เมื่ออำนาจเปิดทางให้ชีวิตรักไร้ขอบเขตของสามกษัตริย์ยุโรปในประวัติศาสตร์

อำนาจมาก ชีวิตส่วนตัวก็ยิ่งส่งแรงกระเพื่อม

คำว่า “กษัตริย์หมกมุ่นเรื่องเพศ” ฟังแล้วเหมือนเรื่องซุบซิบ แต่พอแกะหลักฐานจริง สิ่งที่น่าสนใจกว่าจำนวนคนรักคือ เมื่อผู้ปกครองมีอำนาจแทบไร้ขอบเขต เรื่องบนเตียงสามารถไหลออกไปกระทบเงินหลวง ตำแหน่งในราชสำนัก และเกมการเมืองได้ ที่สำคัญ คำว่า “เสพติดเซ็กซ์” เป็นคำสมัยใหม่ การเอาไปวินิจฉัยคนที่เสียชีวิตไปหลายร้อยปีแล้วแบบฟันธงจึงไม่แม่นนัก สิ่งที่พูดได้จากหลักฐานคือใครมีคู่สัมพันธ์จำนวนมาก ใครยกฐานะคนโปรด และความสัมพันธ์เหล่านั้นสร้างผลทางการเมืองแบบไหน

ชาร์ลส์ที่ 2 แห่งอังกฤษ ชีวิตรักที่กลายเป็นโครงข่ายอำนาจ

ชาร์ลส์ที่ 2 ครองราชย์หลังการฟื้นฟูราชวงศ์อังกฤษในปี 1660 และมีชื่อเสียงเรื่องความสัมพันธ์กับสตรีหลายคน แหล่งข้อมูลทางประวัติศาสตร์ระบุถึงรายชื่อคนรักยาวตั้งแต่สตรีชนชั้นสูง นักร้อง ไปจนถึงนักแสดงอย่างเนลล์ กวิน พระองค์ไม่มีพระโอรสหรือพระธิดาที่ชอบด้วยกฎหมาย แต่มีบุตรอย่างน้อย 12 คนจากคนรักหลายคน

จุดที่เรื่องนี้ไม่ใช่แค่ข่าวรักๆ ใคร่ๆ คือคนโปรดและลูกๆ บางคนได้รับเงินบำนาญ ที่ดิน หรือตำแหน่งสูง ทำให้ประชาชนและนักการเมืองมองเห็นตรงๆ ว่าเงินของรัฐเชื่อมกับชีวิตส่วนตัวของกษัตริย์แค่ไหน ยุคนั้นคนรักของกษัตริย์จึงไม่ใช่คนที่อยู่หลังม่านเสมอไป บางคนเข้าถึงตัวผู้ปกครองง่ายกว่าขุนนางเสียอีก และการเข้าถึงนั้นมีมูลค่าทางการเมืองมหาศาล

หลุยส์ที่ 15 แห่งฝรั่งเศส คนโปรดไม่ได้มีแค่บทบาทบนเตียง

ที่พระราชวังแวร์ซาย เรื่องคนรักของหลุยส์ที่ 15 มีหลักฐานเป็นสถานที่จริงเสียด้วย มาดาม เดอ ปงปาดูร์ กลายเป็นคนรักอย่างเป็นทางการในปี 1745 ก่อนความสัมพันธ์ทางเพศจะสิ้นสุดลงในเวลาต่อมา แต่ยังคงอยู่ในฐานะคนสนิทและที่ปรึกษา มีอิทธิพลด้านศิลปะ วัฒนธรรม และเครือข่ายในราชสำนัก ต่อมามาดาม ดู บาร์รี ก็ขึ้นเป็นคนรักอย่างเป็นทางการและพักอยู่ในห้องชุดใกล้พระราชฐานส่วนพระองค์ มีบันไดส่วนตัวเชื่อมพื้นที่เข้าหากัน

นี่แหละจุดที่ประวัติศาสตร์ราชสำนักซับซ้อนกว่าคำว่าเจ้าชู้ ความสัมพันธ์ส่วนตัวกลายเป็นช่องทางเข้าถึงอำนาจ คนโปรดสามารถมีผู้อุปถัมภ์ มีศัตรู มีพรรคพวก และมีผลต่อบรรยากาศการเมืองในวังได้ หลุยส์ที่ 15 เสียชีวิตจากไข้ทรพิษในปี 1774 ไม่ได้มีหลักฐานน่าเชื่อถือว่าการมีเพศสัมพันธ์เป็นสาเหตุการตายโดยตรง ดังนั้นเรื่องเล่าแนว “หมกมุ่นจนตาย” ควรแยกออกจากข้อเท็จจริงตรงนี้ให้ชัด

