10 เหตุการณ์สำคัญที่เกิดขึ้น ในท้องสนามหลวง ประเทศไทย

สนามหลวง หรือชื่อทางการว่า ท้องสนามหลวง (เดิมคือ ทุ่งพระเมรุ) เป็นสถานที่ประวัติศาสตร์สำคัญใจกลางกรุงเทพมหานครที่มีบทบาทสำคัญยิ่งทั้งในด้านราชประเพณี การเมือง วัฒนธรรม และสังคมไทยมาอย่างยาวนานนับตั้งแต่เริ่มสร้างกรุงเทพมหานครเมื่อ พ.ศ. 2325

1. พระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพและพระศพ

 

• รายละเอียด: ตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 1 ท้องสนามหลวงถูกใช้เป็นพื้นที่จัดพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระมหากษัตริย์ พระบรมวงศานุวงศ์ และพระสงฆ์ทรงสมาณศักดิ์ชั้นผู้ใหญ่ การก่อสร้างพระเมรุมาศหรือพระเมรุ ณ พื้นที่แห่งนี้สะท้อนถึงสถาปัตยกรรมและศิลปกรรมชั้นสูงของไทย โดยพระราชพิธีครั้งสำคัญในยุคร่วมสมัย ได้แก่ พระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร (รัชกาลที่ 9) ในปี พ.ศ. 2560

2. พระราชพิธีพืชมงคลหละกลดพระนังคัลแรกนาขวัญ

 

 

• รายละเอียด: พระราชพิธีโบราณที่มีมาตั้งแต่สมัยสุโขทัยและได้รับการฟื้นฟูขึ้นใหม่ในสมัยรัชกาลที่ 9 (ปี พ.ศ. 2503) เพื่อเป็นขวัญและกำลังใจแก่เกษตรกรไทย จัดขึ้นเป็นประจำทุกปีในช่วงเดือนพฤษภาคม โดยใช้พื้นที่ท้องสนามหลวงประกอบพิธีไถกลบและทำนายความสมบูรณ์ของพืชพันธุ์ธัญญาหารผ่านเสี่ยงทายพระยาแรกนาและพระเทพี

3. เหตุการณ์ 6 ตุลา 2519

 

 

• รายละเอียด: โศกนาฏกรรมทางการเมืองครั้งสำคัญของไทย เมื่อวันที่ 6 ตุลาคม พ.ศ. 2519 กำลังเจ้าหน้าที่รัฐและกลุ่มมวลชนฝ่ายขวาเข้าปราบปรามและล้อมปราบกลุ่มนิสิต นักศึกษา และประชาชนที่ชุมนุมประท้วงการกลับเข้าประเทศของจอมพลถนอม กิตติขจร บริเวณมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์และพื้นที่ท้องสนามหลวง ซึ่งส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตและบาดเจ็บเป็นจำนวนมาก

4. การตั้งตลาดนัดสนามหลวง (พ.ศ. 2491 – 2525)

 

 

• รายละเอียด: ตลาดนัดแห่งแรกของกรุงเทพฯ เริ่มต้นตั้งที่สนามหลวงก่อนจะย้ายไปสนามไชย และย้ายกลับมาเปิดที่สนามหลวงอย่างเป็นทางการอีกครั้งในปี พ.ศ. 2491 ตลาดนัดสนามหลวงกลายเป็นศูนย์รวมสินค้า ผัก ผลไม้ สัตว์เลี้ยง และหนังสือเก่าของคนกรุงเทพฯ จนกระทั่งปี พ.ศ. 2525 รัฐบาลได้ย้ายตลาดนัดแห่งนี้ไปยังสวนจตุจักรเพื่อเตรียมจัดงานสมโภชกรุงเทพมหานคร 200 ปี

5. งานฉลองสมโภชกรุงเทพมหานคร 200 ปี (พ.ศ. 2525)

 

 

