11 สายงานที่ภาครัฐเตรียมลดขนาดในปี 2570

จากมติคณะรัฐมนตรีที่มีการประกาศปฏิรูประบบบริหารกำลังคนภาครัฐ โดยกำหนดนโยบายให้ 11 สายงานปฏิบัติงานเมื่อมีผู้เกษียณอายุราชการแล้ว ให้ทำการยุบเลิกตำแหน่งทันที โดยเริ่มมีผลตั้งแต่ปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 เป็นต้นไป เพื่อลดขนาดองค์กรและปรับเปลี่ยนรูปแบบการทำงานไปสู่ระบบดิจิทัล (Digital Transformation) มากขึ้น

การปรับโครงสร้างกำลังคนภาครัฐในครั้งนี้เน้นการปรับลดตำแหน่งงานสายปฏิบัติการที่ใช้ทักษะเฉพาะทางแบบเดิม หรือตำแหน่งที่เทคโนโลยีและระบบอัตโนมัติสามารถเข้ามาทดแทนได้ รายละเอียดและภาระงานของทั้ง 11 สายงานมีดังนี้

1. เจ้าพนักงานธุรการ (เฉพาะราชการบริหารส่วนกลาง)

 ลักษณะงาน: รับ-ส่งเอกสาร จัดเก็บแฟ้มหนังสือราชการ จัดทำวาระการประชุม และดูแลงานสารบรรณทั่วไปในกระทรวงหรือกรม

 เหตุผลการปรับลด: ปัจจุบันภาครัฐนำระบบสารบรรณอิเล็กทรอนิกส์ (e-Saraban) และระบบจัดเก็บเอกสารบนระบบคลาวด์มาใช้ ส่งผลให้งานเอกสารกระดาษและการเดินหนังสือลดลงอย่างมาก

2. เจ้าพนักงานเผยแพร่และประชาสัมพันธ์

 ลักษณะงาน: แจ้งข่าวสาร แจกเอกสารแถลงข่าว และประสานงานสื่อมวลชนเพื่อเผยแพร่ภารกิจของหน่วยงาน

 เหตุผลการปรับลด: การสื่อสารยุคใหม่ปรับไปสู่ช่องทางดิจิทัลและโซเชียลมีเดีย ซึ่งข้าราชการสายงานหลักหรือเจ้าหน้าที่สารสนเทศสามารถบริหารจัดการเนื้อหาผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ได้โดยตรง

3. เจ้าพนักงานสื่อสาร

 ลักษณะงาน: ดูแลและควบคุมระบบวิทยุสื่อสาร ระบบโทรสาร (Fax) สายด่วน หรือการเชื่อมต่อระบบโทรศัพท์ภายในองค์กร

 เหตุผลการปรับลด: เทคโนโลยีการสื่อสารเปลี่ยนไปใช้โครงข่ายอินเทอร์เน็ต แอปพลิเคชันส่งข้อความ และระบบการสื่อสารผ่านดาวเทียม/ดิจิทัลแบบรวมศูนย์ ซึ่งมีความเสถียรและดูแลได้ง่ายกว่า

4. เจ้าพนักงานโสตทัศนศึกษา

 ลักษณะงาน: ควบคุมและจัดเตรียมอุปกรณ์ฉายภาพ เครื่องเสียง โปรเจกเตอร์ และอุปกรณ์ประกอบการประชุมหรือจัดกิจกรรม

 เหตุผลการปรับลด: ห้องประชุมและระบบการจัดเลี้ยงในปัจจุบันใช้ระบบสมาร์ตอัจฉริยะ (Smart Meeting Room) ที่ผู้จัดงานสามารถเชื่อมต่ออุปกรณ์และเปิดใช้งานได้เองอย่างสะดวก

5. เจ้าพนักงานห้องสมุด

 ลักษณะงาน: จัดเก็บ ลงทะเบียน ยืม-คืน และดูแลความเรียบร้อยของทรัพยากรหนังสือในห้องสมุดของหน่วยงาน

