จ่อปิดตำนาน MaxValu ไทย! เซ็นทรัลเซ็นซื้อ 30 สาขา เตรียมเปลี่ยนเป็น Tops — ดีลนี้ไม่ได้ซื้อแค่ร้าน แต่ได้ลูกค้า 9 แสนและ “ทำเล” ไปด้วย

ถ้าคุณเป็นคนหนึ่งที่คุ้นกับป้ายสีชมพูของ MaxValu ตามย่านที่อยู่อาศัยในกรุงเทพฯ และปริมณฑล ภาพที่เราเห็นมาตลอดกำลังจะเปลี่ยนไป

เมื่อ Central Food Retail (CFR) บริษัทในเครือเซ็นทรัล รีเทล หรือ CRC ลงนามสัญญาเข้าซื้อหุ้นทั้งหมดของ บริษัท อิออน (ไทยแลนด์) จำกัด ผู้ดำเนินธุรกิจ MaxValu จำนวน 30 สาขา และหลังธุรกรรมผ่านเงื่อนไขครบถ้วน มีแผนทยอยปรับสาขาเหล่านี้เข้าสู่แบรนด์ Tops.

ภาพประกอบการเปลี่ยนผ่านของแบรนด์ ไม่ใช่ภาพเหตุการณ์เปลี่ยนป้ายจริง ณ สาขาใดสาขาหนึ่ง

ฟังเผิน ๆ นี่อาจดูเป็นข่าวว่า “ซูเปอร์มาร์เก็ตเปลี่ยนเจ้าของ”

แต่ถ้ามองลึกลงไปอีกชั้น สิ่งที่เซ็นทรัลกำลังได้จากดีลนี้มีค่ามากกว่าแค่ชื่อร้านเสียอีก เพราะมันประกอบด้วย สาขาที่เปิดอยู่แล้ว ฐานลูกค้าที่มีอยู่แล้ว ทำเลที่มีอยู่แล้ว ที่ดินบางส่วน และโครงสร้างผลิตอาหารที่มีอยู่แล้ว

พูดง่าย ๆ คือ แทนที่จะสร้างทุกอย่างใหม่จากศูนย์ เซ็นทรัลกำลังซื้อสิ่งที่อาจต้องใช้เวลาหลายปีในการสะสมขึ้นมาทีเดียว

ก่อนอื่น มีตัวเลขหนึ่งที่ต้องเข้าใจให้ถูก — 890 ล้านบาทไม่ใช่ราคาซื้อ MaxValu

ตัวเลข 890 ล้านบาท ที่ปรากฏในข่าวคือ ทุนจดทะเบียนของบริษัท อิออน (ไทยแลนด์) จำกัด ไม่ใช่ราคาที่เซ็นทรัลจ่ายซื้อกิจการ ส่วนมูลค่าซื้อขายไม่ได้ถูกเปิดเผยในข้อมูลที่เผยแพร่ต่อสาธารณะชุดนี้

CFR จะเข้าถือหุ้นในสัดส่วน 100% และ CRC ระบุว่าใช้แหล่งเงินทุนจาก กระแสเงินสดภายในบริษัท ในการทำรายการ.

อีกจุดที่ต้องแยกให้ชัดคือ ณ วันที่ 9 สิงหาคม 2569 สิ่งที่เกิดขึ้นคือการ ลงนามสัญญาซื้อขายหุ้นเมื่อวันที่ 7 สิงหาคม ไม่ใช่การโอนหุ้นเสร็จสมบูรณ์แล้ว โดยประกาศของ AEON ระบุวันโอนหุ้นตามแผนไว้วันที่ 30 กันยายน 2569.

ภาพสรุปองค์ประกอบสำคัญของดีล MaxValu – Tops

แล้วเซ็นทรัลได้อะไรจากดีลนี้?

• MaxValu จำนวน 30 สาขา ซึ่งจะเข้ามาเสริมเครือข่ายซูเปอร์มาร์เก็ต
• ฐานลูกค้ามากกว่า 900,000 ราย
• ทำเลเชิงยุทธศาสตร์และกรรมสิทธิ์ในที่ดินที่มีศักยภาพบางส่วน
• ศูนย์ผลิตอาหารพร้อมรับประทาน (Ready-to-Eat Processing Center)
• และหลังธุรกรรมเสร็จสมบูรณ์ มีแผน ปรับสาขา MaxValu ทั้งหมดเป็น Tops และเชื่อมเข้าสู่อีโคซิสเต็มของ Central Food Retail

ทั้งหมดนี้คือเหตุผลว่าทำไมคำว่า “ซื้อ 30 สาขา” อาจยังอธิบายดีลนี้ไม่ครบ

เพราะของที่มีราคาในธุรกิจค้าปลีกไม่ได้มีเพียงชั้นวางสินค้า เครื่องคิดเงิน หรือชื่อแบรนด์ แต่คือ พฤติกรรมการซื้อของคนในพื้นที่ ความคุ้นเคยกับจุดนั้น และเครือข่ายที่สร้างขึ้นมาก่อนแล้ว.

