โรงเรียนแห่งแรกของโลกอยู่ที่ไหน? ย้อนกลับไป 4,500 ปีก่อนในดินแดนเมโสโปเตเมีย
โรงเรียนแห่งแรกของโลกอยู่ที่ไหน? ย้อนกลับไป 4,500 ปีก่อนในดินแดนเมโสโปเตเมีย
ลองนึกภาพเด็กคนหนึ่งเดินเข้าโรงเรียนเมื่อประมาณ 4,500 ปีก่อน ไม่มีโต๊ะเรียน ไม่มีสมุด ไม่มีดินสอ และไม่มีไวท์บอร์ด แต่สิ่งที่เขาถืออยู่ในมือคือ แผ่นดินเหนียวกับก้านอ้อ
ฟังดูเหมือนฉากในหนังประวัติศาสตร์ แต่หลักฐานทางโบราณคดีบอกว่า การเรียนการสอนแบบเป็นระบบมีอยู่จริงในเมโสโปเตเมีย และชาวสุเมเรียนถือเป็นหนึ่งในผู้วางรากฐานของระบบโรงเรียนที่เก่าแก่ที่สุดเท่าที่มนุษย์ค้นพบ
“โรงเรียน” แห่งแรกไม่ได้มีไว้ให้ทุกคน
เมื่อมนุษย์เริ่มพัฒนาการเขียนอักษรรูปลิ่มขึ้นราว 3,600–3,500 ปีก่อนคริสตกาล ความรู้ใหม่ก็เกิดขึ้นตามมา นั่นคือ ถ้ามีคนเขียน ก็ต้องมีคนที่สอนให้คนอื่นเขียนเป็น
ชาวสุเมเรียนจึงมีสถาบันที่เรียกว่า “เอ-ดูบ-บา” (Edubba) ซึ่งแปลได้ประมาณว่า “บ้านแห่งแผ่นจารึก” ทำหน้าที่ฝึกคนให้เป็นเสมียนหรือผู้เชี่ยวชาญด้านการเขียน
แต่ต้องระวังคำว่า “โรงเรียนแห่งแรกของโลก” นิดหนึ่ง เพราะนักโบราณคดียังไม่สามารถชี้อาคารเพียงหลังเดียวแล้วบอกได้ว่า “นี่คือโรงเรียนแห่งแรกของมนุษยชาติ” หลักฐานที่มีบอกได้แม่นยำกว่าว่า ระบบการศึกษาสำหรับฝึกเสมียนเกิดขึ้นในเมโสโปเตเมียอย่างน้อยราว 2,500 ปีก่อนคริสตกาล และมีหลักฐานจากหลายเมือง ไม่ใช่เพียงแห่งเดียว
ภาพประกอบ: แผ่นดินเหนียวที่มีอักษรรูปลิ่ม ซึ่งเป็นหลักฐานสำคัญในการศึกษาระบบการเรียนของเมโสโปเตเมีย
เด็กสมัยนั้นเรียนอะไร?
