เพิ่งรู้!! สนามบินเก่าแก่ที่สุดในเอเชีย อยู่ในประเทศไทยทุกวันนี้ยังเปิดบริการ

เปิดประวัติ “สนามบินดอนเมือง” สนามบิน เก่าแก่ที่สุดในเอเชียที่ยังเปิดให้บริการ

ท่ามกลางอาคารผู้โดยสาร เครื่องบินโดยสาร และเที่ยวบินต้นทุนต่ำ ที่ขึ้นลงตลอดทั้งวัน หลายคนอาจไม่รู้ว่า สนามบินดอนเมือง มี ประวัติยาวนานมากกว่า 110 ปี นับตั้งแต่ยุคที่ประเทศไทยมีนักบิน เพียงไม่กี่คนและเครื่องบินยังเป็นเทคโนโลยีใหม่ของโลก

ดอนเมืองได้รับการกล่าวถึงอย่างแพร่หลายว่าเป็น สนามบินเก่าแก่ ที่สุดในเอเชียที่ยังเปิดให้บริการ และเป็นหนึ่งในสนามบินที่เก่าแก่ ที่สุดของโลกซึ่งยังคงรองรับเที่ยวบินอยู่ในปัจจุบัน อย่างไรก็ตาม เส้นทางของสนามบินแห่งนี้ไม่ได้ราบรื่นตลอดเวลา เพราะเคยผ่าน ทั้งสงคราม การขยายตัวของการบินพาณิชย์ การย้ายเที่ยวบินไป สุวรรณภูมิ ตลอดจนการปิดและกลับมาเปิดให้บริการอีกครั้ง

ก่อนมีดอนเมือง ไทยใช้สนามม้าสระปทุมเป็นสนามบิน

เรื่องราวต้องย้อนกลับไปในสมัยรัชกาลที่ 6 เมื่อประเทศไทยเริ่มวาง รากฐานกิจการบินอย่างจริงจัง นายทหารไทย 3 นายถูกส่งไปศึกษา วิชาการบินที่ประเทศฝรั่งเศส ก่อนเดินทางกลับไทยในเดือน พฤศจิกายน พ.ศ. 2456 พร้อมเครื่องบินที่จัดหามาใช้ในราชการ

ในระยะแรก ประเทศไทยใช้พื้นที่สนามม้าสระปทุม ซึ่งปัจจุบันคือ ราชกรีฑาสโมสร เป็นสนามบินชั่วคราว แต่พื้นที่ดังกล่าวอยู่ใจกลาง เมืองและมีข้อจำกัดหลายด้าน ทางการจึงสำรวจหาพื้นที่แห่งใหม่ ก่อนเลือกบริเวณดอนเมือง เพราะเป็นพื้นที่กว้าง อยู่สูง และมีความ เสี่ยงต่อน้ำท่วมน้อยกว่า

พ.ศ. 2457 เครื่องบินชุดแรกลงจอดที่ดอนเมือง

เมื่อการก่อสร้างสนามบินแห่งใหม่แล้วเสร็จ นักบินไทยได้นำเครื่อง บิน 8 ลำมาลงที่สนามบินดอนเมืองเป็นครั้งแรกเมื่อวันที่ 8 มีนาคม พ.ศ. 2457 ตามศักราชที่ปรากฏในเอกสารประวัติศาสตร์ของกอง ทัพอากาศ เหตุการณ์นี้ถือเป็นจุดเริ่มต้นของการเปิดใช้สนามบิน ดอนเมืองอย่างเป็นทางการ

ต่อมาในวันที่ 27 มีนาคม พ.ศ. 2457 กระทรวงกลาโหมได้ยกฐานะ แผนกการบินขึ้นเป็น “กองบินทหารบก” วันที่ดังกล่าวจึงมีความ สำคัญต่อประวัติศาสตร์การบินของไทย และได้รับการกำหนดให้ เป็น “วันที่ระลึกกองทัพอากาศ” ในเวลาต่อมา

ทั้งนี้ การเทียบปีในเอกสารเก่ากับคริสต์ศักราชอาจพบว่าแหล่ง ข้อมูลบางแห่งระบุ ค.ศ. 1914 ขณะที่เอกสารประวัติศาสตร์บาง ฉบับเทียบเป็น ค.ศ. 1915 เนื่องจากประเทศไทยในเวลานั้นกำหนด วันขึ้นปีใหม่แตกต่างจากปัจจุบัน แต่แหล่งข้อมูลไทยใช้ พ.ศ. 2457 เป็นหลักในการบันทึกเหตุการณ์สำคัญของดอนเมือง

