เปิดตำนานนายแพทย์ผู้สร้าง "Word ราชวิถี" ให้คนไทยพิมพ์งานได้บน PC ยุคแรก

        หากย้อนเวลากลับไปในปี 1983 ยุคที่โลกยังไร้เงาของ Windows หรือซอฟต์แวร์คลาวด์อย่าง Google Docs ออฟฟิศทั่วประเทศยังคงก้องไปด้วยเสียงต๊อกแต๊กของเครื่องพิมพ์ดีด การพิมพ์ผิดเพียงตัวอักษรเดียวหมายถึงการต้องรีบใช้น้ำยาลบคำผิดหรือเริ่มพิมพ์ใหม่ตั้งแต่บรรทัดแรก ยิ่งในวงการแพทย์ที่ต้องรับมือกับผู้ป่วยนับพันคนต่อวัน เอกสารเวชระเบียนและใบสั่งยาที่ล้นมือคือปัญหาใหญ่ แต่แล้วจุดเปลี่ยนสำคัญของวงการเทคโนโลยีไทยก็เกิดขึ้น เมื่อนายแพทย์หนุ่มคนหนึ่งลุกขึ้นมาริเริ่มสร้างโปรแกรมพิมพ์งานภาษาไทยขึ้นมาด้วยตัวเอง

        ในยุคที่คอมพิวเตอร์ส่วนบุคคล (PC) ยังเป็นของแปลกใหม่ราคาแพงสำหรับห้องแล็บหรือเศรษฐี ระบบปฏิบัติการหลักที่ครองโลกคือ MS-DOS ซึ่งแสดงผลเป็นเพียงตัวหนังสือสีเขียวบนหน้าจอสีดำมืด ตัวระบบถูกออกแบบมาเพื่อรองรับภาษาอังกฤษเท่านั้น และไม่มีพื้นที่ว่างให้ภาษาอื่นแทรกซึมเข้าไปได้

        ชุษณะ มะกรสาร ศิษย์เก่าแพทย์ศิริราช รุ่น 82 ซึ่งขณะนั้นดำรงตำแหน่งแพทย์ประจำโรงพยาบาลราชวิถี ได้มองเห็นปัญหาของระบบเอกสารในโรงพยาบาลรัฐ จึงตัดสินใจก่อตั้ง "ชมรมไมโครคอมพิวเตอร์" ขึ้นมา เพื่อสร้างเครื่องมือที่จะมาปฏิวัติวงการพิมพ์งานภาษาไทย

        การทำให้คอมพิวเตอร์ยุคนั้นเข้าใจและแสดงผลภาษาไทยไม่ได้ง่ายแค่การลงโปรแกรมแล้วกดติดตั้ง แต่ทีมงานต้องคลุกคลีลงไปในระดับฮาร์ดแวร์อย่างจริงจัง

• ดัดแปลงวงจรการ์ดแสดงผล เพื่อให้สามารถแสดงรูปทรงตัวอักษรไทยบนหน้าจอได้

• ฝังอักขระลงในชิป ROM บรรจุตัวอักษร ก ไก่ ถึง ฮ นกฮูก พร้อมสระและวรรณยุกต์ลงไปในระบบสมองกลโดยตรง

        ความพยายามยาวนานหลายปีประสบความสำเร็จในเดือนเมษายน ปี 1986 เมื่อ "Word ราชวิถี" เวอร์ชันแรก (1.1 และ 1.2) ถูกปล่อยออกมา แม้หน้าจอจะยังเป็นแบบ Monochrome สีเดียวและต้องใช้ร่วมกับการ์ดภาษาไทยแบบพิเศษ แต่ก็นับเป็นก้าวแรกที่ปลดล็อกการพิมพ์เอกสารภาษาไทยบนคอมพิวเตอร์ได้สำเร็จ ช่วยให้คนทำงานไม่ต้องเกร็งกลัวการพิมพ์ผิดอีกต่อไป

