เหมกมาณพปุจฉา ที่ ๘
จาก โสฬสปัญหา ปารายนวรรค สุตตนิบาต ขุททกนิกาย พระสุตตันตปิฎก
๑. ความเบื่อหน่ายในคำสอนแต่หนหลัง
เหมกมาณพ :
"ข้าแต่พระโคดม คำสอนของอาจารย์ทั้งหลายในกาลก่อนที่ข้าพระองค์เคยสดับมาว่า 'ได้เป็นอย่างนี้แล้ว และจักเป็นอย่างนี้' ล้วนแต่เป็นคำกล่าวตามๆ กันมา เป็นสิ่งที่รังแต่จะเพิ่มพูนความตริตรึกให้ฟุ้งซ่าน ข้าพระองค์มิได้ยินดีในคำสอนเหล่านั้นเลย ขอพระองค์จงตรัสบอกธรรมอันเป็นเครื่องถอนตัณหา ซึ่งบุคคลรู้แล้ว มีสติ เที่ยวไป พึงล่วงพ้นตัณหาความผูกพันในโลกได้ด้วยเถิด"
พระพุทธเจ้า :
"ดูก่อนเหมกะ นิพพานอันเป็นที่ดับแห่งตัณหา เป็นความกำจัดความกำหนัดยินดีในอารมณ์อันเป็นที่รักที่พอใจทั้งหลาย ไม่ว่าจะเป็นสิ่งที่ได้เห็น ได้ยิน ได้กลิ่น ได้ลิ้มรส ได้สัมผัส หรือได้รู้แจ้งทางใจ"
อรรถาธิบาย:
เหมกมาณพเบื่อหน่ายต่อความรู้เชิงทฤษฎีหรือการคาดเดาอนาคต/อดีตตามคำสอนของอาจารย์ก่อนๆ เพราะมันสร้างแต่ความปรุงแต่งทางความคิด ไม่ทำให้สงบ พระพุทธองค์จึงตรัสตอบชี้ตรงเข้าสู่สภาวะปรมัตถ์ ว่านิพพานคือการไม่หลงเพลิดเพลิน (นันทิ) ในอายตนะหรือผัสสะใดๆ ที่มากระทบเลย
๒. ผู้มีสติ ผู้ดับแล้ว
พระพุทธเจ้า (ตรัสเพิ่มเติม) :
"ชนเหล่าใดรู้แจ้งธรรมนี้แล้ว เป็นผู้มีสติ มีความดับสนิทแล้วในปัจจุบัน ชนเหล่านั้นย่อมเป็นผู้สงบระงับ ล่วงพ้นตัณหาความผูกพันในโลกได้แล้ว"
อรรถาธิบาย:
การดับตัณหาไม่จำเป็นต้องรอให้ตายพ้นไปจากโลกนี้ (นิพพานในอนาคต) แต่ผู้ที่มีสติสมบูรณ์ รู้เท่าทันและสลัดความกำหนัดยินดีในสิ่งที่เข้ามากระทบได้ ย่อมสัมผัสถึงความสงบเย็น (ดับสนิท) ได้ในขณะปัจจุบัน และหลุดพ้นจากวัฏฏะเครื่องผูกมัดในโลกนี้โดยสิ้นเชิง
“การกำจัดความยินดีในอารมณ์อันเป็นที่รัก นั่นคือนิพพานอันเป็นที่ดับแห่งตัณหา”
https://jarukittihome.github.io/young-man-eight/
ตำนานเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยวกับมัสยิดกรือเซะ
ส่องก่อนใคร ปฏิทินจีนกับเลขปฏิทิน งวด 1 ธันวาคม 2569 นี้
รีวิวแกะกล่อง CAPTAIN AMERICA : THE FIRST AVENGERS กัปตันอเมริกา อเวนเจอร์สรุ่นที่ 1
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯ
นกตาทิพย์ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขวงกลมเด่น 3 จัดชุดสองตัวบน 31-33-35-37
ทำไมไม่ค่อยมีธงชาติสีม่วง
เเนวทางเลขสัญจร อ.ไม้เอก นาคา 1 ธันวาคม 2569
ย้อนตำนาน "Seiko TV Watch" นาฬิกาดูทีวีเรือนแรกของโลกแห่งยุค 80
เปิด 5 อบต. รายได้รวมสูงที่สุดในไทย ปี 2569 ตัวเลขทะลุพันล้าน!
รู้หรือไม่? รองเท้าส้นสูงในอดีตไม่ได้สร้างมาเพื่อผู้หญิง แต่เริ่มต้นจากรองเท้าของผู้ชายและทหารม้า
มดเดินเป็นแถวเพราะตามกลิ่นฟีโรโมน ไม่ใช่เพราะมีหัวหน้า
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
มันมากกว่าแค่ “สมอง”
เปิด 6 ปรากฏการณ์ซีรีส์แนว Girl’s Love (GL) ของไทย ที่กำลังสร้างกระแสฟีเวอร์ไปทั่วเอเชียและโกยรายได้มหาศาล
ย้อนรอย 5 เหตุการณ์สารเคมีรั่วไหลและมลพิษทางน้ำครั้งใหญ่ในไทย บทเรียนราคาแพงที่ทำลายระบบนิเวศและวิถีชีวิตชาวบ้าน
เปิด 6 สารพิษอันตรายที่ปนเปื้อนในแหล่งน้ำธรรมชาติ! สังเกตอย่างไร และส่งผลต่อสุขภาพระยะยาวร้ายแรงแค่ไหน?