นันทมาณพปุจฉา ที่ ๗
จาก โสฬสปัญหา ปารายนวรรค สุตตนิบาต ขุททกนิกาย พระสุตตันตปิฎก
๑. ความหมายของคำว่า "มุนี"
นันทมาณพ :
"ข้าแต่พระผู้มีพระภาค ชนทั้งหลายในโลกกล่าวว่า มุนีมีอยู่ เขาเรียกคนว่าเป็นมุนีเพราะเหตุใด? เพราะมีความรู้ หรือเพราะรูปแบบการดำเนินชีวิต (ความเป็นอยู่) พระเจ้าข้า?"
พระพุทธเจ้า :
"ดูก่อนนันทะ ผู้ฉลาดในโลกนี้ ย่อมไม่กล่าวเรียกบุคคลว่าเป็นมุนี เพราะความเห็น เพราะการฟัง หรือเพราะความรู้ เรากล่าวว่า ผู้ใดกำจัดเสนาแห่งมารได้แล้ว เป็นผู้ไม่มีกิเลสเครื่องกังวล เที่ยวไป ผู้ไม่มีความหวังทะยานอยาก ผู้นั้นแลคือ มุนี"
อรรถาธิบาย:
พระพุทธองค์ทรงปรับความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนของโลก ว่าความเป็นปราชญ์หรือมุนีที่แท้จริงในทางพุทธศาสนา ไม่ได้วัดกันที่การสะสมความรู้ทางโลก การท่องจำ หรือวัตรปฏิบัติภายนอก แต่วัดกันที่ความบริสุทธิ์ภายใน คือการละทิ้งความยึดมั่นถือมั่นและดับตัณหาได้เด็ดขาด
๒. การข้ามพ้นโอฆะ (ห้วงน้ำแห่งวัฏสงสาร)
นันทมาณพ :
"สมณพราหมณ์บางพวก กล่าวถึงความบริสุทธิ์ด้วยความเห็น ด้วยการฟัง ด้วยศีลและพรต... ท่านเหล่านั้นประพฤติอยู่ในสิ่งเหล่านั้น จะสามารถข้ามพ้นความเกิดและความแก่ได้หรือไม่ พระเจ้าข้า?"
พระพุทธเจ้า :
"ถึงแม้สมณพราหมณ์เหล่านั้นจะกล่าวอ้างเช่นนั้น แต่ตราบใดที่พวกเขายังมีความยึดมั่น เรากล่าวว่า พวกเขายังไม่ข้ามพ้นความเกิดและความแก่ไปได้... สมณพราหมณ์ผู้ใด ละทิ้งความยึดถือในอารมณ์ทั้งปวง ไม่ว่าจะเป็นสิ่งลวงโลก หรือแม้แต่ทิฏฐิของตน ผู้ที่ไม่มีตัณหาในภพน้อยและภพใหญ่ เรากล่าวว่า ผู้นั้นแลข้ามห้วงน้ำใหญ่ได้แล้ว"
อรรถาธิบาย:
การถือศีลหรือบำเพ็ญตบะ หากกระทำด้วยความยึดติด (อุปาทาน) ว่าสิ่งนี้จะทำให้ตนวิเศษกว่าผู้อื่น ก็ยังคงติดอยู่ในกับดักแห่งวัฏสงสาร ผู้ที่จะข้ามพ้นได้ต้องปล่อยวางแม้กระทั่งความยึดติดในศีลพรตหรือทฤษฎีทางปัญญาของตนเอง
“ผู้ละความยึดถือทั้งปวง หมดความทะยานอยาก ผู้นั้นแล คือมุนีผู้ข้ามพ้นโอฆะ”
https://jarukittihome.github.io/young-man-seven/
ตำนานเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยวกับมัสยิดกรือเซะ
รีวิวแกะกล่อง CAPTAIN AMERICA : THE FIRST AVENGERS กัปตันอเมริกา อเวนเจอร์สรุ่นที่ 1
ส่องก่อนใคร ปฏิทินจีนกับเลขปฏิทิน งวด 1 ธันวาคม 2569 นี้
เเนวทางเลขสัญจร อ.ไม้เอก นาคา 1 ธันวาคม 2569
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯ
นกตาทิพย์ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขวงกลมเด่น 3 จัดชุดสองตัวบน 31-33-35-37
ทำไมคนสมัยก่อนถึงไม่ค่อยยิ้มเวลาถ่ายรูป? ความจริงเบื้องหลังใบหน้าเคร่งขรึมในภาพถ่ายโบราณ
รู้หรือไม่? รองเท้าส้นสูงในอดีตไม่ได้สร้างมาเพื่อผู้หญิง แต่เริ่มต้นจากรองเท้าของผู้ชายและทหารม้า
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
ทำไมไม่ค่อยมีธงชาติสีม่วง
ย้อนตำนาน "Seiko TV Watch" นาฬิกาดูทีวีเรือนแรกของโลกแห่งยุค 80
มดเดินเป็นแถวเพราะตามกลิ่นฟีโรโมน ไม่ใช่เพราะมีหัวหน้า
มันมากกว่าแค่ “สมอง”
เปิด 6 ปรากฏการณ์ซีรีส์แนว Girl’s Love (GL) ของไทย ที่กำลังสร้างกระแสฟีเวอร์ไปทั่วเอเชียและโกยรายได้มหาศาล
ย้อนรอย 5 เหตุการณ์สารเคมีรั่วไหลและมลพิษทางน้ำครั้งใหญ่ในไทย บทเรียนราคาแพงที่ทำลายระบบนิเวศและวิถีชีวิตชาวบ้าน
เปิด 6 สารพิษอันตรายที่ปนเปื้อนในแหล่งน้ำธรรมชาติ! สังเกตอย่างไร และส่งผลต่อสุขภาพระยะยาวร้ายแรงแค่ไหน?