จีนยังเป็นคู่ค้าอันดับ 1 ของไทย เปิดข้อมูล 5 เดือนแรกปี 2569

การค้าระหว่างประเทศเป็นหนึ่งในแรงขับเคลื่อนสำคัญของเศรษฐกิจไทย เพราะไทยทั้งส่งออกสินค้าไปทั่วโลกและนำเข้าวัตถุดิบ เครื่องจักร รวมถึงชิ้นส่วนสำหรับภาคการผลิต แต่เมื่อถามว่า ประเทศใดคือ “คู่ค้าอันดับ 1” ของไทย คำตอบที่ชัดเจนคือ จีน

ข้อมูลจากกระทรวงพาณิชย์ระบุว่า จีนเป็นคู่ค้าอันดับ 1 ของไทยต่อเนื่องมาแล้ว 13 ปี โดยในปี 2568 การค้าระหว่างไทยกับจีนมีมูลค่ารวม 147,338.53 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้นร้อยละ 21.13 จากปีก่อนหน้า

อย่างไรก็ตาม คำว่า “คู่ค้าอันดับ 1” ไม่ได้หมายความว่า จีนเป็นตลาดส่งออกอันดับ 1 ของไทยด้วย เพราะการจัดอันดับคู่ค้าจะคำนวณจาก มูลค่าการส่งออกและนำเข้ารวมกัน ขณะที่ตลาดส่งออกอันดับ 1 ของไทยคือ สหรัฐอเมริกา

การค้าไทย–จีนช่วง 5 เดือนแรกปี 2569

ข้อมูลทางการที่เผยแพร่เมื่อวันที่ 20 กรกฎาคม 2569 ระบุว่า ในช่วงเดือนมกราคม–พฤษภาคม 2569 ไทยและจีนมีมูลค่าการค้ารวม 74,140.40 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้นร้อยละ 28.38 เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน

มูลค่าดังกล่าวแบ่งเป็นไทยส่งออกสินค้าไปจีน 18,754.32 ล้านดอลลาร์สหรัฐ และนำเข้าสินค้าจากจีน 55,386.08 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ตัวเลขนี้สะท้อนว่า น้ำหนักสำคัญที่ทำให้จีนเป็นคู่ค้าอันดับ 1 ของไทยมาจากการนำเข้าสินค้า วัตถุดิบ และชิ้นส่วนเพื่อใช้ในภาคอุตสาหกรรมด้วย ไม่ได้เกิดจากการส่งออกสินค้าไทยไปจีนเพียงด้านเดียว

ทำไมจีนจึงเป็นคู่ค้าอันดับ 1 ของไทย

ความสัมพันธ์ทางการค้าระหว่างไทยกับจีนครอบคลุมสินค้าหลากหลาย ตั้งแต่สินค้าเกษตร อาหาร ยางพารา ไปจนถึงเครื่องจักร อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ และชิ้นส่วนเทคโนโลยี

สินค้าจำนวนมากที่ไทยนำเข้าจากจีนเป็นสินค้าทุน สินค้าขั้นกลาง และชิ้นส่วนที่นำมาใช้เป็นปัจจัยการผลิตในโรงงาน ก่อนแปรรูปหรือประกอบเป็นสินค้าสำเร็จรูปเพื่อจำหน่ายในประเทศและส่งออกต่อไปยังตลาดต่างประเทศ

นอกจากนี้ การลงทุนของบริษัทจีนในไทย การเชื่อมโยงห่วงโซ่อุปทาน และความร่วมมือภายใต้กรอบการค้าอย่างความตกลงการค้าเสรีอาเซียน–จีนและ RCEP ยังทำให้กิจกรรมทางเศรษฐกิจระหว่างสองประเทศมีความเชื่อมโยงกันมากขึ้น

สินค้าสำคัญที่ไทยส่งออกไปจีน

สินค้าที่ไทยส่งออกไปจีนไม่ได้มีเฉพาะสินค้าเกษตร แต่ครอบคลุมทั้งสินค้าอุตสาหกรรมและวัตถุดิบสำคัญ ได้แก่

