. ผู้มีสติ ย่อมพ้นจากอำนาจมาร
พระพุทธเจ้า (ตรัสเพิ่มเติม) :
"ชนเหล่าใดรู้แจ้งธรรมนี้แล้ว เป็นผู้มีสติ เห็นธรรมแล้ว ดับสนิทแล้ว ชนเหล่านั้นย่อมไม่ตกอยู่ในอำนาจของมาร ไม่ต้องเดินตามทางของมารเลย"
อรรถาธิบาย:เมื่อบุคคลเข้าใจและเข้าถึงนิพพาน คือความไม่ยึดมั่นถือมั่นแล้ว จิตย่อมมีความสติสมบูรณ์และดับความเร่าร้อนทั้งปวง บุคคลนั้นย่อมเป็นอิสระจากวัฏฏะ พญามาร (เครื่องเศร้าหมองและมัจจุราช) ไม่สามารถครอบงำ หรือล่อลวงให้กลับไปสู่กระแสแห่งความทุกข์และการเวียนว่ายตายเกิดได้อีกต่อไป
“ความไม่มีกิเลสเครื่องกังวล ความไม่ยึดมั่นถือมั่น เราเรียกเกาะนี้ว่า 'นิพพาน' อันเป็นที่สิ้นไปแห่งชราและมรณะ”
https://jarukittihome.github.io/young-man-ten/
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯ
ตำนานเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยวกับมัสยิดกรือเซะ
รีวิวแกะกล่อง CAPTAIN AMERICA : THE FIRST AVENGERS กัปตันอเมริกา อเวนเจอร์สรุ่นที่ 1
เเนวทางเลขสัญจร อ.ไม้เอก นาคา 1 ธันวาคม 2569
รู้หรือไม่? รองเท้าส้นสูงในอดีตไม่ได้สร้างมาเพื่อผู้หญิง แต่เริ่มต้นจากรองเท้าของผู้ชายและทหารม้า
ส่องก่อนใคร ปฏิทินจีนกับเลขปฏิทิน งวด 1 ธันวาคม 2569 นี้
นกตาทิพย์ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขวงกลมเด่น 3 จัดชุดสองตัวบน 31-33-35-37
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
ทำไมคนสมัยก่อนถึงไม่ค่อยยิ้มเวลาถ่ายรูป? ความจริงเบื้องหลังใบหน้าเคร่งขรึมในภาพถ่ายโบราณ
ทำไมไม่ค่อยมีธงชาติสีม่วง
สนามบินแห่งเดียวของไทย ที่ตัวสนามบินตั้งอยู่ในเขต 2 จังหวัด
ย้อนตำนาน "Seiko TV Watch" นาฬิกาดูทีวีเรือนแรกของโลกแห่งยุค 80
มันมากกว่าแค่ “สมอง”
เปิด 6 ปรากฏการณ์ซีรีส์แนว Girl’s Love (GL) ของไทย ที่กำลังสร้างกระแสฟีเวอร์ไปทั่วเอเชียและโกยรายได้มหาศาล
ย้อนรอย 5 เหตุการณ์สารเคมีรั่วไหลและมลพิษทางน้ำครั้งใหญ่ในไทย บทเรียนราคาแพงที่ทำลายระบบนิเวศและวิถีชีวิตชาวบ้าน
เปิด 6 สารพิษอันตรายที่ปนเปื้อนในแหล่งน้ำธรรมชาติ! สังเกตอย่างไร และส่งผลต่อสุขภาพระยะยาวร้ายแรงแค่ไหน?