• รายละเอียด: ในปี พ.ศ. 2525 รัฐบาลและประชาชนชาวไทยได้จัดงานเฉลิมฉลองกรุงรัตนโกสินทร์ครบ 200 ปี โดยใช้ท้องสนามหลวงเป็นพื้นที่หลักในการจัดกิจกรรมทางวัฒนธรรม มหกรรมมหัศจรรย์ไทย และพิธีทางศาสนา เพื่อเป็นการปรับปรุงและบูรณะพื้นที่รอบรัตนโกสินทร์ให้มีความเป็นระเบียบเรียบร้อย

6. งานสัปดาห์ส่งเสริมพระพุทธศาสนา เนื่องจากวันวิสาขบูชา

• รายละเอียด: ท้องสนามหลวงถูกใช้เป็นศูนย์กลางในการจัดงานสัปดาห์ส่งเสริมพระพุทธศาสนาเนื่องในวันวิสาขบูชาโลกมาอย่างยาวนาน โดยมีการอัญเชิญพระบรมสารีริกธาตุมาประดิษฐานให้พุทธศาสนิกชนได้เข้ากราบไหว้บูชา พร้อมทั้งการตั้งบูธกิจกรรมทางศาสนา การเวียนเทียน และการเทศนาธรรมโดยพระสงฆ์เกจิอาจารย์ทั่วประเทศ

7. ศูนย์กลางการชุมนุมทางการเมืองครั้งสำคัญ

 

• รายละเอียด: เนื่องจากตั้งอยู่ใกล้ศูนย์กลางอำนาจบริหารและสถาบันการศึกษา สนามหลวงจึงถูกใช้เป็นจุดเริ่มต้นและพื้นที่ชุมนุมทางการเมืองหลายยุคสมัย เช่น การชุมนุมประท้วงการเลือกตั้งสกปรก พ.ศ. 2500, เหตุการณ์พฤษภาทมิฬ พ.ศ. 2535, และการชุมนุมทางการเมืองของกลุ่มมวลชนต่างๆ ทั้งกลุ่ม พธม., นปช., และกลุ่มคณะราษฎรยุคหลัง

8. พระราชพิธีฉลองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี (พ.ศ. 2549)

 

• รายละเอียด: ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2549 ท้องสนามหลวงและบริเวณโดยรอบพระบรมมหาราชวังถูกใช้เป็นพื้นที่รองรับพสกนิกรนับแสนคนที่มาร่วมถวายพระพรชัยมงคลแด่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในโอกาสทรงครองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี ซึ่งปรากฏภาพคลื่นมหาชนใส่เสื้อสีเหลืองเต็มพื้นที่

9. การแข่งขันว่าวประเพณีและเทศกาลเล่นว่าว

 

• รายละเอียด: พื้นที่โล่งกว้างและทิศทางลมโปร่งของท้องสนามหลวงทำให้สถานที่นี้กลายเป็นศูนย์กลางการเล่นว่าวตามประเพณีไทยมาตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 4 และรัชกาลที่ 5 โดยมีการจัดแข่งว่าวระหว่าง "ว่าวจุฬา" (ตัวแทนฝ่ายชาย) และ "ว่าวปักเป้า" (ตัวแทนฝ่ายหญิง) ซึ่งกลายเป็นมรดกทางวัฒนธรรมและกิจกรรมนันทนาการสำคัญในช่วงลมว่าวพัดผ่าน (มีนาคม – เมษายน)

10. การอัญเชิญพระบรมสารีริกธาตุและพระอรหันตธาตุจากอินเดีย (พ.ศ. 2567)

 

 

• รายละเอียด: รัฐบาลไทยร่วมกับรัฐบาลอินเดีย ได้อัญเชิญพระบรมสารีริกธาตุของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า และพระอรหันตธาตุของพระสารีบุตรและพระโมคคัลลานะ จากประเทศอินเดีย มาประดิษฐานเป็นการชั่วคราว ณ มณฑลพิธีท้องสนามหลวง เพื่อให้พุทธศาสนิกชนเข้าสักการะเนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 6 รอบ ของพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 10)