ประเทศไหนซื้อข้าวไทยมากที่สุด คำตอบอาจไม่ใช่ประเทศที่คิด

เปิดสถิติ 2025 ประเทศไหนซื้อข้าวไทยมากที่สุด? คำตอบอาจไม่ใช่ประเทศที่คิด

เวลาพูดถึง “ข้าวไทย” หลายคนอาจนึกถึงข้าวหอมมะลิที่วางขายอยู่ตามซูเปอร์มาร์เก็ตต่างประเทศ หรือภาพประเทศไทยในฐานะหนึ่งในประเทศผู้ส่งออกข้าวรายสำคัญของโลก

แต่ถ้าถามให้เจาะจงลงไปอีกว่า ประเทศไหนซื้อข้าวจากไทยมากที่สุด? คำตอบอาจไม่ใช่ตลาดใหญ่ที่หลายคนคุ้นชื่อ

ข้อมูลการส่งออกข้าวของไทยตลอดปี 2025 จากสมาคมผู้ส่งออกข้าวไทย ระบุว่า อิรักเป็นตลาดอันดับ 1 ของไทยตามปริมาณ โดยนำเข้าข้าวจากไทยประมาณ 1.001 ล้านตัน มากกว่าทุกประเทศในตาราง ขณะที่แอฟริกาใต้และสหรัฐอเมริกาตามมาเป็นอันดับ 2 และ 3

นี่จึงเป็นเรื่องที่น่าสนใจ เพราะตลาดข้าวไทยไม่ได้มีเพียงภาพจำอย่างสหรัฐฯ จีน หรือประเทศเพื่อนบ้านเท่านั้น แต่กระจายไปตั้งแต่ตะวันออกกลาง แอฟริกา ไปจนถึงเอเชียและยุโรป

อิรักขึ้นอันดับ 1 ตลาดข้าวไทย

ตัวเลขปี 2025 ค่อนข้างชัดเจน

อิรักนำเข้าข้าวจากไทย 1,001,306 ตัน คิดเป็นมูลค่าประมาณ 14,088 ล้านบาท ตามข้อมูลของสมาคมผู้ส่งออกข้าวไทย ซึ่งอ้างอิงข้อมูลจากศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร กระทรวงพาณิชย์ ร่วมกับกรมศุลกากร

อันดับถัดมาคือ แอฟริกาใต้ 875,737 ตัน และ สหรัฐอเมริกา 818,421 ตัน

ส่วนจีนอยู่ที่ 654,770 ตัน ขณะที่เซเนกัลอยู่ที่ 286,729 ตัน

ตัวเลขนี้ทำให้เห็นภาพอย่างหนึ่งชัดเจน คือ ตลาดข้าวไทยไม่ได้กระจุกตัวอยู่ในประเทศมหาอำนาจเพียงไม่กี่ประเทศ

ตลาดในตะวันออกกลางและแอฟริกาก็มีบทบาทอย่างมากเช่นกัน

แล้วทำไมอิรักถึงเป็นตลาดใหญ่?

ตรงนี้ต้องระวังไม่ตีความตัวเลขเกินกว่าข้อมูลที่มี

สถิติการส่งออกบอกได้ว่าอิรักเป็นตลาดขนาดใหญ่ของข้าวไทย แต่ ไม่ได้หมายความว่าข้าวไทยทั้งหมดที่ส่งไปอิรักเป็นข้าวชนิดเดียวกัน หรือมีเหตุผลเพียงข้อเดียวที่ทำให้อิรักซื้อข้าวจากไทย

ข้อมูลปี 2025 จึงเหมาะกับการใช้ตอบคำถามว่า “ใครซื้อเยอะที่สุด” มากกว่าการฟันธงว่า “ทำไมจึงซื้อเยอะที่สุด”

ที่น่าสนใจอีกอย่างคือ เมื่อดูข้อมูลปี 2024 จะเห็นว่าลำดับตลาดมีการเปลี่ยนแปลงได้

ข้อมูลรัฐบาลไทยระบุว่าในปี 2024 อินโดนีเซียเป็นตลาดข้าวไทยอันดับ 1 ที่ประมาณ 1.33 ล้านตัน ตามด้วยอิรักประมาณ 1 ล้านตัน สหรัฐฯ 0.85 ล้านตัน แอฟริกาใต้ 0.83 ล้านตัน และฟิลิปปินส์ 0.62 ล้านตัน

แต่ข้อมูลฉบับปรับปรุงของสมาคมผู้ส่งออกข้าวไทยระบุยอดปี 2024 ของอินโดนีเซียไว้ที่ 1,343,174 ตัน และอิรัก 997,185 ตัน ขณะที่ข้อมูลปี 2025 แสดงว่าอินโดนีเซียลดลงอย่างมากเหลือ 95,709 ตัน

ความเปลี่ยนแปลงนี้สะท้อนให้เห็นว่า ตลาดข้าวโลกไม่ได้อยู่นิ่ง การซื้อของแต่ละประเทศขึ้นอยู่กับผลผลิตในประเทศ นโยบายการนำเข้า ราคา และสถานการณ์ตลาดในแต่ละช่วงเวลา

ไทยส่งออกข้าวทั้งหมดเท่าไร?

