ทำไมเลือดในคลังสภากาชาดไทยถึง “ไม่เคยพอ” จนต้องขอรับบริจาคอยู่ตลอดเวลา?

หลายคนอาจสงสัยว่า ทั้งที่ประเทศไทยมีคนบริจาคเลือดอยู่เรื่อย ๆ แล้วทำไมเรายังเห็นข่าว “เลือดขาดแคลน” หรือประกาศขอรับบริจาคเลือดอยู่บ่อยครั้ง?

ความจริงคือ เลือดไม่ใช่สิ่งที่สามารถผลิตขึ้นมาได้ และไม่สามารถเก็บไว้ได้นานเหมือนยา ระบบคลังเลือดจึงต้องอาศัยการบริจาคจากประชาชนอย่างต่อเนื่อง

🩸 1. เลือดถูกใช้ทุกวัน

เลือดไม่ได้ถูกเก็บไว้สำหรับอุบัติเหตุเพียงอย่างเดียว แต่ถูกนำไปใช้กับผู้ป่วยจำนวนมาก เช่น ผู้ที่เข้ารับการผ่าตัด ผู้ประสบอุบัติเหตุ ผู้ป่วยโรคเลือด ผู้ป่วยมะเร็ง รวมถึงผู้ที่มีภาวะเสียเลือดจากสาเหตุต่าง ๆ

ดังนั้น ต่อให้ไม่มีเหตุการณ์ใหญ่เกิดขึ้น โรงพยาบาลก็ยังต้องใช้เลือดทุกวัน

🩸 2. เลือดมีอายุจำกัด

เลือดที่บริจาคไม่ได้สามารถเก็บไว้ได้ตลอดไป เม็ดเลือดแดงมีอายุการเก็บรักษาจำกัด ขณะที่ เกล็ดเลือดมีอายุสั้นมาก ประมาณ 7 วัน

หมายความว่า ต่อให้วันนี้มีคนบริจาคจำนวนมาก ก็ไม่สามารถเก็บเลือดทั้งหมดเอาไว้ใช้ในอีกหลายเดือนข้างหน้าได้

จึงจำเป็นต้องมีผู้บริจาคเข้ามาอย่างสม่ำเสมอ

🩸 3. เลือดแต่ละกรุ๊ปไม่ได้ทดแทนกันได้ทั้งหมด

การมีเลือดรวมกันจำนวนมากไม่ได้แปลว่าจะเพียงพอสำหรับผู้ป่วยทุกคน

เพราะเลือดมีหลายหมู่ เช่น A, B, O และ AB รวมถึงระบบ Rh ที่แบ่งเป็น Rh+ และ Rh-

โดยเฉพาะ Rh- ซึ่งพบได้น้อยมากในคนไทย ทำให้เลือดกลุ่มนี้มีผู้บริจาคจำนวนน้อย และมีโอกาสขาดแคลนได้ง่าย

🩸 4. จำนวนผู้บริจาคไม่ได้สม่ำเสมอทุกวัน

บางช่วงมีคนมาบริจาคจำนวนมาก แต่บางช่วงยอดบริจาคลดลง เช่น วันหยุดยาว เทศกาล หรือช่วงที่ประชาชนมีภารกิจเดินทาง

แต่ความต้องการเลือดของผู้ป่วยไม่ได้หยุดตามวันหยุด

เมื่อเลือดที่รับเข้ามาน้อยกว่าปริมาณที่ถูกนำไปใช้ สต็อกจึงลดลงอย่างรวดเร็ว

🩸 5. ผู้ป่วยบางกลุ่มต้องใช้เลือดเป็นประจำ

ผู้ป่วยโรคเลือดบางชนิดจำเป็นต้องได้รับเลือดซ้ำอย่างต่อเนื่อง ไม่ใช่เพียงครั้งเดียว

ดังนั้น ความต้องการเลือดจึงเป็น “ความต้องการประจำ” ที่เกิดขึ้นทุกเดือน และเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้ระบบต้องมีเลือดสำรองอยู่ตลอดเวลา

🩸 6. คำว่า “เลือดขาดแคลน” ไม่ได้แปลว่าไม่มีเลือดเลย

นี่เป็นสิ่งที่หลายคนเข้าใจผิด

โดยทั่วไปคำว่า “ขาดแคลน” หมายถึง ปริมาณเลือดสำรองไม่เพียงพอต่อระดับที่ต้องการ หรือเลือดบางหมู่มีปริมาณต่ำกว่าที่ควรจะเป็น

อาจมีเลือดกรุ๊ปหนึ่งเพียงพอ แต่กรุ๊ปอื่นกลับขาดแคลนได้

เพราะฉะนั้นจึงไม่ใช่แค่เรื่อง “มีเลือดกี่ถุง” แต่ต้องดูด้วยว่า เป็นเลือดหมู่ไหน และมีส่วนประกอบเลือดอะไรบ้าง

❤️ แล้วทำไมต้องรณรงค์ให้บริจาคเลือดอยู่เรื่อย ๆ?

เพราะระบบเลือดไม่สามารถพึ่งพาการบริจาคครั้งใหญ่เพียงครั้งเดียวได้

เลือดถูกใช้ทุกวัน

เลือดมีอายุจำกัด

ผู้ป่วยต้องใช้เลือดทุกวัน

และจำนวนผู้บริจาคก็เปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา

ดังนั้น การบริจาคเลือดอย่างสม่ำเสมอจึงสำคัญกว่าการรอให้เกิดเหตุฉุกเฉินแล้วค่อยออกมาบริจาค

เลือด 1 ถุง อาจเป็นเพียงถุงหนึ่งสำหรับเรา แต่สำหรับใครบางคน มันอาจหมายถึงโอกาสที่จะได้มีชีวิตต่ออีกหนึ่งวัน

🩸 ถ้าร่างกายพร้อมและผ่านเกณฑ์การบริจาค ลองแบ่งเวลาสักครั้งไปบริจาคเลือด เพราะเลือดที่คุณให้วันนี้ อาจกำลังรอใครบางคนอยู่ในวันพรุ่งนี้