 เหตุผลการปรับลด: ฐานข้อมูลความรู้เปลี่ยนไปอยู่ในรูปแบบ e-Book, คลังข้อมูลดิจิทัล (Digital Archive) และระบบสืบค้นอัตโนมัติ ทำให้บทบาทการจัดการเชิงกายภาพลดลง

6. นายช่างขุดลอก

 ลักษณะงาน: ควบคุมการปฏิบัติงานเครื่องจักรขุดลอกลำน้ำ ร่องน้ำ หรือคูคลอง เพื่อเปิดทางน้ำและป้องกันน้ำท่วม

 เหตุผลการปรับลด: ภาครัฐปรับเปลี่ยนรูปแบบการดำเนินงานโดยเน้นการว่าจ้างเอกชน (Outsourcing) หรือใช้เทคโนโลยีเครื่องจักรขนาดใหญ่ที่บริหารโดยวิศวกรเฉพาะทางแทนการถือครองตำแหน่งประจำ

7. นายช่างพิมพ์

 ลักษณะงาน: ควบคุมเครื่องพิมพ์ อุปกรณ์เรียงพิมพ์ และการจัดทำแบบพิมพ์ เอกสาร หนังสือ หรือแบบฟอร์มทางราชการ

 เหตุผลการปรับลด: เอกสารราชการลดการพิมพ์บนกระดาษลง (Paperless) และใช้วิธีส่งโรงพิมพ์ภายนอกเมื่อมีความจำเป็นต้องพิมพ์แบบจำนวนมาก

8. นายช่างภาพ

 ลักษณะงาน: บันทึกภาพถ่ายและวิดีโอในงานพิธีการ การลงพื้นที่ และกิจกรรมต่างๆ ของผู้บริหารและหน่วยงาน

 เหตุผลการปรับลด: สมาร์ตโฟนและกล้องดิจิทัลในปัจจุบันใช้งานง่าย บุคลากรทั่วไปสามารถบันทึกภาพพื้นฐานได้เอง หรือหากเป็นงานสำคัญระดับใหญ่จะใช้วิธีจัดจ้างทีมงานภายนอกเฉพาะกิจ

9. นายช่างศิลป์

 ลักษณะงาน: ออกแบบ นิทรรศการ ฉาก วาดภาพ วาดแผนภูมิ หรือทำป้ายประชาสัมพันธ์สำหรับการจัดงานของหน่วยงาน

 เหตุผลการปรับลด: การใช้อุปกรณ์และโปรแกรมสำเร็จรูปดิจิทัลในการออกแบบแพร่หลายขึ้น และนิทรรศการส่วนใหญ่เปลี่ยนมาแสดงผลผ่านจอแสดงผลดิจิทัล

10. บรรณารักษ์ (ยกเว้นกรณีกรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม)

 ลักษณะงาน: บริหารจัดการระบบคลังหนังสือ วิเคราะห์และจัดหมวดหมู่สารสนเทศ ตลอดจนให้บริการข้อมูลวิชาการ

 เหตุผลการปรับลด: คลังข้อมูลทางวิชาการและงานวิจัยส่วนใหญ่อยู่ในรูปแบบดิจิทัล (ดิจิทัลไลบรารี) ที่ผู้ใช้บริการสามารถสืบค้นได้เอง ยกเว้นกรมศิลปากรที่ยังต้องรักษาตำแหน่งไว้เนื่องจากมีภารกิจเฉพาะด้านในการดูแลหอสมุดแห่งชาติและเอกสารโบราณ

11. ผู้ประกาศและรายงานข่าว

 ลักษณะงาน: อ่านประกาศ แถลงการณ์ และรายงานข่าวทางวิทยุหรือโทรทัศน์ของหน่วยงานรัฐ

 เหตุผลการปรับลด: สื่อของรัฐปรับเปลี่ยนโครงสร้างไปสู่ดิจิทัลทีวีและสื่อออนไลน์ ซึ่งสามารถใช้ระบบ AI สังเคราะห์เสียง/ภาพ หรือให้เจ้าหน้าที่ฝ่ายประชาสัมพันธ์ปฏิบัติหน้าที่ร่วมได้