ตลอดปี 2025 ไทยส่งออกข้าวประมาณ 7.90 ล้านตัน มูลค่าราว 148,238 ล้านบาท ตามข้อมูลสมาคมผู้ส่งออกข้าวไทย

เมื่อเทียบกับปี 2024 ที่ส่งออกได้เกือบ 9.99 ล้านตัน จะเห็นว่าปริมาณลดลงค่อนข้างมาก

สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรก็รายงานตัวเลขปี 2025 ในทิศทางเดียวกัน โดยระบุปริมาณการส่งออก “ข้าว” อยู่ที่ประมาณ 7.90 ล้านตัน และมูลค่าประมาณ 148.24 พันล้านบาท

สาเหตุหนึ่งของภาพรวมตลาดในช่วงนั้นคือการแข่งขันในตลาดโลกที่เปลี่ยนไป โดยเฉพาะการกลับมาส่งออกข้าวของอินเดีย หลังผ่อนคลายข้อจำกัดด้านการส่งออก ทำให้ปริมาณข้าวในตลาดโลกเพิ่มขึ้นและกดดันผู้ส่งออกประเทศอื่น

ข้าวไทยไม่ได้แข่งด้วย “ปริมาณ” อย่างเดียว

ถ้ามองตัวเลขระดับโลก ไทยอาจไม่ได้เป็นเบอร์ 1 ในปริมาณการส่งออก

ข้อมูล USDA ระบุว่าอินเดียเป็นผู้ส่งออกข้าวรายใหญ่ที่สุดของโลก และไทยอยู่ในกลุ่มผู้ส่งออกรายสำคัญ โดยประมาณการปี 2025 ในชุดข้อมูลดังกล่าวจัดอินเดียเป็นอันดับ 1 เวียดนามอันดับ 2 และไทยอันดับ 3

แต่การพูดว่าไทยไม่ได้ส่งออกมากที่สุดในโลก ไม่ได้แปลว่า “ข้าวไทยไม่มีความสำคัญ”

เพราะข้าวไทยมีตลาดหลากหลาย และมีทั้ง ข้าวขาว ข้าวหอมมะลิ ข้าวหอมไทย ข้าวนึ่ง และข้าวเหนียว ซึ่งตอบโจทย์ตลาดแตกต่างกัน

ข้อมูลปี 2025 ของสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรแสดงให้เห็นว่า ข้าวหอมมะลิไทยยังเป็นสินค้าส่งออกมูลค่าสูงของกลุ่มข้าวไทย โดยมีปริมาณส่งออกประมาณ 1.76 ล้านตัน และมูลค่ากว่า 55.7 พันล้านบาท

จึงอาจมองการแข่งขันของไทยได้สองมุม

อินเดียแข็งแกร่งมากในด้านปริมาณ ส่วนไทยยังมีจุดแข็งด้านตลาดและประเภทข้าวที่หลากหลาย

ตลาดข้าวไทยกำลังเปลี่ยนหน้า

ถ้าเราดูเพียงภาพจำว่า “ข้าวไทยต้องขายให้สหรัฐฯ หรือจีน” ก็อาจเห็นตลาดข้าวไทยไม่ครบทั้งหมด

เพราะในปี 2025 ประเทศที่ซื้อข้าวไทยมากที่สุดกลับเป็น อิรัก ตามด้วย แอฟริกาใต้และสหรัฐฯ

และเมื่อย้อนกลับไปปี 2024 อินโดนีเซียเคยเป็นตลาดอันดับ 1 ด้วยยอดมากกว่า 1.3 ล้านตัน

นี่คือธรรมชาติของสินค้าเกษตรในตลาดโลกที่เปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา

ประเทศหนึ่งอาจเพิ่มการนำเข้าในปีหนึ่ง เพราะผลผลิตในประเทศไม่เพียงพอ ขณะที่อีกปีอาจลดการซื้อเมื่อผลผลิตภายในประเทศกลับมา หรือเปลี่ยนนโยบายการนำเข้า

ดังนั้นคำตอบของคำถามว่า “ประเทศไหนซื้อข้าวไทยมากที่สุด?” จึงควรระบุปีเสมอ

สำหรับข้อมูลล่าสุดที่เป็น ตัวเลขเต็มปี 2025 คำตอบคือ อิรัก ด้วยปริมาณประมาณ 1 ล้านตัน

แต่ถ้าถามว่า “ไทยเป็นประเทศส่งออกข้าวอันดับ 1 ของโลกหรือไม่?” คำตอบคือ ไม่ใช่ โดยอินเดียยังครองตำแหน่งผู้นำด้านปริมาณการส่งออก

สองคำถามนี้ดูคล้ายกัน แต่จริงๆ แล้วเป็นคนละเรื่องกัน และตัวเลขเหล่านี้ช่วยให้เราเห็นภาพตลาดข้าวไทยได้ชัดขึ้นว่า จากทุ่งนาในประเทศไทย ข้าวไม่ได้เดินทางไปแค่ประเทศใกล้บ้าน แต่ไปถึงตลาดทั่วโลกจริงๆ