คนสร้างรูบิคยังแก้ไม่ออก! ปริศนาที่เจ้าของไอเดียใช้เวลาถึง 1 เดือนกว่าจะไขได้

คิดดูสิ... ถ้าคุณสร้างของเล่นชิ้นหนึ่งขึ้นมา แต่กลับเล่นมันไม่เป็น นั่นแหละคือเรื่องจริงของลูกบาศก์รูบิค

หลายคนเข้าใจว่าคนที่ประดิษฐ์ Rubik's Cube น่าจะรู้คำตอบของปริศนาทันที เพราะเป็นคนออกแบบเอง แต่เรื่องจริงกลับตรงกันข้าม แอร์เนอ รูบิค (Ern Rubik) สถาปนิกและอาจารย์ด้านการออกแบบชาวฮังการี ใช้เวลาเพียงไม่กี่วันในการสร้างต้นแบบของลูกบาศก์ที่หมุนได้ แต่เมื่อเขาลองหมุนมันจริง ๆ ทุกอย่างกลับยุ่งเหยิงเกินกว่าที่คาดไว้

ของเล่นที่เกิดจากการสอน ไม่ใช่การขาย

ปี 1974 รูบิคไม่ได้ตั้งใจสร้างของเล่นสำหรับเด็ก เขาแค่อยากทำอุปกรณ์ให้นักศึกษาเข้าใจเรื่องโครงสร้างสามมิติและการเคลื่อนที่ของชิ้นส่วน เขาจึงออกแบบลูกบาศก์ที่แต่ละชั้นสามารถหมุนได้โดยไม่หลุดออกจากกัน ซึ่งถือเป็นโจทย์ทางวิศวกรรมที่ยากมากในยุคนั้น

เมื่อสร้างต้นแบบสำเร็จ เขาจึงลองหมุนสีแต่ละด้านเพื่อดูผลลัพธ์ แล้วก็พบว่าการทำให้มันกลับมาเหมือนเดิมไม่ใช่เรื่องง่ายอย่างที่คิด สีทั้งหกด้านกระจัดกระจายจนแทบมองไม่เห็นทางออก

เขาใช้เวลาราว 1 เดือนเต็ม กว่าจะหาวิธีทำให้ลูกบาศก์กลับมามีสีครบทุกด้านได้อีกครั้ง

ช่วงเวลานั้นไม่มีคู่มือ ไม่มีสูตร ไม่มีวิดีโอสอน และไม่มีใครเคยแก้ได้มาก่อน เพราะเขาคือมนุษย์คนแรกที่ต้องเผชิญกับปัญหานี้ ทุกการหมุนเป็นการทดลอง ทุกความผิดพลาดต้องเริ่มคิดใหม่ทั้งหมด จนในที่สุดก็พบว่าปริศนานี้สามารถแก้ได้จริง

ยากกว่าที่หลายคนจินตนาการ

สิ่งที่ทำให้ลูกบาศก์รูบิคโด่งดังไปทั่วโลกคือจำนวนรูปแบบที่เป็นไปได้ของการสลับตำแหน่งชิ้นส่วน ซึ่งมีมากถึงประมาณ 43 ล้านล้านล้านล้านล้าน หรือ 43 Quintillion รูปแบบ แม้จะดูเหมือนสุ่มไปเรื่อย ๆ แต่ทุกตำแหน่งสามารถย้อนกลับสู่สภาพเดิมได้ หากใช้ลำดับการหมุนที่ถูกต้อง

ต่อมานักคณิตศาสตร์และนักวิทยาศาสตร์คอมพิวเตอร์ช่วยกันศึกษาปัญหานี้อย่างจริงจัง จนค้นพบว่า ไม่ว่าลูกบาศก์จะถูกหมุนจนยุ่งแค่ไหน ก็สามารถแก้ให้สำเร็จได้ภายในไม่เกิน 20 ครั้งของการหมุน วิธีนี้ถูกเรียกว่า God's Number ซึ่งกลายเป็นอีกหนึ่งความมหัศจรรย์ของคณิตศาสตร์เชิงผสม

จากสื่อการสอน กลายเป็นของเล่นระดับตำนาน

หลังได้รับการผลิตเชิงพาณิชย์ ลูกบาศก์รูบิคแพร่กระจายไปทั่วโลกอย่างรวดเร็ว ผู้คนหลงใหลในความท้าทายของมัน จนเกิดการแข่งขัน Speedcubing มีการคิดค้นสูตรใหม่ ๆ และนักแข่งระดับโลกสามารถแก้รูบิคได้ในเวลาเพียงไม่กี่วินาที ซึ่งแตกต่างจากเจ้าของไอเดียที่เคยใช้เวลานานนับเดือนกว่าจะผ่านด่านแรกได้

บางครั้ง คนที่สร้างคำถามขึ้นมา ก็ไม่ได้รู้คำตอบในทันที

เรื่องของแอร์เนอ รูบิคจึงเป็นตัวอย่างที่น่าสนใจว่า การประดิษฐ์สิ่งใหม่ไม่ได้หมายความว่าจะเข้าใจทุกอย่างตั้งแต่วินาทีแรก หลายครั้งผู้สร้างเองก็ต้องเรียนรู้ ทดลอง และล้มเหลวเหมือนคนอื่น ความสำเร็จของลูกบาศก์รูบิคจึงไม่ได้อยู่แค่การเป็นของเล่นขายดี แต่ยังเป็นสัญลักษณ์ของความพยายาม ความคิดสร้างสรรค์ และการไม่ยอมแพ้ต่อปัญหาที่ดูเหมือนไม่มีทางออก