สิ่งที่แพงที่สุดอาจไม่ใช่ตัวร้าน แต่คือ “เวลา”

ลองนึกภาพถ้า Tops ต้องการเพิ่มซูเปอร์มาร์เก็ตอีก 30 จุดด้วยตัวเอง

ต้องหาพื้นที่ เจรจาสัญญา ศึกษาลูกค้า ออกแบบร้าน จัดระบบหลังบ้าน รับคน สร้างฐานลูกค้า และรอให้แต่ละสาขาติดตลาด

แต่การเข้าซื้อกิจการที่มีร้านเปิดดำเนินการอยู่แล้ว เท่ากับสามารถข้ามบางขั้นตอนเหล่านั้นไปได้ นี่คือหนึ่งในคุณค่าของการเติบโตผ่านการซื้อกิจการเมื่อเทียบกับการเปิดสาขาใหม่ทีละแห่ง

ยิ่งเมื่อมองไปยังเป้าหมายที่ Central Food Retail เคยประกาศไว้ว่า ต้องการมีเครือข่ายรวมกว่า 1,000 สาขาภายในปี 2570 การได้ MaxValu 30 สาขาเข้ามาจึงสอดคล้องกับทิศทางการขยายเครือข่ายของ Tops อย่างชัดเจน.

แต่คำถามที่น่าสนใจกว่าเซ็นทรัลซื้อ คือ “ทำไม AEON ถึงขาย?”

ตรงนี้เป็นจุดที่ข่าวนี้น่าคิดต่อมาก

AEON อยู่ในธุรกิจค้าปลีกไทยมายาวนาน โดยบริษัทระบุว่าเริ่มต้นธุรกิจในประเทศไทยตั้งแต่ปี 1984 ผ่านบริษัท Siam Jusco ซึ่งเป็นบริษัทก่อนหน้าของ AEON Thailand หรือคิดเป็นเวลาประมาณ 42 ปี.

หลังจากอยู่มาหลายทศวรรษ ทำไมวันนี้จึงเลือกส่งต่อธุรกิจซูเปอร์มาร์เก็ตให้ Central Food Retail?

คำตอบอย่างเป็นทางการไม่ได้บอกว่า “ตลาดไทยไม่มีอนาคต” และก็ไม่ได้บอกว่า “สู้เซ็นทรัลไม่ได้”

AEON อธิบายว่าการขายครั้งนี้เป็นส่วนหนึ่งของแผนธุรกิจระยะกลางปี 2026–2030 ที่ต้องการจัดสรรทรัพยากรไปยังธุรกิจสำคัญ เพิ่มความสามารถในการทำกำไร และเพิ่มประสิทธิภาพของเงินทุน

ที่สำคัญ AEON ยังคงมอง อาเซียนเป็นพื้นที่เติบโต แต่กำหนดให้ เวียดนามเป็นประเทศที่ให้ความสำคัญสูงสุด สำหรับการสร้างฐานธุรกิจแบบ Multi-Format ขณะที่ประเทศไทย บริษัทจะมุ่งเพิ่มรายได้ในธุรกิจ การเงิน Entertainment และ Health & Wellness.

ตรงนี้สำคัญมาก เพราะมันแปลว่า AEON ไม่ได้ “ถอนตัวจากประเทศไทย” ทั้งหมด

สิ่งที่เกิดขึ้นคือการถอนจากธุรกิจซูเปอร์มาร์เก็ตภายใต้ AEON Thailand แล้วโยกน้ำหนักของเงินและทรัพยากรไปยังธุรกิจอื่นที่บริษัทมองว่าสอดคล้องกับยุทธศาสตร์มากกว่า

ผลประกอบการ MaxValu ก่อนขาย ก็มีอะไรให้คิด

ข้อมูลผลประกอบการของบริษัท อิออน (ไทยแลนด์) ที่ Brand Buffet รวบรวมจากงบของบริษัท พบว่า รายได้ลดลงจากประมาณ 4,942 ล้านบาทในปี 2566 เหลือประมาณ 4,053 ล้านบาทในปี 2569 ขณะที่ผลประกอบการเป็นขาดทุน โดยปี 2569 ขาดทุนประมาณ 266 ล้านบาท.