วิวัฒนาการความยิ่งใหญ่ จากรุ่น 1.0 สู่ยุคทองในรุ่น 2.3

        เมื่อเทคโนโลยีฮาร์ดแวร์พัฒนาอย่างรวดเร็ว ทีมงานของคุณหมอชุษณะก็เร่งพัฒนาซอฟต์แวร์ตามทันที:

• เดือนตุลาคม 1990 (รุ่น 2.0): อัปเกรดให้รองรับการ์ดแสดงผล VGA และ EGA ให้ภาพบนหน้าจอเนียนตา ตัวหนังสือคมกริบอ่านสบาย

• เดือนสิงหาคม 1992 (รุ่น 2.3): ยุคทองที่คนทำงานยุค 90s จดจำได้ดีที่สุด มาพร้อมฟีเจอร์ล้ำสมัยอย่าง Pull-down Menu แถบเมนูด้านบนที่ช่วยให้ใช้งานง่ายโดยไม่ต้องท่องจำคำสั่งภาษาอังกฤษ

• ระบบเปิดสองไฟล์พร้อมกัน: ช่วยให้สามารถคัดลอกข้อความข้ามไปมาได้อย่างสะดวก ประหยัดเวลาทำงานมหาศาล

• ระบบ Auto Backup: แอบสร้างไฟล์สำรองนามสกุล .bak ให้อัตโนมัติ ช่วยชีวิตคนทำงานยามไฟตกหรือเครื่องค้างมานับไม่ถ้วน

        นอกจากนี้ ยังมีการแตกไลน์พัฒนาเวอร์ชันเฉพาะทาง เช่น รุ่นสำหรับเครื่อง Plotter ในงานวิศวกรรม รุ่นสำหรับเครื่องพิมพ์เลเซอร์ และรุ่นสำหรับการพิมพ์สูตรคณิตศาสตร์ซับซ้อน

จากซอฟต์แวร์พิมพ์งาน สู่มรดกทางความคิดด้านสารสนเทศการแพทย์

        วิสัยทัศน์ของคุณหมอชุษณะไม่ได้หยุดอยู่แค่เรื่องซอฟต์แวร์พิมพ์งาน แต่ท่านมองเห็นว่าอนาคตของการแพทย์คือ สารสนเทศทางการแพทย์ (Medical Informatics) การบริหารจัดการข้อมูลผู้ป่วยอย่างแม่นยำและเป็นระบบคือหัวใจสำคัญที่จะช่วยชีวิตคนไข้

        หลังเกษียณอายุราชการในปี 2014 ท่านยังคงขับเคลื่อนวงการไอทีสุขภาพ ในฐานะนายกสมาคมสารสนเทศทางการแพทย์ไทย (TMI) และร่วมกำหนดมาตรฐาน HAIT เพื่อรับรองความปลอดภัยและประสิทธิภาพของระบบข้อมูลในโรงพยาบาลทั่วประเทศ

        Word ราชวิถี อาจจะเลือนหายไปตามกาลเวลาและถูกแทนที่ด้วยซอฟต์แวร์ยุคใหม่ แต่บทเรียนที่ซอฟต์แวร์สัญชาติไทยแท้ชิ้นนี้ทิ้งไว้คือจิตวิญญาณแห่งการเป็นผู้บุกเบิก นวัตกรรมเปลี่ยนโลกไม่จำเป็นต้องเกิดจากยักษ์ใหญ่ในซิลิคอนวัลเลย์เสมอไป แต่อาจเริ่มต้นจากความกล้าหาญของคนธรรมดาผู้เห็นปัญหาหน้างาน แล้วลงมือแก้ไขด้วยตัวเอง รากฐานที่คุณหมอชุษณะ มะกรสาร และทีมงานสร้างไว้ ได้กลายเป็นมรดกชิ้นสำคัญที่วางโครงสร้างระบบข้อมูลสุขภาพของประเทศไทยมาจนถึงปัจจุบัน