• ผลไม้สด แช่เย็น แช่แข็ง และผลไม้แห้ง
• เครื่องคอมพิวเตอร์ อุปกรณ์และส่วนประกอบ
• ผลิตภัณฑ์ยาง
• เม็ดพลาสติก
• ยางพารา

จีนยังเป็นตลาดสำคัญของผลไม้ไทยหลายชนิด โดยเฉพาะทุเรียน มังคุด และมะพร้าว ซึ่งเป็นสินค้าที่ภาครัฐพยายามขยายตลาดและอำนวยความสะดวกด้านการนำเข้าอย่างต่อเนื่อง

ไทยนำเข้าสินค้าอะไรจากจีน

สินค้าสำคัญที่ไทยนำเข้าจากจีน ได้แก่

• เครื่องจักรไฟฟ้าและส่วนประกอบ
• เครื่องจักรกลและส่วนประกอบ
• เครื่องใช้ไฟฟ้าภายในบ้าน
• เคมีภัณฑ์
• เครื่องคอมพิวเตอร์ อุปกรณ์และส่วนประกอบ

สินค้าเหล่านี้หลายรายการเป็นวัตถุดิบหรือเครื่องมือที่ใช้ในภาคการผลิต จึงมีส่วนเชื่อมโยงโดยตรงกับโรงงาน อุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ ยานยนต์ เครื่องใช้ไฟฟ้า และการส่งออกของไทย

ข้อมูลประจำปี 2567 ยังระบุว่า จีนเป็นแหล่งนำเข้าอันดับ 1 ของไทย คิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 26.3 ของมูลค่านำเข้าทั้งหมดในปีดังกล่าว

คู่ค้าสำคัญของไทยไม่ได้มีเพียงจีน

แม้จีนจะมีมูลค่าการค้ารวมกับไทยสูงที่สุด แต่ไทยยังมีคู่ค้าหลักอีกหลายแห่ง โดยข้อมูลไตรมาสแรกปี 2569 ระบุว่า คู่ค้ารายใหญ่เรียงตามมูลค่าการค้ารวม ได้แก่ จีน สหรัฐอเมริกา และญี่ปุ่น ส่วนสหภาพยุโรปอยู่ในอันดับ 4 เมื่อพิจารณาเป็นกลุ่มเศรษฐกิจ

แต่ละตลาดมีบทบาทแตกต่างกัน สหรัฐอเมริกาเป็นตลาดส่งออกอันดับ 1 ของไทย ขณะที่ญี่ปุ่นมีบทบาททั้งด้านการค้า การลงทุน และห่วงโซ่อุปทานอุตสาหกรรมมายาวนาน

จีนสำคัญต่อเศรษฐกิจไทยอย่างไร

การที่จีนเป็นคู่ค้าอันดับ 1 ช่วยสร้างโอกาสให้สินค้าเกษตรและสินค้าอุตสาหกรรมของไทยเข้าถึงตลาดขนาดใหญ่ ขณะเดียวกัน ไทยก็สามารถนำเข้าเครื่องจักร วัตถุดิบ และชิ้นส่วนที่จำเป็นต่อภาคการผลิตได้

อย่างไรก็ตาม ตัวเลขที่ไทยนำเข้าจากจีนสูงกว่าการส่งออกไปจีนอย่างชัดเจน ทำให้ไทยยังต้องผลักดันการส่งออกสินค้าที่มีมูลค่าเพิ่มมากขึ้น พร้อมกับกระจายตลาดไปยังสหรัฐอเมริกา ญี่ปุ่น สหภาพยุโรป อาเซียน อินเดีย และตลาดใหม่อื่น ๆ เพื่อลดความเสี่ยงจากการพึ่งพาประเทศใดประเทศหนึ่งมากเกินไป

ดังนั้น หากถามว่าประเทศคู่ค้าอันดับ 1 ของไทยคือประเทศใด คำตอบคือ จีน แต่หากถามถึงตลาดส่งออกอันดับ 1 คำตอบจะเป็น สหรัฐอเมริกา ความแตกต่างนี้สำคัญ เพราะช่วยให้เข้าใจโครงสร้างการค้าของไทยได้ถูกต้องมากกว่าการพิจารณาเฉพาะยอดส่งออกหรือยอดนำเข้าเพียงด้านเดียว