เปิด 10 โรคที่เบิกค่ายาสูงสุดในระบบข้าราชการ ปีงบ 2568

ข้อมูลที่ถูกแชร์ในชื่อ “10 โรคที่ข้าราชการไทยเป็นกันเยอะ” มีตัวเลขหลายรายการที่พบในแหล่งข่าวจริง แต่มีจุดสำคัญที่ควรทำความเข้าใจใหม่ เพราะข้อมูลชุดนี้ไม่ได้เป็นผลสำรวจว่าโรคใดพบในข้าราชการมากที่สุด

ข้อมูลที่เผยแพร่ระบุว่า เป็น ผลการเบิกจ่ายค่ายาในระบบเบิกจ่ายตรง ประจำปีงบประมาณ 2568 โดยจัดอันดับโรคตาม มูลค่าการเบิกจ่ายค่ายา พร้อมระบุจำนวนผู้ป่วยในแต่ละกลุ่มโรค

ดังนั้น หากจะนำข้อมูลชุดนี้มาเผยแพร่ ควรเรียกว่า “10 โรคที่มีมูลค่าการเบิกจ่ายค่ายาสูงสุด” มากกว่าการสรุปว่าเป็น “10 โรคที่ข้าราชการเป็นกันเยอะ”

1. เส้นเลือดในสมองแตกหรืออุดตัน

มูลค่าการเบิกจ่าย 7,791.16 ล้านบาท มีการรายงานผู้ป่วยประมาณ 2.03 ล้านราย นับเป็นโรคที่มีมูลค่าการเบิกจ่ายค่ายาสูงที่สุดในข้อมูลชุดนี้

2. โรคเบาหวาน

มูลค่าการเบิกจ่าย 6,202.11 ล้านบาท มีการรายงานผู้ป่วยประมาณ 610,000 ราย หรือ 6.1 แสนราย

3. ไขมันในหลอดเลือดสูง

มูลค่าการเบิกจ่าย 3,487.50 ล้านบาท มีการรายงานผู้ป่วยประมาณ 1.59 ล้านราย

4. ความดันโลหิตสูง

มูลค่าการเบิกจ่าย 3,308.80 ล้านบาท มีการรายงานผู้ป่วยประมาณ 1.44 ล้านราย

5. โรคหัวใจล้มเหลว

มูลค่าการเบิกจ่าย 2,313.13 ล้านบาท มีการรายงานผู้ป่วยประมาณ 1.13 ล้านราย

6. โรคมะเร็ง

มูลค่าการเบิกจ่าย 2,040.80 ล้านบาท มีการรายงานผู้ป่วยประมาณ 85,000 ราย ดังนั้นตัวเลข 85,000 รายในข้อมูลชุดนี้มีแหล่งข่าวรองรับในบริบทของระบบเบิกจ่ายตรง ไม่ควรนำไปอธิบายว่าเป็นตัวเลขจากสถิติมะเร็งของประชากรไทยคนละชุด

7. โรคไตวายเรื้อรัง

มูลค่าการเบิกจ่าย 958.30 ล้านบาท มีการรายงานผู้ป่วยประมาณ 720,000 ราย

8. โรคถุงลมโป่งพอง

มูลค่าการเบิกจ่าย 842.97 ล้านบาท มีการรายงานผู้ป่วยประมาณ 890,000 ราย

9. โรคผิวหนังพุพองเรื้อรัง

มูลค่าการเบิกจ่าย 707.65 ล้านบาท มีการรายงานผู้ป่วยประมาณ 780,000 ราย

10. โรคเรื้อนกวาง

มูลค่าการเบิกจ่าย 628.94 ล้านบาท มีการรายงานผู้ป่วยประมาณ 920,000 ราย

ข้อมูลดังกล่าวอ้างคำเปิดเผยของ นางแพตริเซีย มงคลวนิช อธิบดีกรมบัญชีกลาง ซึ่งระบุว่าจากสถิติการเบิกจ่ายค่ารักษาพยาบาล พบว่าผู้รับสวัสดิการมีความเจ็บป่วยในกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง หรือ NCDs เพิ่มขึ้น และมีค่าใช้จ่ายในการรักษาสูง

อย่างไรก็ตาม คำว่า “สวัสดิการรักษาพยาบาลข้าราชการ” ไม่ได้หมายถึงข้าราชการที่กำลังรับราชการเพียงกลุ่มเดียว เพราะระบบยังเกี่ยวข้องกับ ผู้มีสิทธิและบุคคลในครอบครัว ตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด ซึ่งหน่วยงานรัฐยังใช้ถ้อยคำดังกล่าวในการประชาสัมพันธ์สิทธิรักษาพยาบาลในปัจจุบัน

จุดที่ควรจำจึงไม่ใช่เพียงว่าโรคใดมีตัวเลขผู้ป่วยมาก แต่ต้องดูบริบทของข้อมูลด้วย เพราะชุดข้อมูลนี้จัดอันดับตาม มูลค่าการเบิกจ่ายค่ายาในระบบเบิกจ่ายตรง ปีงบประมาณ 2568 การนำไปใช้เป็นหลักฐานว่า “ข้าราชการไทยเป็นโรคอะไรมากที่สุด” โดยตรง อาจทำให้ความหมายคลาดเคลื่อนได้