ถ้าคิดว่าโรงเรียนโบราณมีแต่การคัดตัวหนังสือ อาจต้องคิดใหม่
หลักฐานจากเมือง นิปปูร์ (Nippur) ในอิรักปัจจุบัน แสดงให้เห็นว่านักเรียนฝึกเขียนอักษรรูปลิ่ม ท่องคำศัพท์ และคัดลอกข้อความจากครู ก่อนจะเรียนเรื่องที่ซับซ้อนขึ้น เช่น คณิตศาสตร์ กฎหมาย ศาสนา และการบริหาร เป้าหมายสำคัญคือผลิตเสมียนที่สามารถทำงานให้วัง วัด และหน่วยงานต่าง ๆ ได้
ที่น่าทึ่งคือ นักโบราณคดีพบ แผ่นดินเหนียวที่เป็นเหมือน “การบ้าน” ของนักเรียน จริง ๆ บางชิ้นมีร่องรอยการฝึกเขียนซ้ำและแบบฝึกหัด ทำให้เรามองเห็นชีวิตในห้องเรียนเมื่อหลายพันปีก่อนได้อย่างน่าประหลาดใจ
จากแผ่นดินเหนียวถึงห้องเรียนวันนี้
เอาเข้าจริง โรงเรียนของชาวสุเมเรียนอาจไม่ได้เหมือนโรงเรียนที่เราเดินเข้าไปเรียนทุกเช้าในปัจจุบัน และการศึกษาก็ไม่ได้เกิดขึ้นจากอารยธรรมเดียวแบบเส้นตรง
แต่สิ่งหนึ่งที่น่าสนใจมากคือ ทันทีที่มนุษย์มีความรู้ซับซ้อนมากพอที่จะต้องส่งต่อ ก็เกิดความจำเป็นในการสร้างคนที่สามารถเรียนรู้และถ่ายทอดความรู้นั้นต่อไป
เด็กที่เคยนั่งกดก้านอ้อลงบนดินเหนียวเมื่อหลายพันปีก่อน จึงอาจเป็นบรรพบุรุษทางความคิดของเด็กที่กำลังนั่งทำการบ้านอยู่ในห้องเรียนวันนี้ก็ได้
University of Pennsylvania Museum — The Old Babylonian School / Cuneiform Education
UNESCO — Nippur Archaeological Site
The Metropolitan Museum of Art — Cuneiform Tablet from Nippur
World History Encyclopedia — Mesopotamian Education
เปิด 5 อาชีพที่เคยมีอยู่จริงในไทย แต่ปัจจุบันแทบไม่มีคนทำแล้ว
รวยรวย เปิดโพยหวย 1 ธ.ค. 69 เลขวงกลมกลางอะตอม พร้อมชุดเลขเด่นสองตัว–สามตัวตรง
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯ
ใต้ฟ้า... เปิดโพยหวยงวด 1 ธ.ค. 69 แบ่งเลขสองตัว 3 กลุ่ม พร้อมเลขเบิ้ลเน้นพิเศษ
มหาทักษา เปิดตารางเลขมงคล งวด 1 ธ.ค. 69 ส่องเลข 5 ตัว จับสลับจัดชุด 2 ตัวท้าย–3 ตัวท้าย
ประวัติชิ้นกรอบ ๆ ในก๋วยเตี๋ยวเย็นตาโฟ คือแมงกะพรุนหรือปลาหมึกกันแน่?
จับตา "พุทธอภิวรรณ" จ่อซบช่อง 3 หรือไม่ ? หลังประกาศอำลาช่อง 8
ซองดูฮีเดือด! ตั้งคำถามสังคมมองการทำร้ายร่างกายเป็นเรื่องตลก หลังปะทะน้ำ รพีภัทร
รีวิวหนังใหม่ "Ebenezer" (เอเบนีเซอร์ และคืนคริสต์มาส) จอห์นนี เดปป์ หวนคืนจอเงินในรอบ 8 ปี พลิกบทลุงสครูจโหมดดาร์ก จะหลอนปนซึ้งแค่ไหน ต้องไปชม!
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
ลู่วิ่งทุกสนามวิ่งทวนเข็มนาฬิกา กติกาที่เปลี่ยนเพราะนักกีฬาบ่นตั้งแต่โอลิมปิกครั้งแรก
เครดิตบูโรไม่ใช่บัญชีดำ และเช็กประวัติตัวเองฟรีได้ ธปท. เตรียมให้ฟรีปีละ 2 ครั้ง
“เกิดที่เดียวกันแต่โตคนละบ้าน” นิยามที่คนจีนมอบให้อาหารไทย
คณิตศาสตร์หล่อหลอมสมองของเราได้อย่างไร
น่าตกใจ!! โคโรนาไวรัสติดจาดคนสู่สัตว์เลี้ยงได้ 6 ประเทศที่พบสุนัขติดเชื้อโควิด-19 มากที่สุด
เครดิตบูโรไม่ใช่บัญชีดำ และเช็กประวัติตัวเองฟรีได้ ธปท. เตรียมให้ฟรีปีละ 2 ครั้ง


