ทำไม? เวลาเป็นหวัด น้ำมูกเปลี่ยนสีจากสีขาวใส เป็นเหลือง หรือเป็นสีเขียว

        สงสัยมั๊ยคะ เวลาที่เราเป็นหวัด และเวลามีน้ำมูก จะพบว่าน้ำมูกมีการเปลี่ยนสีจากขาวใสกลาย เป็นสีเหลืองหรือสีเขียว หลายคนมักจะตกใจแล้วคิดทันทีเลยว่า "เราติดเชื้อแบคทีเรียแน่ๆ ต้องกินยาฆ่าเชื้อ (ยาปฏิชีวนะ) แล้วมั้ง"

        แต่จริงๆ แล้วความจริงไม่ได้เป็นแบบนั้นเสมอไปค่ะ จริงๆ เป็นแค่กระบวนการในร่างกาย เวลาที่เราเริ่มเป็นหวัด อาการมักเกิดจากการติดเชื้อไวรัสทางเดินหายใจค่ะ ในช่วงวันแรกๆ ร่างกายเราจะขับน้ำมูกที่มีลักษณะขาวใสออกมา ซึ่งก็น้ำมูกปกติผสมกับน้ำและเมือกธรรมดาที่ถูกสร้างขึ้นเพื่อดักจับสิ่งแปลกปลอม และไวรัส

        พอผ่านไปสัก 2-3 วัน ระบบภูมิคุ้มกันของเราจะเริ่มส่ง "เม็ดเลือดขาว" (โดยเฉพาะกลุ่มที่เรียกว่า นิวโทรฟิล - Neutrophils) เดินทางมายังบริเวณโพรงจมูกเพื่อทำหน้าที่เป็นทหารปกป้องร่างกาย เม็ดเลือดขาวพวกนี้จะเข้าปะทะและกลืนกินเชื้อไวรัสรวมถึงเซลล์ที่เสียชีวิตแล้ว

        ไฮไลท์อยู่ตรงนี้ค่ะ! ภายในตัวเม็ดเลือดขาวจะมีเอนไซม์ชนิดหนึ่งที่มีธาตุเหล็กเป็นส่วนประกอบ (เรียกว่า Myeloperoxidase) พอเม็ดเลือดขาวสู้กับเชื้อโรคจนตายลง เม็ดเลือดขาวจะแตกออกและปล่อยเอนไซม์ตัวนี้ออกมาผสมกับน้ำมูก

• ถ้าเอนไซม์นี้รวมตัวกันปานกลาง น้ำมูกก็จะเริ่มขุ่นและเปลี่ยนเป็น สีเหลือง

• ถ้าเม็ดเลือดขาวทำงานหนักมาก เอนไซม์เข้มข้นขึ้น หรือน้ำมูกค้างอยู่ในโพรงจมูกนาน เช่น ตอนที่เราตื่นนอนตอนเช้า น้ำมูกก็จะเปลี่ยนเป็น สีเขียว

        ดังนั้น น้ำมูกสีเหลืองหรือสีเขียว จึงไม่ได้แปลว่าเราติดเชื้อแบคทีเรียเสมอไป แต่มันคือสัญญาณที่บอกว่า "ระบบภูมิคุ้มกันและเม็ดเลือดขาวของเรากำลังทำงานปกป้องร่างกายอย่างแข็งขัน" ต่างหากค่ะ

        ส่วนใหญ่แล้ว อาการหวัดจากเชื้อไวรัสจะค่อยๆ ดีขึ้นเองภายใน 7-10 วัน น้ำมูกก็จะค่อยๆ จางและหายไปเองได้โดยไม่ต้องกินยาฆ่าเชื้อเลยค่ะ

แต่ถ้ามีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย เช่น น้ำมูกเขียวข้นติดต่อกันเกิน 10 วันโดยไม่ดีขึ้นเลย, ไข้สูงกลับมาอีกรอบหลังจากอาการเริ่มดีขึ้นแล้ว, หรือปวดบริเวณโหนกแก้มและหน้าผากอย่างรุนแรง อันนี้ถึงจะมีโอกาสพัฒนาไปเป็นการติดเชื้อแบคทีเรียหรือไซนัสอักเสบได้ค่ะ ซึ่งถ้ามีอาการกลุ่มนี้ แนะนำให้ไปพบหมอที่โรงพยาบาลเพื่อตรวจเช็กอย่างละเอียดอีกทีนะคะ

        ช่วงนี้ถ้าใครกำลังเป็นหวัดอยู่ แนะนำให้พักผ่อนเยอะๆ ดื่มน้ำอุ่นมากๆ และล้างจมูกด้วยน้ำเกลือเพื่อช่วยระบายน้ำมูกออก จะช่วยให้สบายจมูกขึ้นเยอะเลยค่ะ ขอให้หายไวๆ กันด้วยนะคะ