เพื่อนที่ไม่มีใครเห็น แต่เด็กบางคนคุยด้วยทุกวัน เขาคือใคร?

ลองนึกย้อนกลับไปตอนเราอายุ 4–6 ขวบดูสักครั้ง...

มีเก้าอี้ตัวหนึ่งที่เราเคยบอกว่า “ห้ามนั่งนะ เพื่อนเรานั่งอยู่” หรือมีตุ๊กตาตัวโปรดที่ต้องวางไว้ข้างหมอนทุกคืน เพราะถ้าขาดมันไป โลกในวันนั้นเหมือนจะไม่สมบูรณ์

บางคนถึงขั้นมี “เพื่อน” ที่ไม่มีใครมองเห็น พูดคุยด้วย เล่นด้วย หรือแม้แต่ทะเลาะกันเป็นเรื่องเป็นราว

ฟังดูเหมือนเรื่องประหลาด แต่จริงๆ แล้ว เพื่อนในจินตนาการ หรือ Imaginary Companion เป็นปรากฏการณ์ที่พบได้ในเด็กจำนวนไม่น้อย และไม่ได้หมายความว่าเด็กกำลังมีปัญหาหรือรู้สึกโดดเดี่ยวเสมอไป

ภาพประกอบ: การเล่นกับตุ๊กตาหรือของเล่นสามารถกลายเป็น “เพื่อนในจินตนาการ” ของเด็กได้ — ภาพถ่ายจาก Pexels มีระบุว่า Free to 

เพื่อนในจินตนาการไม่ได้มีแค่ “คนล่องหน”

สิ่งที่น่าสนใจคือ เพื่อนในจินตนาการไม่ได้จำเป็นต้องเป็นคนที่มองไม่เห็น เสมอไป

งานวิจัยพบว่าเด็กอาจสร้างเพื่อนเป็นคน สัตว์ ตัวละครสมมติ หรือแม้แต่ ตุ๊กตาและสิ่งของธรรมดาๆ ที่ถูกทำให้มีบุคลิก มีความรู้สึก และมีบทบาทเหมือนเพื่อนคนหนึ่ง

พูดง่ายๆ คือ สำหรับผู้ใหญ่ ตุ๊กตาหมีตัวนั้นเป็นแค่ตุ๊กตา แต่สำหรับเด็ก มันอาจเป็น “เพื่อนชื่ออะไรสักอย่าง” ที่มีเรื่องราวของตัวเองครบถ้วน

แล้วเด็กสร้างเพื่อนเหล่านี้ขึ้นมาทำไม?

คำตอบไม่ได้มีเพียงข้อเดียว

นักวิจัยมองว่า การเล่นลักษณะนี้เปิดพื้นที่ให้เด็กได้ ทดลองบทบาททางสังคมและจัดการกับอารมณ์ เช่น ลองคิดว่าถ้าเพื่อนโกรธ เราควรทำอย่างไร หรือถ้าเราเป็นคนที่ถูกปฏิเสธจะรู้สึกอย่างไร

ที่น่าสนใจอีกอย่างคือ งานวิจัยหนึ่งติดตามเด็กและพบว่า ประมาณ 65% ของเด็กเคยมีเพื่อนในจินตนาการหรือมีการสวมบทบาทเป็นตัวละครสมมติภายในอายุ 7 ปี แม้ตัวเลขนี้จะขึ้นอยู่กับวิธีวัดและกลุ่มตัวอย่างด้วยก็ตาม

แล้วทำไมพอโตขึ้น “เพื่อนคนนั้น” ถึงหายไป?

บางทีเขาไม่ได้หายไปไหนเลย

เด็กเพียงค่อยๆ เปลี่ยนจากโลกที่ต้องใช้จินตนาการเต็มรูปแบบ มาเป็นโลกที่มีเพื่อนจริง โรงเรียน กิจกรรม และประสบการณ์ใหม่ๆ มากขึ้น

แต่สิ่งหนึ่งที่อาจยังหลงเหลืออยู่คือ ความสามารถในการจินตนาการ สร้างเรื่องราว และมองโลกจากมุมของคนอื่น

เพราะฉะนั้น ถ้าคุณเคยมีเพื่อนในจินตนาการตอนเด็ก อย่าเพิ่งคิดว่ามันเป็นเรื่องแปลกเลย

บางที “เพื่อนที่ไม่มีใครเห็น” ในวันนั้น อาจเป็นหนึ่งในวิธีที่สมองของเด็กกำลังเรียนรู้ว่า การเป็นเพื่อน การเข้าใจความรู้สึก และการอยู่กับโลกใบใหญ่ที่ยังไม่คุ้นเคยนั้นเป็นอย่างไร

และน่าแปลกดีนะ...

เมื่อเราโตขึ้น เราอาจจำชื่อเพื่อนคนนั้นไม่ได้แล้ว แต่ความรู้สึกตอนที่เคยนั่งเล่นกับเขา อาจยังอยู่ในความทรงจำของเราจนถึงวันนี้