ตัวเลขนี้ไม่ควรถูกสรุปตรง ๆ ว่าเป็น “เหตุผลที่ AEON ต้องขาย” เพราะบริษัทไม่ได้ประกาศเช่นนั้น

แต่มันเป็นบริบทที่น่าสนใจ เมื่อวางคู่กับคำอธิบายของ AEON เรื่องการปรับพอร์ตและเพิ่มประสิทธิภาพเงินทุน

แล้วดีลนี้กำลังบอกอะไรเกี่ยวกับค้าปลีกไทย?

อย่างแรกคือ ในตลาดที่การแข่งขันสูง การมีเงินพร้อมลงทุนทำให้บริษัทสามารถซื้อ “ความเร็ว” ได้

ไม่ต้องเริ่มทุกอย่างจากที่ดินเปล่า ไม่ต้องสร้างลูกค้าจากศูนย์ และไม่ต้องรอให้ร้านใหม่ค่อย ๆ เป็นที่รู้จัก

อย่างที่สองคือ ทำเลยังมีความหมายมหาศาลในธุรกิจค้าปลีก เพราะต่อให้ออนไลน์เติบโตแค่ไหน ร้านที่อยู่ใกล้ชุมชน ใกล้บ้าน หรืออยู่บนเส้นทางที่คนใช้จริง ก็ยังเป็นจุดเชื่อมต่อกับผู้บริโภคที่สร้างขึ้นใหม่ได้ไม่ง่าย

และอย่างที่สาม ดีลนี้ทำให้เห็นว่าบริษัทใหญ่ไม่ได้มองเฉพาะจำนวนร้าน แต่กำลังมองทั้ง ลูกค้า Supply Chain การผลิตอาหาร ฐานข้อมูล และเครือข่ายหน้าร้าน เป็นระบบเดียวกัน

อย่างไรก็ตาม ดีล MaxValu เพียงดีลเดียว ยังไม่ใช่หลักฐานว่าตลาดค้าปลีกไทยกำลังถูกผูกขาด และไม่ควรนำไปสรุปว่าการปิดกิจการของธุรกิจรายย่อยทั้งหมดเกิดจากทุนใหญ่ เพราะแต่ละธุรกิจมีปัจจัยเรื่องกำลังซื้อ ต้นทุน ค่าเช่า พฤติกรรมผู้บริโภค และการแข่งขันแตกต่างกัน

สิ่งที่พูดได้จากหลักฐานในตอนนี้คือ Central Food Retail กำลังใช้การซื้อกิจการเพื่อเร่งการขยายเครือข่าย ขณะที่ AEON กำลังปรับพอร์ตและเลือกพื้นที่ลงทุนใหม่

ท้ายที่สุด MaxValu อาจหายไปจากป้าย แต่เรื่องนี้ใหญ่กว่าแค่การเปลี่ยนชื่อ

หากธุรกรรมดำเนินไปตามแผน เราอาจได้เห็นชื่อ MaxValu ที่คุ้นตาค่อย ๆ ถูกแทนที่ด้วย Tops

แต่สิ่งที่เกิดขึ้นเบื้องหลังป้ายร้าน คือการส่งต่อ 30 สาขา ลูกค้ากว่า 9 แสนราย ทรัพย์สินบางส่วน และโครงสร้างธุรกิจ จากกลุ่มทุนญี่ปุ่นที่ทำธุรกิจค้าปลีกในไทยมาหลายทศวรรษ ไปสู่หนึ่งในกลุ่มค้าปลีกรายใหญ่ของไทย

และบางทีคำถามที่น่าคิดต่อที่สุดอาจไม่ใช่ “MaxValu จะหายไปหรือไม่?”

แต่อาจเป็น — ถ้าทุนญี่ปุ่นเลือกขายธุรกิจหนึ่งในไทย แล้วเอาทรัพยากรไปลงธุรกิจอื่นหรือประเทศอื่นมากขึ้น เขากำลังมองเห็นอะไรที่เปลี่ยนไปในตลาดนี้?

ถ้าให้เลือก คุณมองดีลนี้แบบไหน?
A: เสียดาย MaxValu เพราะเป็นร้านที่คุ้นเคยมานาน
B: เซ็นทรัลเดินเกมฉลาด ซื้อทั้งฐานลูกค้าและเวลาในการขยายสาขา
C: เริ่มกังวลว่าตลาดค้าปลีกไทยจะกระจุกตัวอยู่กับผู้เล่นรายใหญ่มากขึ้น
D: สนใจมากกว่าว่า AEON และทุนญี่ปุ่นกำลังมองอนาคตของไทยอย่างไร

แลกเปลี่ยนกันได้ครับ เพราะดีลนี้มองได้มากกว่าหนึ่งด้านจริง ๆ