5 ประเทศที่ส่งออกลำไยมากที่สุดของโลก

ลำไยเป็นผลไม้เศรษฐกิจสำคัญของเอเชีย มีการซื้อขายทั้งในรูปแบบลำไยสด ลำไยอบแห้ง ลำไยแช่แข็ง และผลิตภัณฑ์แปรรูป แต่การจัดอันดับว่า “ประเทศใดส่งออกลำไยมากที่สุดในโลก” จำเป็นต้องพิจารณาวิธีเก็บข้อมูลให้ชัดเจน

สาเหตุสำคัญคือระบบพิกัดศุลกากรสากลระดับ 6 หลักจัดลำไยสดไว้ในหมวด HS 081090 หรือ “ผลไม้สดอื่น ๆ ที่ไม่ได้ระบุไว้เป็นการเฉพาะ” ซึ่งอาจรวมผลไม้หลายชนิดไว้ด้วยกัน แต่ละประเทศสามารถเพิ่มตัวเลขต่อท้ายเพื่อจำแนกสินค้าให้ละเอียดกว่าเดิมได้ จึงทำให้อันดับจากแต่ละฐานข้อมูลอาจแตกต่างกัน

เพื่อไม่ให้กล่าวเกินข้อมูล บทความนี้จึงพิจารณาเฉพาะ ลำไยสด และอ้างอิงจำนวนรายการขนส่งที่ปรากฏในฐานข้อมูลการค้าของ Volza ช่วงเดือนพฤศจิกายน 2023 ถึงตุลาคม 2024 โดยตัวเลขดังกล่าวเป็นจำนวนเที่ยวหรือรายการขนส่ง ไม่ใช่มูลค่าหรือปริมาณส่งออกรวมของแต่ละประเทศ

1. ไทย

ประเทศไทยมีจำนวนรายการส่งออกลำไยสดสูงสุดในฐานข้อมูลดังกล่าวที่ 903 รายการ และได้รับการระบุจากฐานข้อมูลตลาดสินค้าเกษตรว่าเป็นหนึ่งในผู้ส่งออกลำไยสดรายสำคัญของโลก โดยมีจีนเป็นตลาดปลายทางหลัก

ข้อมูลของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ระบุว่า ในปี 2567 ไทยส่งออกลำไยไปจีนประมาณ 375,327 ตัน คิดเป็นมูลค่า 16,018 ล้านบาท สะท้อนว่าตลาดจีนมีความสำคัญอย่างมากต่อห่วงโซ่การผลิตและส่งออกลำไยของไทย

แหล่งผลิตสำคัญของไทยกระจายอยู่ในภาคเหนือและภาคตะวันออก โดยเฉพาะเชียงใหม่ ลำพูน เชียงราย พะเยา และจันทบุรี สินค้าส่งออกมีทั้งลำไยสดและผลิตภัณฑ์แปรรูป

2. เวียดนาม

เวียดนามมีจำนวนรายการขนส่งลำไยสด 889 รายการ ใกล้เคียงกับประเทศไทย และเป็นอีกประเทศที่มีบทบาทโดดเด่นในตลาดลำไยของภูมิภาค

พื้นที่เพาะปลูกสำคัญอยู่ในภาคเหนือและบริเวณสามเหลี่ยมปากแม่น้ำโขง การส่งออกมีความเชื่อมโยงกับความต้องการของตลาดจีนอย่างใกล้ชิด จึงอาจได้รับผลกระทบจากการขนส่งผ่านชายแดน มาตรการสุขอนามัยพืช และระยะเวลาในการตรวจปล่อยสินค้า

3. จีน

จีนเป็นทั้งแหล่งผลิตขนาดใหญ่ ตลาดบริโภคสำคัญ และผู้นำเข้าลำไยจากประเทศเพื่อนบ้าน ขณะเดียวกันก็มีการส่งออกลำไยไปยังตลาดบางแห่งในภูมิภาค โดยฐานข้อมูลพบรายการส่งออกลำไยสดจากจีน 32 รายการในช่วงเวลาที่ศึกษา

อย่างไรก็ตาม บทบาทด้านการส่งออกของจีนยังมีขนาดเล็กกว่าไทยและเวียดนาม เนื่องจากผลผลิตจำนวนมากรองรับความต้องการภายในประเทศ จีนจึงมีความสำคัญต่อการค้าลำไยโลกในฐานะตลาดผู้ซื้อไม่แพ้ฐานะผู้ผลิต

4. กัมพูชา

กัมพูชาเริ่มปรากฏบทบาทในตลาดส่งออกลำไยสดของภูมิภาค โดยฐานข้อมูลพบรายการส่งออก 16 รายการ แม้ยังมีจำนวนไม่มากเมื่อเทียบกับไทยและเวียดนาม

ตัวเลขนี้ควรใช้เพื่อแสดงให้เห็นว่ากัมพูชามีกิจกรรมส่งออกลำไย ไม่ควรตีความว่าเป็นส่วนแบ่งตลาดโลกหรือปริมาณผลผลิตทั้งหมด เพราะหนึ่งรายการขนส่งอาจมีขนาดสินค้าแตกต่างกันมาก

5. มาเลเซีย

มาเลเซียมีรายการส่งออกลำไยสด 9 รายการในฐานข้อมูลช่วงเดียวกัน จัดเป็นผู้ส่งออกขนาดเล็กเมื่อเทียบกับประเทศผู้นำตลาด

บทบาทของมาเลเซียจึงอยู่ในลักษณะตลาดระดับภูมิภาค มากกว่าการเป็นฐานส่งออกขนาดใหญ่ และไม่ควรนำจำนวนรายการขนส่งไปเปรียบเทียบเป็นปริมาณตันหรือมูลค่าการส่งออกโดยตรง

ไทยยังโดดเด่น แต่ต้องระบุวิธีจัดอันดับ

จากข้อมูลจำนวนรายการขนส่ง ไทยและเวียดนามเป็นสองประเทศที่มีบทบาทโดดเด่นที่สุด ตามด้วยจีน กัมพูชา และมาเลเซีย แต่ผลการจัดอันดับนี้ใช้เฉพาะข้อมูลลำไยสดและนับตามจำนวนรายการขนส่งเท่านั้น ไม่ได้รวมลำไยอบแห้ง ลำไยแช่แข็ง หรือผลิตภัณฑ์แปรรูปทั้งหมด

ดังนั้น เมื่อพบข้อมูลเกี่ยวกับ “ประเทศผู้ส่งออกลำไยอันดับต้น ๆ ของโลก” ควรตรวจสอบเพิ่มเติมว่าเป็นข้อมูลของปีใด ครอบคลุมลำไยประเภทใด และจัดอันดับด้วยมูลค่า ปริมาณน้ำหนัก หรือจำนวนเที่ยวการขนส่ง เพื่อหลีกเลี่ยงการเปรียบเทียบข้อมูลคนละมาตรฐาน