จากสนามบินทหาร สู่เส้นทางคมนาคมทางอากาศ

หลังเปิดใช้งาน ดอนเมืองไม่ได้มีบทบาทเฉพาะด้านความมั่นคง เท่านั้น แต่ยังกลายเป็นพื้นที่ทดลองการคมนาคมทางอากาศของ ประเทศด้วย ในปี พ.ศ. 2462 ไทยทดลองใช้เครื่องบินขนส่งถุง ไปรษณีย์จากดอนเมืองไปยังจังหวัดจันทบุรี แสดงให้เห็นว่า อากาศยานสามารถนำมาใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวันได้มากกว่า ภารกิจทางทหาร

เมื่อเทคโนโลยีการบินพัฒนาขึ้น ดอนเมืองจึงเริ่มต้อนรับเที่ยวบิน จากต่างประเทศ หนึ่งในเหตุการณ์สำคัญเกิดขึ้นในปี พ.ศ. 2467 เมื่อเครื่องบินของสายการบิน KLM เดินทางผ่านกรุงเทพฯ ระหว่าง การทดลองบินจากอัมสเตอร์ดัมไปยังปัตตาเวีย หรือกรุงจาการ์ตาใน ปัจจุบัน เหตุการณ์นี้ช่วยเปิดประตูให้ดอนเมืองก้าวเข้าสู่ยุคการบิน พาณิชย์ระหว่างประเทศ

ดอนเมืองเติบโตเป็นประตูหลักของประเทศไทย

ตลอดหลายทศวรรษต่อมา สนามบินดอนเมืองได้รับการพัฒนาอย่าง ต่อเนื่อง ทั้งการสร้างทางวิ่ง อาคารผู้โดยสาร ระบบควบคุมการบิน และสิ่งอำนวยความสะดวกต่าง ๆ จากสนามบินทหารขนาดเล็ก ดอนเมืองค่อย ๆ กลายเป็นสนามบินนานาชาติหลักของกรุงเทพฯ และเป็นประตูสำคัญที่เชื่อมประเทศไทยกับเมืองใหญ่ทั่วโลก

ในช่วงครึ่งหลังของศตวรรษที่ 20 การเดินทางทางอากาศเติบโต อย่างรวดเร็ว ดอนเมืองต้องรองรับทั้งเที่ยวบินภายในประเทศ เที่ยว บินระหว่างประเทศ และการขนส่งสินค้า ผู้โดยสารจำนวนมากในยุค นั้นจึงคุ้นเคยกับชื่อ “ท่าอากาศยานกรุงเทพ” ก่อนที่ชื่อสนามบิน ดอนเมืองจะถูกใช้เพื่อแยกจากสนามบินสุวรรณภูมิอย่างชัดเจนใน เวลาต่อมา

เมื่อจำนวนเที่ยวบินและผู้โดยสารเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง พื้นที่ของ ดอนเมืองเริ่มไม่เพียงพอต่อการขยายตัว ข้อจำกัดด้านพื้นที่รอบ สนามบิน รวมถึงความต้องการสร้างศูนย์กลางการบินขนาดใหญ่แห่ง ใหม่ จึงนำไปสู่การพัฒนาสนามบินสุวรรณภูมิ

พ.ศ. 2549 ปิดฉากสนามบินหลัก หลังสุวรรณภูมิเปิด บริการ

วันที่ 28 กันยายน พ.ศ. 2549 เที่ยวบินพาณิชย์ส่วนใหญ่ถูกย้ายจาก ดอนเมืองไปยังสนามบินสุวรรณภูมิ ดอนเมืองจึงยุติบทบาทสนามบิน พาณิชย์หลักของประเทศชั่วคราว หลายคนในเวลานั้นมองว่าสนาม บินที่อยู่คู่กรุงเทพฯ มานานอาจปิดฉากลงอย่างถาวร

แต่หลังสุวรรณภูมิเปิดให้บริการได้ไม่นาน ปัญหาความหนาแน่นและ ความจำเป็นในการกระจายเที่ยวบินทำให้รัฐบาลทบทวนบทบาทของ ดอนเมืองอีกครั้ง คณะรัฐมนตรีจึงมีมติเมื่อวันที่ 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2550 ให้กลับมาใช้ดอนเมืองเป็นสนามบินพาณิชย์อีกแห่งหนึ่ง

พ.ศ. 2550 ดอนเมืองกลับมาเปิดรับผู้โดยสาร

สนามบินดอนเมืองกลับมาเปิดให้บริการเที่ยวบินพาณิชย์ในวันที่ 24 มีนาคม พ.ศ. 2550 ช่วงแรกเน้นรองรับเที่ยวบินภายในประเทศที่ ไม่มีเที่ยวบินต่อระหว่างประเทศ การกลับมาครั้งนี้พิสูจน์ว่า ทำเลและ โครงสร้างพื้นฐานของสนามบินอายุเกือบหนึ่งศตวรรษยังมีคุณค่าต่อ ระบบการบินของไทย

อย่างไรก็ตาม ดอนเมืองต้องหยุดให้บริการอีกครั้งในช่วงปลายปี พ.ศ. 2554 หลังได้รับผลกระทบจากมหาอุทกภัย พื้นที่ทางวิ่งและ อาคารบางส่วนต้องได้รับการฟื้นฟู ก่อนสนามบินจะกลับมาเปิดใช้ งานตามปกติในปีถัดมา

พ.ศ. 2555 จุดเปลี่ยนสู่ศูนย์กลางสายการบินต้นทุนต่ำ

วันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2555 ถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญ เมื่อดอนเมือง เปิดรองรับสายการบินต้นทุนต่ำและเที่ยวบินแบบจุดต่อจุดอย่างเป็น ทางการ สายการบินหลายแห่งทยอยย้ายฐานการบินมายังดอนเมือง ทำให้จำนวนผู้โดยสารเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว และช่วยลดความหนา แน่นของสนามบินสุวรรณภูมิ

บทบาทใหม่ทำให้ดอนเมืองไม่ได้เป็นเพียงสนามบินเก่าที่ได้รับการ ชุบชีวิต แต่กลายเป็นศูนย์กลางการเดินทางราคาประหยัดที่สำคัญ ของภูมิภาค ต่อมาอาคารผู้โดยสาร 2 ได้กลับมาเปิดใช้งานในเดือน ธันวาคม พ.ศ. 2558 เพื่อรองรับเที่ยวบินภายในประเทศ ส่วนอาคาร ผู้โดยสาร 1 ใช้รองรับเที่ยวบินระหว่างประเทศ

ตอนเมืองเก่าแก่ที่สุดในเอเชียจริงหรือ?

หากนับสนามบินที่สร้างขึ้นก่อนดอนเมือง สนามบินหนานหยวนใน กรุงปักกิ่ง ประเทศจีน เปิดใช้ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1910 จึงมีอายุเก่าแก่กว่า อย่างไรก็ตาม สนามบินหนานหยวนยุติการให้บริการเที่ยวบิน พาณิชย์และปิดตัวลงในเดือนกันยายน ค.ศ. 2019 หลังเที่ยวบินถูก ย้ายไปยังสนามบินปักกิ่งต้าซิง

ด้วยเหตุนี้ ดอนเมืองจึงได้รับการกล่าวถึงว่าเป็น สนามบินเก่าแก่ ที่สุดในเอเชียที่ยังเปิดให้บริการ ไม่ใช่สนามบินแห่งแรกที่เคยสร้าง ขึ้นในเอเชีย ขณะที่บริษัท ท่าอากาศยานไทย จำกัด (มหาชน) ระบุ ว่า ดอนเมืองเป็นหนึ่งในสนามบินที่เก่าแก่ที่สุดของโลกซึ่งยังคงทำ หน้าที่รองรับการเดินทางมาจนถึงปัจจุบัน

มากกว่าสนามบินเก่า แต่คือบันทึกการบินของไทย

สนามบินดอนเมืองผ่านการเปลี่ยนแปลงมาแล้วหลายยุค ตั้งแต่สนาม บินของกองบินทหารบก จุดเริ่มต้นการขนส่งทางอากาศ ประตู ระหว่างประเทศแห่งแรกของกรุงเทพฯ ไปจนถึงศูนย์กลางสายการ บินต้นทุนต่ำ ทุกช่วงเวลาสะท้อนพัฒนาการของกิจการการบินไทยที่ เติบโตควบคู่กับสนามบินแห่งนี้

แม้ดอนเมืองจะเคยลดบทบาท ปิดให้บริการ และเผชิญอุทกภัยครั้ง ใหญ่ แต่สนามบินก็กลับมารับผู้โดยสารได้อีกครั้ง บทสรุปของ ดอนเมืองจึงไม่ได้อยู่เพียงคำว่า “เก่าแก่ที่สุด” แต่อยู่ที่ความสามารถ ในการปรับตัวจนยังคงเป็นส่วนสำคัญของการเดินทางทางอากาศ ของไทย หลังผ่านเวลามานานกว่าหนึ่งศตวรรษ