เอากุสท์ที่ 2 ผู้แข็งแกร่ง ตัวเลขลูกหลายร้อยคนที่ต้องระวัง

เอากุสท์ที่ 2 หรือ Augustus II the Strong เป็นทั้งผู้มีสิทธิเลือกตั้งแห่งแซกโซนีและกษัตริย์โปแลนด์ ชื่อ “the Strong” มาจากภาพลักษณ์ด้านพละกำลัง มีเรื่องเล่าว่าสามารถหักเกือกม้าด้วยมือเปล่า ชีวิตส่วนตัวก็ขึ้นชื่อเรื่องคนรักจำนวนมาก มีรายชื่อคู่สัมพันธ์หลายคนและมีบุตรนอกสมรสที่ได้รับการยอมรับหลายคน

แต่เลขที่ชอบแชร์กันว่าเคยมีลูก 300 กว่าคน หรือ 365 คน ต้องติดป้ายเตือนตัวโตๆ เพราะเป็นคำกล่าวจากคนร่วมยุคและเรื่องเล่าที่ตรวจสอบไม่ได้ นักประวัติศาสตร์สมัยหลังมองว่าตัวเลขนี้น่าจะถูกขยายเพื่อสร้างภาพ “กษัตริย์พลังเหลือเฟือ” มากกว่าจะเป็นสถิติทะเบียนเกิดที่เชื่อถือได้ ถ้าจะเล่าให้แม่น ควรพูดว่า มีชื่อเสียงในฐานะคนเจ้าชู้และมีบุตรนอกสมรสหลายคน แต่ยอดหลายร้อยคนไม่มีหลักฐานยืนยัน

เรื่องชวนคิดอยู่ตรง “อำนาจ” ไม่ใช่แค่ “กามารมณ์”

กษัตริย์สามองค์นี้อยู่คนละประเทศ คนละบริบท และพฤติกรรมก็ไม่เหมือนกันทั้งหมด แต่มีจุดร่วมหนึ่งอย่าง คือสังคมที่ให้อำนาจแก่ผู้ชายชั้นสูงมากเป็นพิเศษ ทำให้เรื่องส่วนตัวสามารถถูกแปลงเป็นทรัพย์สิน ตำแหน่ง และอภิสิทธิ์ได้ง่ายกว่าคนธรรมดา คนรักของกษัตริย์บางคนจึงกลายเป็นผู้เล่นทางการเมืองโดยปริยาย ส่วนลูกนอกสมรสบางคนก็ถูกดันเข้าสู่ชนชั้นสูงต่อไปอีกหลายรุ่น

• อย่าใช้จำนวนคนรักแทนคำวินิจฉัยทางการแพทย์ เพราะหลักฐานจากอดีตไม่พอจะบอกว่าใครมีภาวะเสพติดทางเพศตามนิยามสมัยใหม่

• ตัวเลขยิ่งหวือหวายิ่งต้องเช็ก โดยเฉพาะยอดลูกนอกสมรสหลายร้อยคน ซึ่งมักโตขึ้นทุกครั้งที่ถูกเล่าต่อ

• มองคนโปรดเป็นส่วนหนึ่งของระบบอุปถัมภ์ แล้วจะเห็นประวัติศาสตร์การเมืองชัดกว่าการมองเป็นแค่ข่าวฉาวในวัง

พออ่านแบบนี้ เรื่องรักของราชวงศ์ไม่ได้มีไว้แค่ให้แอบแซ่บ เพราะมันเปิดให้เห็นโครงสร้างสังคมในยุคที่เส้นแบ่งระหว่าง “ทรัพย์สินของรัฐ” “พระราชอำนาจ” และ “ชีวิตส่วนตัวของผู้ปกครอง” ยังไม่ชัดเหมือนรัฐสมัยใหม่ และตรงนี้เองที่ทำให้เรื่องบนเตียงบางเรื่องเดินไปถึงห้องประชุม ขุนนาง กระทรวง และงบประมาณได้แบบไม่ต้องเคาะประตูเลย