77 ปีโค้กในไทย จากขวด 6.5 ออนซ์ สู่เรื่องราว “ซ่าอยู่ในใจคนไทย”

โคคา-โคล่า หรือ “โค้ก” เริ่มวางจำหน่ายในประเทศไทยในปี พ.ศ. 2492 (ค.ศ. 1949) ก่อนจะเติบโตจนกลายเป็นหนึ่งในเครื่องดื่มที่คนไทยคุ้นเคย และในปี 2569 ก็เดินทางมาครบ 77 ปีพอดี

จุดเริ่มต้นของโคคา-โคล่าในไทยอยู่ที่โรงงานบรรจุขวดแห่งแรกบนถนนหลานหลวง กรุงเทพฯ โรงงานขนาดเล็กแห่งนี้ใช้เครื่องบรรจุเพียง 2 เครื่อง ผลิตโค้กขวดขนาด 6.5 ออนซ์ ด้วยกำลังผลิตประมาณ 160 ขวดต่อนาที

ในเวลานั้นมีรถสำหรับกระจายสินค้าเพียง 7 คัน และข้อมูลประวัติของไทยน้ำทิพย์ระบุว่าโค้กขายในราคาขวดละ 1 บาท เทียบกับวันนี้อาจดูเป็นตัวเลขเล็กน้อย แต่สำหรับยุคนั้น นี่คือจุดเริ่มต้นของแบรนด์ระดับโลกที่กำลังเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตคนไทย

อย่างไรก็ตาม ถ้าพูดถึง “น้ำอัดลมในประเทศไทย” เรื่องราวไม่ได้เริ่มต้นพร้อมโค้ก

ก่อนปี 2492 คนไทยรู้จักเครื่องดื่มซ่ามาแล้ว

หลักฐานที่ตรวจสอบได้ชัดเจนชิ้นหนึ่งปรากฏในหนังสือพิมพ์ Bangkok Recorder ฉบับวันที่ 27 ธันวาคม ค.ศ. 1866 หรือ พ.ศ. 2409 ตรงกับสมัยรัชกาลที่ 4

ในหนังสือพิมพ์ฉบับดังกล่าวมีประกาศเกี่ยวกับ “SODA-WATER LIMONADE &C” โดยระบุถึงกิจการผลิตและจำหน่ายน้ำโซดาและเลมอนเนดบริเวณใกล้สถานกงสุลฝรั่งเศสในกรุงเทพฯ

จึงพูดได้ว่า วัฒนธรรมการดื่มเครื่องดื่มแบบตะวันตกในสยามมีร่องรอยให้เห็นก่อนการเข้ามาของโคคา-โคล่าหลายสิบปี เพียงแต่ปี 2492 เป็นอีกหมุดหมายสำคัญ เมื่อโคคา-โคล่าเริ่มผลิตและจำหน่ายในประเทศไทยอย่างเป็นระบบ

เครื่องดื่มอีกชื่อที่คนไทยรุ่นก่อนคุ้นหูกันดีก็คือ “น้ำมะเน็ด”

คำว่า “มะเน็ด” มีที่มาจากคำภาษาอังกฤษว่า lemonade ใช้เรียกน้ำอัดลมรสมะนาวหรือเลมอนในอดีต หลายคนอาจจำภาพน้ำมะเน็ดคู่กับขวดแก้วโบราณ รวมถึงขวดคอคอดที่มีลูกแก้วอยู่บริเวณปากขวด ซึ่งกลายเป็นหนึ่งในภาพจำของเครื่องดื่มซ่าในยุคก่อน

ตรงนี้จึงมีรายละเอียดที่มักสับสนกันอยู่เล็กน้อย คือคำว่า “น้ำมะเน็ด” ไม่ได้เกิดจากชื่อของขวดลูกแก้ว แต่เป็นคำที่สัมพันธ์กับคำว่า lemonade ส่วนขวดคอคอดและลูกแก้วเป็นรูปแบบบรรจุภัณฑ์ที่ถูกนำมาใช้กับเครื่องดื่มอัดลมในยุคต่อมา

จากโรงงานเล็กบนหลานหลวง สู่ 77 ปีในประเทศไทย

เมื่อวันที่ 21 เมษายน 2569 กลุ่มธุรกิจโคคา-โคล่าในประเทศไทย ซึ่งประกอบด้วย บริษัท โคคา-โคล่า (ประเทศไทย) จำกัด บริษัท ไทยน้ำทิพย์ คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) และบริษัท หาดทิพย์ จำกัด (มหาชน) ประกาศฉลองครบรอบ 77 ปีของโคคา-โคล่าในประเทศไทย

พร้อมกันนั้นได้เปิดตัวแพลตฟอร์มการเล่าเรื่อง “Fizz That Never Fades” ซึ่งในประเทศไทยนำเสนอภายใต้แนวคิด “โค้ก ซ่าอยู่ในใจคนไทย” ถ่ายทอดเรื่องราวของผู้คน ความร่วมมือ และช่วงเวลาต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการเดินทางของแบรนด์ตลอดกว่าเจ็ดทศวรรษ

แคมเปญประกอบด้วยการเล่าเรื่องผ่านช่องทางดิจิทัล กิจกรรม และความร่วมมือด้านคอนเทนต์รวม 7 เรื่อง เพื่อย้อนให้เห็นว่าโคคา-โคล่าเติบโตควบคู่กับผู้บริโภคและสังคมไทยอย่างไร

จากโรงงานเล็ก ๆ บนถนนหลานหลวง เครื่องบรรจุ 2 เครื่อง รถส่งของ 7 คัน และขวดขนาด 6.5 ออนซ์ มาถึงวันนี้เป็นเวลากว่า 7 ทศวรรษแล้ว

และถ้าย้อนกลับไปให้ไกลกว่านั้น เรื่องของโค้กก็ยังเชื่อมต่อกับประวัติศาสตร์อีกชั้นหนึ่ง นั่นคือยุคที่คนไทยเริ่มทำความรู้จักกับน้ำโซดา เลมอนเนด และ “น้ำมะเน็ด” ก่อนที่เครื่องดื่มอัดลมแบบที่เราคุ้นเคยในวันนี้จะกลายเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมการกินของคนไทย