แสงสีแดงใต้เมาส์ไม่ได้มีไว้สวย แต่คือดวงตาความเร็วสูงที่มองพื้นโต๊ะตลอดเวลา

ลานสายตาของเมาส์คอมพิวเตอร์ : Optical Mouse Sensor

หลายคนคงเคยพลิกเมาส์ขึ้นมาดูแล้วเห็นแสงสีแดงหรือแสงอินฟราเรดส่องออกมาจากด้านล่าง จนเข้าใจว่าเป็นเพียงไฟแสดงการทำงาน แต่ความจริงแล้ว แสงนั้นคือส่วนหนึ่งของระบบตรวจจับการเคลื่อนที่ที่ซับซ้อนกว่าที่คิด ภายในเมาส์ออปติคัลมีทั้งแหล่งกำเนิดแสง เลนส์ เซนเซอร์รับภาพ และชิปประมวลผลขนาดจิ๋ว ทำงานร่วมกันราวกับกล้องดิจิทัลความเร็วสูงที่จับตามองพื้นผิวอยู่ตลอดเวลา

หัวใจสำคัญของระบบคือเซนเซอร์ CMOS ซึ่งถ่ายภาพพื้นผิวด้วยอัตราหลายพันเฟรมต่อวินาที บางรุ่นสามารถบันทึกภาพได้มากกว่า 10,000 เฟรมในหนึ่งวินาที ชิปประมวลผลภายในจะนำภาพแต่ละเฟรมมาเปรียบเทียบกันทันที หากลวดลายบนพื้นผิวเลื่อนไปทางซ้ายเพียงเล็กน้อย ระบบก็จะคำนวณได้ว่าเมาส์กำลังเคลื่อนไปทางขวา และส่งข้อมูลดังกล่าวไปยังคอมพิวเตอร์เพื่อขยับเคอร์เซอร์บนหน้าจออย่างต่อเนื่อง

เมาส์รุ่นใหม่จำนวนมากจึงใช้เลเซอร์หรือเซนเซอร์ประสิทธิภาพสูงที่สามารถมองเห็นรายละเอียดเล็กกว่าเดิม ทำให้ใช้งานได้บนพื้นผิวหลากหลายกว่า แม้กระนั้น พื้นผิวที่มีลวดลายเหมาะสมก็ยังช่วยให้การติดตามแม่นยำที่สุด จึงเป็นเหตุผลที่แผ่นรองเมาส์คุณภาพดีสามารถเพิ่มประสิทธิภาพในการใช้งานและการเล่นเกมได้จริง

อีกค่าหนึ่งที่หลายคนคุ้นหูคือ DPI หรือ Dots Per Inch ซึ่งบอกว่าการเคลื่อนเมาส์หนึ่งนิ้วจะถูกแปลงเป็นการเคลื่อนที่ของเคอร์เซอร์มากเพียงใด ค่า DPI สูงไม่ได้หมายความว่าเซนเซอร์ฉลาดกว่าเสมอไป แต่หมายถึงความไวในการตอบสนอง ส่วนความแม่นยำยังขึ้นกับคุณภาพของเซนเซอร์ อัลกอริทึม และการประมวลผลภาพร่วมกัน

ดังนั้นแสงสีแดงใต้เมาส์จึงไม่ใช่ไฟประดับ แต่เป็นไฟส่องฉากให้กล้องดิจิทัลจิ๋วที่กำลังถ่ายภาพพื้นโต๊ะหลายพันครั้งต่อวินาที แล้วเปรียบเทียบตำแหน่งของลวดลายและเงาอย่างต่อเนื่อง เพื่อเปลี่ยนการขยับมือเพียงเล็กน้อยให้กลายเป็นการเคลื่อนที่ของเคอร์เซอร์ที่แม่นยำบนหน้าจอ